Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Soms is er poëzie nodig om je de werkelijkheid te laten zien. Dit keer in de vorm van een vlieger. Een tros vliegers op het strand, in de wind boven zee, hun staarten dansend en vrij.
Vroeger vlogen boven Gaza zelfgemaakte vliegers in alle kleuren. De laatste jaren waren de meeste wit. Gemaakt van de plastic zakken waar hulpgoederen in kwamen. ‘Eigenlijk wel mooi’, zegt de 12-jarige Hazar in deze krant. ‘Wit staat voor vrede. Het betekent dat Gaza weer veilig kan worden.’ Maar toen de reportage werd afgedrukt, mocht Hazars vlieger de lucht niet meer in. Nadat van enkele vliegers de touwtjes waren geknapt, ze ontsnapten en neerkwamen in de nabijgelegen Israëlische kibboets, heeft de Israëlische premier Netanyahu ze tot vijandelijk projectiel verklaard.
De reportage verscheen 2 september. Een dag eerder was ik bij de opening van het academisch jaar van de Universiteit Maastricht. De hoofdspreker was net aangekondigd, of vier activisten marcheerden met Palestijnse vlaggen, shawls en megafoon door het theater en installeerden zich op het podium. Mijn eerste gedachte: goh, doen ze dit nog steeds? Onmiddellijk gevolgd door dik en dubbel ongemak want: o ja verdomd, in Gaza gaat de vernietiging gewoon door. En: hoe te reageren? Bijval tonen was lastig, de zaal bleef muisstil en mijn opdrachtgever zat in haar maag met de verstoring van de jaarlijkse plechtigheid.
Het nieuws over Gaza lijkt niet meer op te vallen. Murw zijn we. Krachtig oud-Nederlands woord voor uitgeteld. Te vermoeid om je nog te verzetten. Slap en week, weerloos, zwak en afgestompt, dat is wat wij zijn, murw van het slechte nieuws. En met ons het grootste deel van de wereld.
Zo niet de Palestijnen in Gaza of de bezette Westelijke Jordaanoever. Zij kunnen zich geen murw veroorloven; uitgeput zijn ze, maar moeten elke dag toch zien te overleven. Evenmin murw is Israël. Veel Israëliërs steunen het onophoudelijk geweld. Brengt voor Palestijnen de oorlog de dood, voor Netanyahu is oorlog politiek leven.
En dus is er een wapenstilstand maar gaan Israëlische aanvallen door. Sinds het bestand van oktober 2025 zijn in Gaza meer dan 1.300 Palestijnen gedood en 4.300 gewond geraakt. In totaal stierven sinds 7 oktober 2023 bijna 74 duizend Palestijnen; veel kinderen, journalisten, medici en hulpverleners omdat die doelwit zijn. Bij het ingaan van de wapenstilstand in oktober 2025, hield Israël 53% van de Gazastrook onder militaire controle. Nu, een jaar later, 65%. Zo’n 2 miljoen Gazanen zitten opgehokt op een gebied net iets groter dan Terschelling.
Op de Westelijke Jordaanoever zijn geweld en kolonisatie in 2026 fors opgevoerd. Israëlische kolonisten vallen Palestijnen aan - 63 mensen zijn gedood, meer dan duizend verwond, en meer dan 3.200 Palestijnen verdreven van hun land.
Het wegvagen van een volk gaat verder dan mensen en hun land. Israël vernietigde nagenoeg alle Palestijnse scholen, universiteiten, moskeeën, musea, archieven en bibliotheken, en zo geschiedenis en geheugen van het Palestijnse volk. Het gebulder van bommenwerpers is weg. In stilte voltrekt zich de genocide in slowmotion.
Als Hazar haar witte vlieger oplaat, is ze volgens Netanyahu ‘verantwoordelijk’ voor een ‘lancering’ en zal ze worden ‘uitgeschakeld’. De wijk waaruit de vlieger vliegt, riskeert evacuatie. Het poëtisch beeld is midscheeps getroffen. De vlieger ligt in het zand, voorbode van de ondergang van een volk.
Op 10 juni sprak minister Van Weel nog over Israël als ‘bevriende natie’. (Zeg me wie uw vrienden zijn, en ik zal u zeggen wie u bent.) Genoteerd. Maar laten we dan stoppen met huichelen over Den Haag als zetel van het recht; gun het Internationaal Strafhof een waardige omgeving en laat het gaan, naar Madrid.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.