De komende maanden wordt het stervensdruk op kantoor. Iedereen is terug van vakantie én steeds meer bedrijven stellen kantoordagen verplicht. Tijd om de regels aan te scherpen, vindt Japke-d. Bouma. „Geen wortels eten, je vakantieverhaal kort houden en geen foto’s van je kleinkinderen.”
Voor iedereen die de afgelopen twee maanden in gelukzalige stilte op kantoor heeft gewerkt: helaas. Afgelopen week was iedereen weer terug van vakantie. Ik voel met jullie mee.
Want de komende maanden wordt het stervensdruk op kantoor. Ik las in het FD dat steeds meer werkgevers eisen dat iedereen vaker naar kantoor komt. Voor de teamspirit, creativiteit, innovatie, en andere kul-argumenten waarvan nog nooit overtuigend is aangetoond dat ze ontstaan door mensen verplicht bij elkaar in een glazen hok te zetten.
ABN Amro wil zelfs in de cao vastleggen dat collega’s minstens de helft van hun tijd op kantoor aanwezig zijn. Voor de ‘verbinding’ (brrr) en om jonge collega’s beter op te leiden, zegt de bank. Blijkbaar hebben ze daar in de zes jaar na corona nog steeds niks beters voor verzonnen dan iedereen in hetzelfde gebouw rond te laten hangen.
Dit betekent dat dus niet alleen de ‘terug-van-vakantie-mensen’ deze maand kantoor weer binnenstromen, maar ook de mensen die al járen lekker in hun badjas thuis hebben gewerkt.
‘Dit gaat natuurlijk mis’, schreef een vriendin die manager is bij een groot bedrijf. ‘Voor al die mensen is de kantooretiquette natuurlijk helemaal weggezakt. Schrijf jij anders even een opfriscursus. Met regels die we op de koffieautomaat kunnen hangen.” Goed idee. Dacht ik toen nog.
Maar toen ik op LinkedIn vroeg welke regels daar zeker in moesten, werd ik pissig. Want hallo. Ik schrijf al zo’n vijftien jaar columns over kantooretiquette en nóg kunnen jullie het niet zelf. We gaan het dus anders doen.
Vanaf vandaag moet iedere kantoortijger zich officieel certificeren voor deelname aan de Nederlandse kantooromgeving. Met het kantoorbrevet. Iedereen moet dat vóór 1 maart 2027 halen, en wie zakt, meldt zich tot het herexamen iedere ochtend om 07.30 uur op kantoor, haalt koffie voor de afdeling, controleert of niemand rijstwafels eet, lacht verplicht om de grappen van de baas en mag pas een werkplek uitzoeken als alle anderen zitten.
Hoe het werkt? Er zijn een paar basisregels (zie kader), elk jaar in oktober is er een theorie-examen, in december de praktijktoets en er komt een puntenrijbewijs – 10 punten en je raakt je brevet kwijt.
Drie keer een ‘reply to all’ naar meer dan vijftig mensen: twee punten. Makreel opwarmen in het afdelingskeukentje: vijf punten. Een keer het woord ‘impact’ gebruiken: opnieuw examen doen.
Managers die hun team laten lunchvergaderen – lunch is pauze, Gerard – of zonder medische noodzaak een voorstelrondje organiseren, worden automatisch ontslagen. ‘Check-ins’ worden verboden. ‘Hoe zit je erbij?’ Als een uitgescheten maiskorrel, Caroline. Begin nou maar gewoon met die vergadering.
Maar het belangrijkste is: ík bepaal wie het kantoorbrevet krijgt. Dus geen stuurgroepen, ISO-certificering, PowerPoints, taskforces en al helemaal geen trainingsbureaus of agile coaches die denken een slaatje te kunnen slaan uit mijn brevet: Japke-d. Bouma gaat dit doen en niemand anders.
Ik kom onaangekondigd langs bij iedereen op kantoor. Ik ga de anonieme kliklijn beheren (nummer volgt) waar je je collega’s kan aangeven die nog steeds niet hun bruine strepen uit het kantoortoilet vegen. Te veel aftershave spuiten. Wortels en gekookte eieren eten op de werkplek, en nog steeds niet snappen dat „appels alleen in stukjes naar binnen mogen met de mond dicht”, zoals een lezer op LinkedIn schreef.
En werkgevers moeten natuurlijk ook hun kantoorbrevet halen! Zorgen voor échte stilteplekken. Minder open ruimtes, minder glas, iedereen een eigen bureau en kroketten in de kantine. En dan kijk ik vooral naar jullie, ABN Amro.
Want het kan natuurlijk niet zo zijn dat als ik een hypotheek aanvraag, ik een huisartsenverklaring, loonstroken van de afgelopen 25 jaar, een ontlastingsmonster én bewijs van goed gedrag moet opleveren, terwijl jullie zelf midden in een verhuizing zomaar kunnen roepen dat iedereen weer naar kantoor moet komen zonder daar voldoende werkplekken te hebben. Zo werkt het niet.
Ik hou jullie sowieso in de gaten, ABN Amro.
1 Hou je vakantieverhaal KORT. Als iemand ernaar vraagt zeg je: ‘Fijn! Heerlijk!” En weer door. We zijn niet écht geïnteresseerd, Henk. We zijn beleefd.2 Voor foto’s geldt: één foto van je vakantie, één van je baby en nul van je kleinkind. Ook niet als erom gevraagd wordt.3 Geen énkel gesprek op de speaker. Nergens. Nooit.4 Cc’en is verboden. „Ter info”-mails kun je ongelezen weggooien.5 Antwoorden in de groepsapp is alleen toegestaan bij acuut levensgevaar. „Dank!” hoeft niet naar 73 collega’s, en: „Wat een topprestatie, Betty, complimenten!’ al helemaal niet. Zeker niet als Betty de baas is.6 Wie ’s ochtends een handdoekje op een flexplek neerlegt en daarna zes uur in een belhok verdwijnt, verliest zijn burgerrechten.7 Stop met: „We hebben nog zeven minuten, dus we kunnen het nog even over de prognoses voor Q1 hebben’. Nee. Die minuten geef je terug. Aan onze levens.8 Ben je ziek? (het snotseizoen staat weer voor de deur). Blijf thuis.9 En niet te ambitieus, graag. Zeker niet de eerste maand. Dus niet fluiten, niet te hard ‘goedemorgen’, geen nieuwe goed uitgewerkte 36-puntenplannen – daarvoor is januari 2029 vroeg genoeg.10 Houd moed. Bedenk: het is al bijna weer herfstvakantie.
Heb je een vraag van de week, taboe, of ‘kwestie’ voor deze rubriek? Mail dan naar japkeddenktmee@nrc.nl