Politiek In de Eerste Kamer probeert GroenLinks-PvdA de naam te veranderen in Pro. De manier waarop noemt de PVV „een list”. Niettemin is er een meerderheid voor een voorstel dat ervoor zorgt dat Pro bij eerstvolgende Eerste Kamerverkiezingen haar nieuwe naam kan voeren.
Jesse Klaver achter het spreekgestoelte tijdens het Oprichtingscongres Progressief Nederland in Den Bosch.
„Tom Poes verzint een list.” Zo vat Alexander van Hattem, PVV-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, het voorstel samen. De Eerste Kamer debatteert deze dinsdagmiddag over een wijziging die Paul Rosenmöller heeft voorgesteld. Hij is fractievoorzitter van de gefuseerde partij die in deze Kamer nog GroenLinks-PvdA heet, maar in de Tweede Kamer sinds afgelopen juni Pro (Progressief Nederland).
Al een tijdje probeert Rosenmöller de Eerste Kamerfractie óók van naam te laten veranderen. Dat is lastiger dan in de Tweede Kamer. Daar heb je een meerderheid nodig, maar in de Eerste Kamer unanimiteit, dus álle fracties moeten instemmen. In de Tweede Kamer stemden de PVV, Groep Markuszower en FVD tegen de naam ‘Pro’.
Al snel werd duidelijk dat de PVV ook in de Eerste Kamer tegen zou stemmen, dus moest Rosenmöller op zoek naar een andere oplossing, die hij dinsdag tijdens het debat steeds „plan B” noemt. Hij wil het Reglement van Orde aanpassen, dat de regels bevat over hoe de Eerste Kamer werkt. Zijn voorstel: als een gefuseerde partij onder een nieuwe naam aan de verkiezingen heeft meegedaan, dan mag de fractie die naam vervolgens voeren. Voor dat voorstel is een meerderheid nodig en geen unanimiteit. De volgende Eerste Kamerverkiezingen worden op 24 mei 2027 gehouden.
Van Hattem vindt dat niet alleen „een list” van Rosenmöller, maar ook een zaak van „tijdens het spel de spelregels veranderen”, zegt hij tijdens het debat. „Dan is dus elke wijziging van het Reglement van Orde in uw optiek een wijziging van de regels terwijl het spel nog gespeeld wordt?”, reageert Rosenmöller.
Als inderdaad sprake is van een spel, dan wordt dat vooral gespeeld door Van Hattem. Het feit dat twee uur wordt gedebatteerd over het voorstel komt doordat hij niet wilde instemmen met de naamswijziging. En dat debat gaat eigenlijk alleen tussen Van Hattem en Rosenmöller. Terwijl de PVV’er ijverig zit te schrijven achter z’n bankje en steeds naar de interruptiemicrofoon loopt, zie je andere Kamerleden uitgebreid gapen, whatsappen of naar buiten lopen voor een kopje koffie.
Eén van de punten die Van Hattem blijft herhalen, is dat slechts drie jaar geleden een nieuwe versie van het Reglement is vastgesteld en dat de fractie van Rosenmöller daarmee heeft ingestemd. „En daar gaan we dan nu van afwijken, terwijl toen het fusieproces al in gang was gezet, dus u had dit kunnen zien aankomen.”
„Ook een vastgesteld reglement”, zegt Rosenmöller, „kan je een paar jaar later op een klein onderdeel wijzigen. En dat gebeurt in alle transparantie, met vriendelijke voorbereiding, met gedachtewisselingen als deze en met democratische besluitvorming.”
Verder is het in Van Hattems ogen „opportunisme” dat GroenLinks-PvdA het Reglement nu wil wijzigen, omdat de fractie dat alleen maar zou willen doen zodat ze zélf een naamswijziging kan realiseren. „Het is gewoon een partijpolitiek belang dat hier opspeelt.” En nu zou GroenLinks-PvdA volgens Van Hattem willen dat de hele Eerste Kamer naar „haar pijpen danst”.
„Tsja, het is allemaal politiek natuurlijk”, zegt Rosenmöller na afloop van het debat in de ontvangsthal van de Eerste Kamer. En dan heeft hij het niet over zijn eigen voorstel, maar over de opstelling van Van Hattem. „Ik bedoel, waarom is hij tegen? En waarom zijn al die andere partijen ons wel redelijk gezind? Het gaat ook om de gunfactor.” Hij lacht. „Je moet nooit naïef zijn over wat politiek is.”
’s Middags lijkt er al een meerderheid voor het voorstel te zijn. Dat weet Van Hattem ook. „Maar ik wil het niet zonder slag of stoot laten gaan, juist ook omdat er nu zo’n druk op de ketel wordt gezet, wat helemaal niet nodig is.”
’s Avonds, tijdens de stemmingen, blijkt inderdaad een meerderheid de wijziging te steunen. Alleen de PVV-fractie stemt tegen. En BBB-afsplitser Robert van Gasteren.