Een reiziger op een verder leeg perron op station Groningen tijdens een landelijke 24-uursstaking in het OV.
„Vergeet niet uit te checken”, zegt een spoorwegpolitieagent tegen een Amerikaans stel bij de poortjes op Utrecht Centraal. „Ik denk niet dat we de OV-kaart nog nodig hebben”, reageert Georgiy Roykhman uit Los Angeles koeltjes. Door de staking van het NS-personeel vertrekt zijn trein naar Schiphol niet. Samen met zijn reispartner Cassandra Cronin beent hij de vrijwel verlaten stationshal uit. Ze waren in Utrecht vanwege een beurs over de Japanse manga- en animeserie ONE PIECE.
Over drie uur stijgt hun vliegtuig op. „We moeten op tijd komen, want het is een intercontinentale vlucht”, benadrukt Cronin die een grote roze koffer meesleurt. Ze vindt het maar stressvol. Roykhman is minder onder de indruk: „In Japan viel onze trein ook uit”. Geen staking, maar iemand op het spoor. „Zelfdoding komt veel voor daar”, zegt Cronin. Dan zien ze in de verte een aantal zware busjes met blauwe kentekenplaten geparkeerd staan. „Oh, dat ziet er uit als een taxistandplaats”, zegt Cronin verheugd.
Een 27-jarige stuurman uit de binnenvaart – naam bekend bij de redactie – vindt een taxi „te duur”. Op een bankje naast de onbemande stationspiano zet hij een kartonnen beker koffie tegen zijn lippen. Na twee weken lange dagen varen, onder Zwitserse vlag, legde hij dinsdag aan in Rotterdam. Aan boord volgt hij het Nederlandse nieuws niet en kijkt hij „amper televisie”.
De stakingsmelding in de NS-app was dinsdagavond een onaangename verrassing voor hem. Hij is ’s ochtends om 06.00 uur uit de havenstad vertrokken met de bus. In plaats van drie uur doet hij er nu acht uur over om in zijn Friese woonplaats te geraken. Zelf heeft hij nog nooit gestaakt: „In de binnenvaart is het allemaal goed geregeld.” Na thuiskomst kan hij twee weken uitrusten. Alle tijd om de Playstation 5 die voor zijn neus in een Duitse shopper ligt, uit te testen. Dat verzacht de lange busreis een beetje.
Aan de andere kant van de stationshal kijkt Rajesh Kumar (43) op en neer van zijn telefoon naar een informatiescherm. Er lijkt nog een sprinter naar Den Bosch te boemelen, waar hij werkt als IT-specialist. Kumar woont sinds anderhalve maand in Nederland en is afkomstig uit India. Zijn collega’s hebben hem niet ingelicht over de staking. Normaal is het openbaar vervoer in Nederland „genuinely good”, vindt hij. Dan wordt ook de sprinter naar Den Bosch uit de planning gehaald. Hij besluit snel huiswaarts te keren.
Op het busplatform onder het station rijden nog geregeld bussen af en aan. Deze ‘stakingbrekers’ worden met veel dankbaarheid onthaald door passagiers, die gespannen naar vertrekborden tuurden. Stakende buschauffeurs hebben minder op met collega’s die blijven rijden, vertelt een chauffeur uit Lopik. De redactie mag zijn naam weten, maar hij wil niet via sociale media te vinden zijn en daarom niet met zijn naam in NRC. De namen van stakingbrekers worden onthouden, hoort hij van collega’s uit andere ‘stallingen’: „Dat is haat en nijd.”
Zelf vindt hij het werk veel te leuk om te staken. Bovendien heeft hij als voormalig cafetaria-eigenaar een goed financieel vangnet bij elkaar gebakken, dus om de bezuinigingen maakt hij zich minder zorgen. En hij wil niet dat reizigers de dupe zijn.