Marcel Beukeboom | directeur Naturalis Biodiversiteitscentrum Naturalis wil zich ‘actiever’ opstellen naar bedrijfsleven, overheid en politiek. Dat bleek al uit een brandbrief aan de staatssecretaris over het wolvenbeleid. „De boodschap is gelukkig goed overgekomen”, zegt de directeur.
Een bord waarschuwt voor de wolf in de bossen bij de Utrechtse Heuvelrug.
Biodiversiteitscentrum Naturalis is voor de wolf in de bres gesprongen. Het nationaal onderzoeksinstituut in Leiden, tevens natuurhistorisch museum, stuurde voorafgaand aan het Kamerdebat over het roofdier vorige week een brandbrief aan staatssecretaris Silvio Erkens (LVVN, VVD) en de leden van de Vaste Kamercommissie. Naturalis riep op het wolvenbeleid niet te baseren op maatschappelijk sentiment, maar op wetenschappelijke kennis.
De Tweede Kamer is sterk verdeeld over het wolvenbeleid. BBB vindt met andere kleine rechtse partijen dat Nederland ruimte heeft voor „nul wolven”, terwijl de Partij voor de Dieren, SP en PVV zich keren tegen plannen om probleemwolven af te schieten. In de brief roept Naturalis de politiek op wolven slechts bij hoge uitzondering te laten afschieten. Het beheer zou vooral moeten inzetten op afschrikking en preventie.
„Die boodschap is gelukkig goed overgekomen”, stelt Naturalis-directeur Beukeboom tevreden vast. „Onze brief werd tijdens het debat meermaals aangehaald. Natuurlijk was het debat nog steeds bij tijd en wijle emotioneel. Maar onze hoofdboodschap – neem kennis mee bij het maken van beleid – kwam denk ik wel over.”
Naturalis-directeur Marcel Beukeboom.
„Hij gebruikt zeker wetenschap. De Wageningen University & Research is de beleidsadviseur van de staatssecretaris op het wolvendossier. En dat advies heeft hij bij het beleid betrokken. Maar in de Kamer, in de debatten, gebeurt dat niet per se.”
„In onze meerjarenstrategie staat dat we ons actiever gaan opstellen – in relatie tot bedrijven, overheid en politiek. De situatie van de biodiversiteit is zo zorgelijk dat we niet langer kunnen volstaan met rapporten produceren en lezingen geven. Het is echt crisis.
„De wetenschappelijke studies die we in de brief aanhaalden, tonen aan dat de wolf een belangrijke rol speelt in de ecosystemen. Dat gaat dus veel verder dan alleen de schade voor boeren: we moeten kijken naar het totaalplaatje. Als je bijvoorbeeld door afschot het roedelgedrag verstoort, kan dat een averechts effect hebben [op het ecosysteem]. Dat moet worden meegenomen in het beleid.”
„Laten wij ons daar niet in mengen. Dit is altijd een heel lastige afweging. Als wetenschappelijk instituut wil je dicht bij de wetenschap blijven en de grens respecteren tussen wetenschap en beleid. Dat laatste hoort bij de politiek. Wij brengen inzichten naar voren en hopen dan dat daar een verstandige aanpak op wordt gebaseerd. En bij beleid kan horen dat je wolven soms afschiet. Sterker, wij hebben hier eentje in onze vriezer liggen die daar slachtoffer van is geworden.”
„Precies, en dat was een ander haakje waarom wij dachten: dit is wel een thema voor ons. Afschieten zou voor ons overigens niet de eerste optie zijn. Wij kijken graag naar het hele ecosysteem waarin de wolf zo’n belangrijke rol speelt.”
„Ook dat is een beleidsvraag. Eigenlijk is ieder stukje Nederland onder beheer of ingericht door mensen. Dus het luistert nauw hoe we samenleven met de natuur. Sommige roedels op de Veluwe bewijzen dat samenleven goed kan, die maken zelfs nul veeslachtoffers. Dus met intacte roedels en afgeschermd vee blijkt dat prima te kunnen.
„Maar misschien ligt dat in andere delen ingewikkelder. Daar moet dan naar gekeken worden. En dat bevestigt mijn allereerste punt: gebruik daarvoor kennis, ga dat onderzoeken – en zie hoe we goed met elkaar kunnen samenleven. Want ik denk dat de wens om alle wolven het land uit te krijgen niet meer realistisch is. En de wolf is een echte verrijking. Als toproofdier heeft hij ook duidelijk positieve effecten op het ecosysteem.”
„Ik ben altijd een voorstander van internationaal afstemmen. Als diplomaat heb ik mij jarenlang bezighouden met het uitonderhandelen van internationale afspraken over biodiversiteit en klimaat. Altijd vanuit de gedachte dat natuur en klimaat zich niets aantrekken van politieke grenzen. En ook migrerende dieren kijken niet naar landsgrenzen. Het beleid internationaal afstemmen lijkt me alleen maar logisch.”
„We zullen hem opnemen in onze collectie. Het is natuurlijk een spraakmakende wolf. We willen kijken of we dit dier in Naturalis kunnen inzetten als platform voor het debat over de wolf.”