De extreemrechtse AfD heeft in Saksen-Anhalt een grote verkiezingsoverwinning geboekt en gaat mogelijk voor het eerst een Duitse deelstaat regeren. Welke plannen heeft de partij? En hoe waarschijnlijk is het dat die kunnen worden uitgevoerd?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De AfD-afdeling in Saksen-Anhalt geldt als radicaler dan de landelijke partij en is door de Duitse veiligheidsdienst aangemerkt als ‘bewezen extreemrechts’. Een groep extreemrechtse adviseurs staat lijsttrekker Ulrich Siegmund bij. Zij hebben meegeschreven aan het ‘regeerprogramma’ dat de partij in aanloop naar de verkiezingen presenteerde.
Om die plannen uit te kunnen voeren, mikte de AfD op een absolute meerderheid in het deelstaatparlement. Dat is niet gelukt: in de voorlopige uitslag staat Siegmunds partij op 39 zetels, drie te weinig om zonder andere partijen te kunnen regeren. De links-populistische BSW is de enige partij die samenwerking niet heeft uitgesloten en kan de AfD aan een meerderheid helpen.
Daarmee staat een uiterst rechtse partij op het punt regeringsmacht naar zich toe te trekken, voor het eerst in het naoorlogse Duitsland. Dat roept de vraag op hoeveel van haar verkiezingsprogramma de AfD kan doorvoeren.
De zestien Duitse deelstaten gaan onder meer over hun eigen onderwijsbeleid, politie, lokale omroepen en subsidies voor culturele instellingen. Dat geldt echter niet voor immigratie, een van de belangrijkste campagnethema’s van de AfD. Hoewel deelstaten onder meer verantwoordelijk zijn voor de asielopvang en het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers, bepaalt de federale regering het algemene migratiebeleid.
Een deel van de voornemens van de AfD in Saksen-Anhalt zal dus stuklopen op de landelijke regering van bondskanselier Friedrich Merz. De partij pleit bijvoorbeeld voor een volledige asielstop, het afschaffen van het recht op asiel en het terugsturen van alle Oekraïense vluchtelingen – allemaal maatregelen die slechts in Berlijn kunnen worden afgekondigd.
Wat een AfD-regering in Saksen-Anhalt wel zou kunnen doen, is het verschralen van de asielopvang en het bouwen van detentiecentra voor uitgeprocedeerde asielzoekers. De partij hoopt de deelstaat daarmee minder aantrekkelijk te maken voor migranten.
Het ‘regeerprogramma’ bevat daarnaast plannen die vermoedelijk in strijd zijn met de Duitse grondwet of Europees recht. Zo wil de AfD kinderen met een beperking weren uit het reguliere onderwijs en pleit de partij voor gesegregeerde klassen voor kinderen van vluchtelingen. Daar moeten zij liefst ook onderwijs krijgen van docenten met een migratieachtergrond.
Met deze discriminerende maatregelen wil de AfD ‘onze kinderen beschermen’ tegen de ‘uiteenlopende ongemakken’ van een klas ‘waarin kinderen zitten uit totaal andere culturen’. Mocht de AfD dergelijk beleid afkondigen, dan is de kans groot dat het Grondwettelijk Hof of een lagere rechter er een streep door zal zetten.
Er zijn ook voorstellen die de AfD vermoedelijk wel kan doorvoeren, mits de partij steun krijgt van ten minste drie parlementariërs van andere partijen. De partij belooft financiële tegemoetkomingen voor nieuwe ouders, in een poging het geboortecijfer in het snel vergrijzende Saksen-Anhalt op te krikken.
Ook wil de AfD een subsidie instellen van 1.500 euro voor het behalen van een rijbewijs om de mobiliteit van jongeren te bevorderen. Deze maatregelen zijn in principe uitvoerbaar, maar de AfD zal wel op zoek moeten naar de financiële dekking die in het programma ontbreekt.
In het onderwijs, waarop een AfD-deelstaatregering veel invloed kan uitoefenen, wil de partij docenten verbieden om aandacht te besteden aan lhbti-rechten en racisme. Regenboogvlaggen moeten worden vervangen door Duitse vlaggen en scholieren moeten het Duitse volkslied leren zingen. Ook wil de AfD uitwisselingsprogramma’s organiseren met Russische scholen en leerlingen stimuleren om lessen Russisch te volgen.
Tot slot wil de AfD dat docenten geschiedenis meer aandacht besteden aan de ‘glorieuze’ aspecten van de Duitse geschiedenis, en minder nadruk leggen op de gruwelen uit de nazitijd. Partij-ideoloog Hans-Thomas Tillschneider pleitte tijdens de campagne voor ‘minder Hitler, meer Bismarck’ in het onderwijs. Bij het schrijven van het programma werkte Tillschneider samen met oud-leden van een inmiddels verboden neonazistische jeugdbeweging.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant