Omdat de krant ‘klein’ ging, werd ik begin juni met zomerstop gestuurd. Die dunne zomereditie is een achterhaald gebruik, iets uit de tijd dat de krant een meneer van papier was, niet het hedendaagse online fantoom, zo rekbaar als je wilt.
En kunst en cultuur gingen beslist niet met zomerstop. Homerus’ Odyssee overspoelde de bioscopen als actiefilm en het boek werd een bestseller. Ik bedoel maar: een nieuw en massaal publiek leest oude alexandrijnen. Bladeren ze meteen naar de vrijersmoord, hoogtepunt van de film als je van actie houdt? Inmiddels zie ik dat voetbalwedstrijden druk bezig zijn om gladiatorengevechten te worden. Na de Grieken maken ook de Romeinen een kans op hernieuwd enthousiasme en wie weet, zit Seneca binnenkort in de lift.
Verder nam ik waar hoe het enthousiasme voor fotograaf Ed van der Elsken en zijn foto’s in parmantige artikelen werd gereduceerd tot zijn, toch ook tijdgebonden, seksisme, zonder één woord vuil te maken aan zijn onmiskenbare vermogen tot vertederdheid in die foto’s. En we verloren acteur Peter Faber, ik herdenk hem nog even door te wijzen op zijn geweldige optreden in Camping, een Werkteater-film uit 1978.
Faber op zijn best, toonbeeld van de verzenuwde huisvader die aan zijn kop wordt gezeurd. Zijn gedempte brul „Vakantie, vakantie, vakantie!” werd legendarisch. Hier personifieerde Faber het drama van de man, spiegelbeeldig aan het onbehagen bij de vrouw.
En o ja, deze zomer liet NRC me weten dat per 1 januari 2027 mijn column stopt. Enfin, ik heb nog vier maanden, ik ga vrolijk verder.
Ik maak nog even van de gelegenheid gebruik om te wijzen op wat leeftijdsgekat. Een collega van de Volkskrant haalde in zijn recensie van een rockshow van Ivo van Hove uit naar het „deftige, wat oudere Duitse premièrepubliek”. Dat zou „stevig opgeschud” zijn door de „keiharde rockmuziek” van David Bowie. Zeg jongeman (nu ja, jong, hij is 41), laat je zelf opschudden. Onderschat dat ‘wat oudere publiek’ niet. Het schrikt niet van het theatrale geweld van Van Hove, dat kent en waardeert het al jaren. En zou een ouder publiek geen ‘keiharde rockmuziek’ aankunnen? Het groeide ermee op. Naar Bowies muziek luisterde het vanaf het begin. Jij mag meedoen, natuurlijk, maar ken je plaats. Moeten wij, dat oudere publiek, ons klein maken omdat we jou een ongemakkelijk gevoel bezorgen? Vergeet het maar. Doen we niet.
De kunsten zijn gul, het geeft niet of je ergens al bij was of niet. Zo is Charles de Gaulle van voor mijn tijd, en ik geniet van de verfilming van zijn leven. Ik begrijp maar half waarom, tot ik besef dat de film de raadselachtige Franse staatsman inzichtelijk maakt via een vleugje Louis de Funès – en dat werkt ook voor wie niet weet wie dat was. Als dat niet feestelijk is.
Poster van de expositie van Ed van der Elsken in het Rijksmuseum, aldaar te zien van 19 juni t/m 13 september 2026.