‘Als het op make-up aankomt, ben ik een beetje zoals Paul Verhoeven. Ik weet wat ik wil.’ Was getekend Arjen Tuiten, grimeur en prothesekunstenaar. Zondag won de 45-jarige Fries een Emmy Award voor zijn uiterst realistische weergave van een uitgevoerde keizersnede in de ziekenhuisserie The Pitt.
schrijft voor de Volkskrant over theater en populaire cultuur
Het zat er de afgelopen jaren al een beetje aan te komen. Met de strakgetrokken wangen en scherpe nepneus van Angelina Jolie in Maleficent 2 (2020) en de gezichtslittekens van de 9-jarige Jacob Tremblay in Wonder (2018) had grimeur en prothesekunstenaar Arjen Tuiten al twee oscar-nominaties te pakken. Afgelopen zondag ontving hij dan toch een grote prijs: voor zijn uiterst realistische weergave van een uitgevoerde keizersnede, in de seizoensfinale van de bejubelde ziekenhuisserie The Pitt, won Tuiten een Emmy-award.
Aan persbureau ANP laat de 45-jarige Fries weten ‘erg vereerd’ te zijn met deze ‘onverwachte’ winst. Hij was zelf niet aanwezig bij de prijsuitreiking in Los Angeles omdat hij momenteel werkt aan de nieuwe misdaadfilm Heat 2, waarin hij onder anderen de make-up van hoofdrolspeler Leonardo DiCaprio verzorgt.
‘De grimeur is doorgaans niet de naam die mensen van een aftiteling onthouden’, zei de 45-jarige geboren Fries eerder in een interview met NRC, maar in de films en series waar Tuiten aan meewerkt, zorgt hij stelselmatig voor toch vrij onvergetelijke ontwerpen.
Misschien wel zijn bekendste creatie is het personage The Pale Man, uit Guillermo del Toro’s fantastische burgeroorlogsprookje Pan’s Labyrinth (2006). Het vaalbleke demonische wezen was maar kort te zien in de film, toch maakte het monster dat zijn ogen in zijn handpalmen draagt veel indruk bij het publiek. The Pale Man opende nieuwe deuren voor Tuiten. Hij woont inmiddels al twee decennia in Los Angeles en werkte volgens IMDB al mee aan 45 projecten.
Dit jaar nog construeerde hij voor Lee Cronins horrorfilm The Mummy (2026) het personage Katie: een doodgewaand meisje dat in een 3000 jaar oude sarcofaag levend wordt teruggevonden. Met loszittende melktanden, lange teennagels, en een vervormd gezicht toverde hij de jonge actrice Natalie Grace om tot iets dat tussen mens en monster in zit. Iets minder horrorachtig, maar minstens zo iconisch was de misvormde lip van Sean Penn in One Battle After Another (2025), waar de acteur een Oscar voor won – ook het werk van Tuiten.
Al op jonge leeftijd leek hij voorbestemd voor een carrière in de filmwereld. Er bestaat een jeugdfoto waarop de 10-jarige Tuiten in zijn ouderlijke tuin in het dorpje Joure poseert met zijn eigen nagebouwde Terminator. Rond die leeftijd zag hij op de televisie een documentaire over make-upeffecten in Hollywood. Hij wist wat hij wilde worden.
Op zijn 16de vertrok hij naar Amsterdam, waar hij een opleiding tot grimeur ging volgen. Zijn eerste betaalde klus was bij Baantjer, de Nederlandse politieserie waar hij eind jaren negentig aan de slag kon. ‘Schotwonden maken, dat soort dingen. Heel Hollands’, zei hij eerder in de Volkskrant over zijn eerste baantje in de filmwereld.
Ook kocht hij in die tijd een thuisstudiepakket van zijn grote voorbeeld Dick Smith, de man die acteur Marlon Brando transformeerde naar het veel oudere personage Don Vito Corleone in The Godfather. Als onderdeel van dat pakket kwam hij in contact met Smith, die hem op zijn beurt weer in contact bracht met Stan Winston, bekend van de make-upeffecten in Jurassic Park en Terminator. Op zijn 19de vertrok Tuiten naar Amerika, om stage te lopen bij de studio van Winston.
Een aantal jaar later keert hij nog eens terug naar Nederland om mee te werken aan Zwartboek (2006), van Paul Verhoeven, het type regisseur waar Tuiten van houdt, vertelde hij. ‘Mensen waarschuwen je vooraf voor Paul: dat-ie moeilijk is, dat hij schreeuwt. Maar ik hou er juist wel van: sterke regisseurs, met een visie. Er is te veel zwakheid. Ook in Amerika, waar de productie vaak de touwtjes in handen heeft en niet de regisseur. Daarom worden er ook zoveel slechte films gemaakt. Als het op make-up aankomt, ben ik een beetje zoals Paul, denk ik. Ik weet wat ik wil.’
In een interview uit 2021 zegt Tuiten dat hij nog altijd houdt van de esthetiek van jaren 80 films als Ghostbusters en Poltergeist. Voor The Pitt werkte hij, in een team met zes anderen, aan een hele andere esthetiek. De serie wordt geroemd om haar waarheidsgetrouwe weergave van het reilen en zeilen binnen een ziekenhuis, met veel aandacht voor de juiste medische termen en handelingen.
In de scène waarvoor Tuiten zijn Emmy ontving zien we een groep artsen rond een patiënt staan. Een scalpel snijdt door de siliconen huid. De buik ligt open, waarna de baarmoeder wordt opengeknipt en een arts de met bloed doordrenkte baby uit de buik tilt. Net als naar Katie in The Mummy is het ook moeilijk kijken naar het bloederige schouwspel in deze ziekenhuisscène – niet door de fantasierijke horror van het tafereel, maar juist door de verbluffende echtheid ervan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant