Frank van Zessen | ngo MiGreat Op het gras voor het aanmeldcentrum in Ter Apel kregen asielzoekers ’s avonds laat tentjes van vrijwilligers. De organisatie die ze uitdeelde stopt er nu mee. „Onze tentjes werden deel van een structurele oplossing.”
Symphatisanten van Stichting Migreat zetten tenten neer bij het aanmeldcentrum in Ter Apel
Het was droog en een graad of twintig, in de nacht van maandag op dinsdag, op het grasveld voor het aanmeldcentrum van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) in Ter Apel. Maar of en hoeveel vluchtelingen daar noodgedwongen sliepen? Voor Frank van Zessen, veldcoördinator bij de ngo MiGreat, is dat „helaas” een raadsel. Een nacht eerder sliepen twaalf personen buiten, zij kregen nog een tentje aangereikt door collega’s van Van Zessen.
Maandag is MiGreat gestopt met noodhulp in Ter Apel. Nu is er geen instantie of organisatie meer die zich ontfermt over asielzoekers die na 23:00 uur arriveren bij het aanmeldcentrum. In de COA-opvang mogen maximaal tweeduizend personen verblijven – afgelopen dagen meldden zich standaard zo’n honderd vluchtelingen extra.
Sinds mei geldt ‘gecontroleerde toegang’: asielzoekers die volgens de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) niet ‘kwetsbaar’ zijn, moeten buiten wachten tot er plek is. Een deel wordt ’s avonds per bus naar sport- of evenementenhallen in andere gemeenten gebracht – en ’s ochtends weer terug naar Ter Apel vervoerd. Overdag kan men in een gebouw van het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk Nederland terecht.
„Wij merkten dat beveiligers [van de COA-locatie] asielzoekers steeds vaker doorstuurden naar ons: haal daar maar een tent op.” [In een reactie ontkent het COA dat beveiligers dit deden, red.]
„We werden met onze tentjes deel van een structurele oplossing, terwijl alleen de overheid en het COA kunnen zorgen voor permanente plekken. Het maakte de situatie ingewikkeld: we willen wel hulp bieden, maar niet als alternatief worden gebruikt door partijen die hun handen er van af trekken.
„We zijn ook niet per se een hulporganisatie, we willen vooral het migratiebeleid veranderen. Nu werden we medeplichtig aan hetzelfde asielsysteem waar we juist tegen strijden.”
„In mei wachtten veel mensen op het veld voor het aanmeldcentrum. We zagen noodzaak om het wachten dragelijker te maken. We schonken koffie en thee, deelden kleedjes uit, organiseerden potjes voetbal en dammen.
„Al snel merkten we dat er nog mensen naar Ter Apel kwamen nadat om 23:00 uur de laatste bus naar een nachtopvang was vertrokken. Zij moesten gedwongen buiten slapen. We zamelden tenten in en deelden die uit. Toen het Rode Kruis en Vluchtelingenwerk in juli tijdelijk stopten met bijvoorbeeld voedsel en dekens uitdelen [vanwege de veiligheid] en daarna hun hulp naar binnen verplaatsten, zijn wij al snel alleen nog maar ’s nachts gaan werken, van 23:00 tot 02:00 uur.”
„De tenten die we via donaties kregen, sloegen we op in een aanhangwagen in de buurt. We namen telkens een stuk of acht tenten mee naar het veld, samen met koffie, thee, ontbijtkoeken, broodjes. Mensen die in het aanmeldcentrum verbleven, hielpen de tenten opzetten. Soms hadden maar vier mensen een tent nodig, soms wel tweeëntwintig.
De gemeente vond die tenten een veiligheidsrisico om overdag te laten staan, daarom namen ze ze overdag weer in beslag. Toen hebben wij een klachtenbrief gestuurd, daarna mochten we de tenten af en toe ophalen. Soms kregen we een uur om vijftig tenten in te vouwen, als het niet lukte binnen die tijd moesten we opnieuw een afspraak inplannen. Dat was onhandig. Er is altijd een beetje spanning geweest met de gemeente Westerwolde.”
„Daar verbaas ik me over. Het klinkt alsof ze ons werk dan toch waarderen, terwijl het voelde alsof ze het ons juist lastig maken door onze spullen in beslag te nemen.”
„Nee, we zijn ook deels gestopt omdat we als kleine organisatie de begroting niet meer rond kregen. We moesten iedere avond naar Ter Apel rijden, dat kost veel benzine. Er waren twee à drie vrijwilligers per nacht aanwezig, dat vraagt ook veel. Sommigen namen zelfs een andere baan om dit er goed naast te kunnen doen.”
„Ik heb het gevoel dat ik mensen in de steek laat door niet meer in Ter Apel te zijn. We kijken of we misschien op een andere manier nog hulp kunnen bieden.”