De bonden hebben even laten zien wat ze kunnen, maar het is ook niet in het belang van hun leden als ze boos aan de zijlijn blijven staan.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De regeringspartijen zullen even de hoop hebben gekoesterd dat de staking van het openbaar vervoer van de baan was, toen uitlekte dat ze een deel van de voorgenomen bezuinigingen alweer schrappen.
De verhoging van de AOW-leeftijd en de verlaging van het maximumdagloon voor de berekening van de uitkeringen zijn van de baan. De verhoging van het eigen risico in de zorg en de halvering van de maximale duur van de werkloosheidsuitkering zijn voorlopig uitgesteld. En daar was niet eens een staking voor nodig. Dan toch het hele openbaar vervoer platleggen zou misschien wat disproportioneel ogen.
De bondsvoorzitters besloten anders, en ook dat is wel te volgen. Zij ruiken bloed. Als het kabinet nu al zo veel weggeeft, kan de rest er ook nog wel bij. Want dat is de andere kant van het verhaal: uitstel is geen afstel. En de aangekondigde verlaging van de uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid ligt ook nog gewoon op tafel.
De manier waarop de plannen werden aangekondigd, heeft bij de bonden kwaad bloed gezet. De meeste ingrepen kwamen als een volkomen verrassing, zonder enig vooroverleg met werkgevers en werknemers of voorafgaand maatschappelijk debat. Deels gaat het om een schending van eerdere, soms zwaarbevochten afspraken.
Het voornemen om ook bestaande arbeidsongeschiktheidsuitkeringen te verlagen is bovendien een harde breuk met de politieke traditie dat ‘bestaande gevallen’ doorgaans worden ontzien, aangezien zij zich niet meer op nieuwe regels kunnen voorbereiden.
En dan ging het ook nog eens mis in de communicatie toen het kabinet liet weten dat het best wat wil schrappen, maar dat het dan wel van de bonden wil horen hoe zíj dan willen bezuinigen. Voor een kabinet dat categorisch weigert het geld op te halen met enkele logische belastingmaatregelen (meer winstbelasting, meer vermogensbelasting, de afbouw van de hypotheekrenteaftrek) en dat bovendien geen parlementaire meerderheid heeft voor ingrepen in de sociale zekerheid, is dat een tamelijk brutale houding.
Intussen is het voor de bonden wel zaak om na de stakingen weer aan tafel te komen. Ze hebben nu weer even laten zien waartoe ze in staat zijn, maar het is ook niet in het belang van hun leden als ze boos aan de zijlijn blijven staan. De arbeidsmarkt verandert, de sociale zekerheid is geen statisch geheel, en dan kun je maar beter meepraten over de toekomst voordat er voldongen feiten ontstaan.
Dat geldt in het bijzonder voor het stelsel van arbeidsongeschiktheid, dat na de laatste hervorming van begin deze eeuw opnieuw vastloopt. De kans dat een werkende officieel arbeidsongeschikt wordt, is inmiddels twee keer zo groot als twintig jaar geleden. De snelle groei van het aantal uitvallers met psychische klachten (nu al ruim 40 procent) speelt daarbij een grote rol, ook omdat zij er minder vaak in slagen om na enige tijd weer aan het werk te komen.
Dat is typisch zo’n vraagstuk waar de belangen van kabinet, werkgevers en bonden hand in hand zouden kunnen gaan, zoekend naar een werkbaar compromis. Maar dan moeten ze wel weer met elkaar gaan praten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant