De Amerikaanse medewerkers van de Wikimedia Foundation, de non-profit achter Wikipedia, hebben zich verenigd onder de mediavakbond CWA. Het besluit volgt de jarenlange opbouw van spanningen tussen de non-profit en haar werknemers, en zorgen over het voortbestaan van Wikipedia in het AI-tijdperk.
is techredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over digitale autonomie, sociale media en games.
Tegen techmagazine Wired vertellen drie Amerikaanse medewerkers van de Wikimedia Foundation (WMF) dat het vakbondschap ze een manier geeft om het management ter verantwoording te roepen. Zo willen ze dat de vakbond afdwingt dat de werkgever alleen iemand kan ontslaan als ze daarvoor gegronde redenen kunnen aantonen.
Een ander belangrijk thema voor de vakbond is inspraak over de koers die Wikipedia moet varen in het AI-tijdperk. ‘Ik wil dat we vrijelijk kunnen discussiëren, zodat we uitdagingen snel en collectief kunnen oplossen’, zegt WMF-programmamanager Lauren de Lench tegen Wired.
Weinig digitale platforms zijn zo belangrijk geweest voor het succes van generatieve AI als Wikipedia. AI-bedrijven verzamelen maar al te graag Wikipedia’s enorme reservoir teksten, foto’s, video’s en geluidsopnamen om hun chatbots te trainen. Het zijn juist deze chatbots die internetgebruikers nu de informatie geven waarvoor zij voorheen de online encyclopedie bezochten. Mede door deze concurrentie zijn de bezoekersaantallen van Wikipedia, een van de populairste websites ter wereld, met ongeveer 8 procent gedaald.
Dit heeft gevolgen voor de al gespannen relatie tussen de WMF, haar werknemers en de vrijwilligers die Wikipedia bouwen. Zo kijken sommige vrijwilligers, ook wel ‘Wikipedianen’, al jaren met argusogen naar Wikimedia Enterprise, een initiatief van de WMF om techbedrijven tegen betaling voorrang te geven bij het downloaden van Wikipedia-data, een project dat van het vrijwilligerswerk van Wikipedianen een product heeft gemaakt.
Maar die zorgen hebben de opkomst van Enterprise, en het grootschalige oogsten van Wikipedia-data, niet kunnen voorkomen. Frustraties over het gebrek aan inspraak kookten over toen de WMF in mei de zes werknemers van het ‘Community Tech’-team ontsloeg. Dit team organiseerde de ‘Community Wishlist’, een jaarlijkse enquête waarmee Wikipedianen nieuwe functies voor de encyclopedie konden voorstellen.
Volgens de WMF werd het team opgeschort om plaats te maken voor een efficiënter, gedecentraliseerd systeem voor feedback en suggesties. Zo zag niet iedereen het, al helemaal doordat een van de ontslagen werknemers Brooke Vibber was, de eerste fulltime medewerker van de WMF, die al langer pleitte voor vakbondschap.
Sommige Wikipedianen interpreteerden dit als een directe poging om de vereniging in een vakbond tegen te werken. WMF-stafchef Nadee Gunasena heeft dit ontkend in een reactie aan nieuwssite The Verge. Toch dreigden 1.100 vrijwilligers een paar weken later om, als vorm van protest, hun schrijf- en moderatiewerk neer te leggen.
Dat gebeurde uiteindelijk niet. In plaats van een staking werden de zinnen gezet op een officiële vereniging in een vakbond. Nadat de WMF niet instemde met een ‘vrijwillige erkenning’ van de onofficiële vakbond Wiki Workers United, besloten de Amerikaanse werknemers van de WMF te stemmen voor het lidmaatschap bij de mediavakbond Communications Workers of America. De stemmen werden vorige week geteld: 158 voor en 14 tegen. Werknemers van de Britse afdeling van de WMF denken na over vergelijkbare stappen.
In een mail aan werknemers, die Wired heeft ingezien, omschrijft WMF-CEO Bernadette Meehan het vakbondschap als een ‘nieuw hoofdstuk’ waar ze ‘optimistisch’ over is. ‘We zullen samenwerken om betekenisvolle veranderingen te brengen voor alle stafleden.’ Ook heeft de non-profit advocatenkantoor Littler Mendelson ingehuurd, dat onder meer Apple, Amazon en Starbucks heeft bijgestaan in campagnes tegen vakbonden.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant