Wallen en schaduwen onder de ogen worden nu gezien als daad van verzet.
Toen ik vijf jaar geleden voor het eerst een cosmetische kliniek binnenliep, zag de arts het gelijk. „Ik zie het al, jij komt voor de schaduw onder je ogen.” De schaduw was volgens hem veroorzaakt door een diepe traangoot. Zo diep dat er een donkere holte was ontstaan. Het had mij nog nooit gestoord, ik kwam voor een botoxconsult, dus ik ging zonder de aangeraden traangootfiller weer naar huis.
Het gebied rond de ogen behoort wereldwijd – en nu toch ook helaas bij mij – tot de grootste esthetische zorg. In een internationaal onderzoek uit 2022 van biofarmaceutisch bedrijf AbbVie gaf 36 procent aan zich grote zorgen te maken over wallen en donkere kringen, meer dan over enig ander gezichtskenmerk. Onderzoek van Turkse oogartsen uit 2024 laat zien dat de oogregio een grote invloed heeft op hoe oud, gezond en aantrekkelijk iemand wordt ingeschat. Met ruim 2,1 miljoen ingrepen was de ooglidcorrectie – zowel boven- als onderooglid – in 2024 dan ook de meest uitgevoerde cosmetisch-chirurgische operatie ter wereld, volgens de International Society of Aesthetic Plastic Surgery.
Maar met die onderooglidcorrecties – die vooral bedoeld zijn om wallen weg te halen – en behandelingen voor traangoten kan nu misschien worden gestopt, want wallen en donkere kringen onder de ogen zijn opeens hartstikke in. Zowel tijdens de laatste New York Fashion Week in februari als op het Met Gala in mei waren ze een duidelijke trend. De illusie van wallen werd bij verschillende artiesten en modellen gecreëerd door donkere oogschaduw en soms glitter ver onder de ogen aan te brengen. Ook echte wallen werden omarmd, bijvoorbeeld door zangeres Charli XCX en model Devyn Garcia. De donkere kringen van actrice Zendaya tijdens de première van de film The Odyssey werden online zelfs verafgood. Zendaya’s make-upartiest vertelde aan de Mexicaanse Vogue dat hij de kringen inderdaad onberoerd had gelaten, maar de concealer er juist net onder had aangebracht zodat de kringen er sterker uitsprongen. „Steek je hand op als de make-up van Zendaya een enorme impact op je leven heeft”, postte een vrouw op TikTok.
Toch zijn kringen onder de ogen al veel langer een schoonheidsideaal. Ze zijn bijvoorbeeld onlosmakelijk verbonden met de heroin chic-trend uit de jaren negentig, toen modellen er ongezond dun en afgeleefd uitzagen. Vanaf de late achttiende tot ver in de negentiende eeuw werden bleekheid, donkere kringen en andere symptomen van tuberculose verheerlijkt, ook wel de consumptive beauty-trend genoemd. Vrouwen die bleek, ziek en hologig oogden, golden als het toppunt van vrouwelijkheid en schoonheid. „Mijn arme muze”, schreef de Franse dichter Baudelaire in 1857, „in je holle ogen huizen nachtelijke visioenen.”
De huidige opleving voelt minder als het verheerlijken van wegkwijnen en meer als een daad van verzet. Tegen ingrepen als traangootfillers, tegen ooglidcorrecties, tegen de clean girl aesthetic, de beauty- en lifestyletrend die draait om een frisse, gezonde en verzorgde uitstraling. Donkere schaduwen onder de ogen suggereren een leven waarin iets anders belangrijker is dan acht uur slaap, twee liter water drinken en 10.000 stappen per dag. Ze roepen de associatie op met liefdesverdriet, slapeloze nachten, te veel lezen en te veel drinken. Met leven dus. Niet voor niets circuleert op sociale media de tekst: „Do not fix your dark circles. Let the world know you’re tired of its shit and ready to kill a man.”
De vraag blijft of deze trend niet vooral de bad girl aesthetic viert, in plaats van bad girls zelf. Gecureerde vermoeidheid op het gezicht van jonge influencers en actrices juichen we toe, maar geldt dat ook voor échte vermoeidheid op andere gezichten?