Ook wereldwijd was augustus 2026 een historische maand. Niet alleen was het de warmste augustus ooit gemeten, het was zelfs de warmste maand die op aarde is geregistreerd, al is het een gedeelde eerste plaats met juli 2023.
is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Dat maakt de Europese klimaatdienst Copernicus woensdag bekend in zijn maandelijkse klimaatbulletin. Afgezet tegen maanden augustus zoals die waren vóór de industriële revolutie, was augustus dit jaar wereldwijd gemiddeld 1,65 graden warmer. Verontrustend, want de internationale gemeenschap wil eigenlijk niet boven de 1,5 graad opwarming komen.
Niet alleen Nederland, maar heel West-Europa beleefde zijn warmste zomer uit de geschiedenis, constateert ook Copernicus, op basis van satellietmetingen. En met afstand: gemiddeld was het ruim een halve graad warmer dan in 2003, het vorige recordjaar. De West-Europese zomer was liefst 2,5 graad heter dan een gemiddelde zomer tussen de jaren 1991 en 2020.
Bij elkaar opgeteld ‘tonen deze waarnemingen aan hoe klimaatverandering extreme weersomstandigheden in zowel de atmosfeer als de oceanen in de hand werkt’, laat klimaatdirecteur Samantha Burgess van het Europese weercentrum ECMWF weten, in een schriftelijke verklaring. Want ook de wereldzeeën waren knetterwarm. Buiten de poolgebieden was de gemiddelde zeewatertemperatuur nog nooit zo hoog, samen met maart 2024.
Intussen is in de Stille Oceaan een extreem sterke El Niño op gang aan het komen. Kenners verwachten dat dit de sterkste ooit gaat worden. Die zal de wereldtemperatuur komend jaar nog een tijdelijke extra duw geven, zo is de verwachting. Volgens een analyse van klimaatcentrum Berkeley Earth zal 2026 het warmste jaar uit de geschiedenis worden: ruim 1,6 graden boven het ‘oude’ klimaatpeil van 1900.
Intussen is het zeewater in het midden van de Stille Oceaan nu bijna 3 graden warmer dan normaal. Vanaf een halve graad spreekt men van een El Niño; vanaf 2 graden is de situatie uitzonderlijk. De eerste gevolgen zijn al merkbaar. Zo is er nog geen enkele orkaan op de Atlantische Oceaan in aantocht, terwijl er op de Stille Oceaan afgelopen week al drie tegelijk rondgingen: typisch de hand van El Niño.
Diverse ngo’s en andere organisaties maken intussen de borst nat voor een extreem jaar. Zo is de verwachting dat de El Niño de Aziatische rijstproductie met een paar procent zal drukken, en extra risico geeft op bosbranden in onder meer Indonesië en de Amazone. India beleeft nu al zijn zwakste moesson sinds 2009. In Peru gold intussen in delen van het land vorige maand de noodtoestand door extreme neerslag en aardverschuivingen. Extreme neerslag is het gezicht dat El Niño opzet in Midden-Amerika en delen van de VS.
In West-Europa is de hand van El Niño niet duidelijk voelbaar, behalve dat een warmere wereldtemperatuur ook bij ons de kans vergroot op mildere winters en warmere zomers, zegt klimaatwetenschapper Frank Selten (KNMI).
In Groot-Brittannië gonsde deze week het bericht rond dat de El Niño zou kunnen leiden tot meer winterstormen en verregende winters. ‘Maar voor zover ik op de hoogte ben, zijn zulke claims heel speculatief’, zegt Selten. Tijdens eerdere krachtige El Niño’s, in 1982, 1998 en 2015, was de winter bij ons in elk geval niet ongewoon nat of stormachtig, blijkt uit de KNMI-klimaatoverzichten.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant