Het Soedanese regeringsleger (SAF) ontwikkelde en gebruikte zes maanden lang chemische wapens tegen de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF) waarmee het al meer dan drie jaar in oorlog is. Dat blijkt uit publicaties van The Washington Post en The New York Times.
De twee Amerikaanse kranten kregen onlangs een dossier in handen van een niet nader gespecificeerde ‘inlichtingendienst uit het Midden-Oosten’. Het dossier bestaat uit foto’s, video’s, ontwerptekeningen van bommen, berichten en afgeluisterde telefoongesprekken van hoge Soedanese officieren die bewijzen dat de Sudanese Armed Forces, zoals het officiële regeringsleger voluit heet, tussen juli 2024 en januari 2025 chemische wapens inzetten tegen hun tegenstander, de RSF.
De SAF zou de chemische bommen hebben gemaakt met cilinders vol chloor. Het leger heeft daarvoor de voorraad chloor van een waterzuiveringsinstallatie in de stad Omdurman gebruikt, die sinds het begin van de oorlog werd gedoneerd door humanitaire organisaties zoals het Rode Kruis, Care en Unicef. De SAF zette de wapens in op een beslissend moment in de oorlog, nadat de Soedanese hoofdstad Khartoem in de zomer van 2024 werd ingenomen door de paramilitairen.
In het nieuwe bewijsmateriaal valt te lezen hoe het brein achter de ontwikkeling van de chemische wapens, brigadegeneraal Tariq Hussain, opperde de stof te gebruiken om de verschanste RSF-militairen te raken. Hij zou ontwerpen voor bommen met circa 15 kilo chloorgas hebben verspreid. Op 22 juli 2024 werd volgens onderschepte communicatie een prototype vanuit een militair vliegtuig getest. Kort daarna werd chloor daadwerkelijk ingezet. Dit ging voort tot januari 2025, zo is nu vastgesteld.
De SAF ontkent tegenover de Amerikaanse kranten de inzet van chemische wapens. Maar uit de nu uitgelekte documenten zou blijken dat de SAF juist tevreden was met de nieuwe munitie. Zo zou generaal Hussain hebben gezegd dat het voordeel van het nieuwe wapen was dat de vijand werd verpulverd óf vergast. En: ‘Dankzij de explosie blijft er geen chemisch bewijs van de aanval achter.’
Het door The New York Times en The Washington Post ingeziene bewijs was al bekend bij de Amerikaanse inlichtingendiensten. De Verenigde Staten betichtten Soedan er begin 2025 ervan chemische wapens te gebruiken en legden het land sancties op. Uit interne communicatie bleek het leger toen het gebruik van de chloorbommen een halt toe te hebben geroepen.
Eerder werd de SAF ook beschuldigd van de inzet van chemische wapens. Een onderzoek van France 24 onthulde dat in september 2024 de SAF tweemaal chloorgas heeft laten vallen op de Al-Jaili-raffinaderij, ten noorden van Khartoem. De RSF had de faciliteit toentertijd in handen. De SAF ontkent ook deze aanvallen, maar in het recente dossier is te lezen hoe na de aanvallen op de raffinaderij generaal Hussain in een sms-bericht naar een collega schreef: ‘Ze hebben het gas geslikt.’
Het conflict tussen de SAF en de RSF duurt nu ruim drie jaar. Beide partijen worden ervan verdacht de bevolking onderdeel te maken van het strijdtoneel. Ze plegen oorlogsmisdaden als het bombarderen van burgerdoelen, het verkrachten van vrouwen en het verhinderen van toegang tot voedsel. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie verkeren 21 miljoen Soedanezen in acute voedselnood; 14 miljoen zijn gedwongen hun huizen te ontvluchten en schattingen van het totale aantal burgerdoden variëren van 150- tot 400 duizend.
De VN-Veiligheidsraad stemt donderdag over het verlengen van een wapenembargo in de Soedanese regio Darfur, waar de RSF het meeste gebied bezet. Er klinkt een roep om het wapenembargo uit te breiden naar de rest van Soedan. Rusland heeft een eerdere poging daartoe tegengehouden in de Veiligheidsraad. De vraag is in hoeverre een handelsverbod iets betekent voor de slepende oorlog, waar beide strijdende partijen illegaal buitenlandse steun zouden krijgen in de vorm van wapens en huurlingen, van bijvoorbeeld de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië en Egypte.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant