De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat optreden tegen Ierse transportbedrijven die kalfjes onder slechte omstandigheden naar Nederland vervoeren. Lasten onder dwangsom van de toezichthouder moeten de opmaat vormen naar een ban op kalvertransport uit Ierland.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dierenwelzijnsorganisaties protesteren al jaren tegen het transport van de kalfjes. Als restproduct van de Ierse melkindustrie worden stierkalveren al na enkele weken bij hun moeder weggehaald en via Frankrijk verscheept naar het Europese vasteland, ook naar Nederland. Daar worden ze geslacht en verwerkt tot kalfsvlees. Tijdens de negentien uur durende boottocht worden de jonge dieren niet gevoed.
Dat mag niet, concludeerde de Europese Commissie eind 2023 al. Toch bleven de transporten doorgaan, ondanks beloften vanuit de sector om ermee te stoppen. Ook de NVWA heeft de misstand al langer op de radar, en komt nu met concrete actie om de Europese regels te handhaven. ‘Wij zien de problemen bij deze transporten en hebben altijd gezegd dat we dit niet moeten willen’, zegt dierenarts Annebeth van Aartsen van de NVWA op het hoofdkantoor in Utrecht. In de afgelopen anderhalf jaar werd de stap juridisch voorbereid. ‘Nu hebben we genoeg handvatten waarmee we handhaving aandurven.’
De NVWA legt lasten onder dwangsom op aan vier Ierse transportbedrijven, die de toezichthouder niet bij naam noemt. De NVWA geeft de vervoerders een jaar de tijd om hun transporten aan te passen. Gebeurt dit niet, dan volgt een dwangsom van 3.000 euro per transport. Dit bedrag kan bij volgende overtredingen oplopen tot 27 duizend euro. De NVWA zegt met een last onder dwangsom duidelijker te kunnen ‘uitleggen wat we van vervoerders verwachten’ dan bij een boete.
De NVWA beroept zich deels op de Europese Transportverordening. Die schrijft voor dat kalveren die nog van een melkdieet leven, per vrachtwagen maximaal negen uur mogen worden vervoerd. Daarna moeten ze verplicht een uur rusten voordat ze opnieuw een rit van maximaal negen uur mogen maken.
Ook wijst de toezichthouder op een advies van de Europese voedselveiligheidsautoriteit Efsa, die onder meer stelt dat er niet meer dan twaalf uur mag zitten tussen twee melkvoedingen. De Europese Commissie ziet die richtlijn als ‘noodzakelijk’.
Ierland interpreteert de regels anders. De Ierse overheid stelt dat het voeren van de dieren alleen verplicht is om letsel of onnodig lijden te voorkomen. Van beide is volgens Ierland geen sprake, omdat de dieren in goede gezondheid in Nederland aankomen. Maar volgens de NVWA staat buiten kijf dat de dieren onnodig lijden. Daarnaast betogen Ierse juristen dat er geen maximaal voederinterval is vastgesteld in de Europese regels.
De dieren worden soms al twee weken na hun geboorte op transport gezet, de wettelijke minimumleeftijd. ‘Het zijn eigenlijk nog baby’s’, zegt Van Aartsen. ‘Deze kalveren kunnen nog niet voor zichzelf zorgen.’ Zo zijn ze afhankelijk van melkvoeding en niet in staat om zonder hulp te drinken of vast voedsel te eten. Zelfs als de vrachtwagens zijn voorzien van voedersystemen, weten de kalveren niet altijd hoe ze die moeten gebruiken.
Nederland is het grootste kalfsvleesland van Europa, goed voor ruim een derde van de totale productie van het continent. Jaarlijks worden honderdduizenden kalveren vanuit elders in Europa naar Nederland vervoerd en hier geslacht. 90 procent van het kalfsvlees is bestemd voor de export. Frankrijk, Duitsland en Italië behoren tot de grootste afnemers, maar steeds vaker is ook het Midden-Oosten of Azië de bestemming.
Het is de vraag of de lasten onder dwangsom van de Nederlandse waakhond effect zullen hebben. De NVWA probeerde al eerder iets aan de transporten te doen door een boete op te leggen aan een van de vervoerders, maar die werd nooit betaald. Ook deelde de NVWA een vervoersverbod uit aan een van de transportbedrijven, maar voor handhaving van dit verbod ontbreekt de juridische grondslag.
De NVWA ziet de lasten onder dwangsom als een ‘vertrekpunt’ voor een definitief einde aan de kalverimport via zee. Want, zegt Van Aartsen: ‘Als je echt goed voor deze dieren wil zorgen, kun je ze niet langer dan acht uur vervoeren. En dan kunnen ze inderdaad niet van Ierland naar Nederland, en ook niet naar Frankrijk.’
De handhaving moet uiteindelijk op de hele keten worden toegepast. Daarbij schroomt de NVWA een juridische strijd niet, mocht die nodig zijn om handhaving af te dwingen. ‘Dit is geen proefballonnetje’, benadrukt Van Aartsen. ‘Als het moet, gaan we hier ook mee de rechtbank in.’
De NVWA heeft verschillende partijen uit de Nederlandse kalversector woensdagmiddag op de hoogte gesteld van de plannen. De Volkskrant heeft om een reactie gevraagd bij Vee&Logistiek Nederland en de Stichting Brancheorganisatie Kalversector, maar zij waren niet bereikbaar voor commentaar.
Dierenorganisaties en ministerie blij met stappen NVWA
Dierenwelzijnsorganisaties Eyes on Animals en Dier&Recht juichen de stappen van de NVWA in een gezamenlijke reactie toe. De groepen voeren al jaren actie tegen het kalvertransport vanuit Ierland. ‘Eindelijk wordt het serieus aangepakt. We signaleren dit bijna elk jaar, bij de overheid, de Europese Unie en de NVWA. We kregen altijd dezelfde reactie: de verantwoordelijkheid ligt bij de Ierse overheid. Het is heel goed dat de NVWA het probleem nu gaat aanpakken.’
Het optreden van de NVWA, die valt onder het ministerie van Landbouw, kan ook rekenen op de goedkeuring van staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw, VVD). ‘Dierenwelzijn begint waar honger stopt, het is onbegrijpelijk dat kalfjes bijna een hele dag zonder eten zitten. Ook in de maatschappij en in de Kamer is hier al langer onvrede over. Ik ben dan ook blij dat de kalversector zich inzet om deze praktijken af te bouwen. Het voornemen van de NVWA om te handhaven sluit hier mooi op aan’, zegt hij in een schriftelijke reactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant