Nooit eerder bereikte een raket gelanceerd vanuit West-Europa een baan rond de aarde. Zondagavond bracht het Duitse bedrijf Isar Aerospace daar verandering in.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
Iets na acht uur ’s avonds vertrok de 28 meter hoge Spectrum-raket vanaf de Andøya Spaceport in Noorwegen om na een reis naar boven van zeven minuten definitief een record te vestigen. Niet alleen was de lancering de eerste vanaf West-Europees grondgebied naar een baan om de aarde, maar Isar Aerospace werd door het succes ook het eerste Europese bedrijf dat een volledig commerciële raketlancering uitvoerde.
Vorig jaar deed het bedrijf al een eerste poging met de raket die Europa moet helpen om minder afhankelijk te worden van de Verenigde Staten, waar ruimtevaartbedrijf SpaceX van miljardair Elon Musk met enige afstand marktleider is op het gebied van commerciële lanceringen. Destijds mislukte die poging echter: al een minuut na lancering stortte de raket terug richting aarde. Uit onderzoek bleek dat een ontluchtingsklep niet goed functioneerde.
Zo’n begin met vallen en opstaan is in de ruimtevaart overigens niet ongebruikelijk. Ter vergelijking: de Falcon-1 van SpaceX, die in 2008 de eerste serieuze commerciële raket werd die een baan rond de aarde bereikte, slaagde daar pas in bij poging vier. Voor Isar kwam dat succes nu al, bij poging twee.
De Spectrum-raket moet het Europese arsenaal verder uitbreiden. Op dit moment zijn de opties van Europese bodem beperkt tot de krachtige Ariane 6-raket voor zware lanceringen, en de iets lichtere Vega C-raket. Beide raketten kunnen op prijs niet concurreren met de alternatieven van SpaceX, maar Europese opdrachtgevers, zoals de Europese ruimtevaartorganisatie Esa, kiezen uit politiek-strategische overwegingen toch vaak voor de duurdere Europese optie.
De Spectrum-raket heeft ruim de helft minder capaciteit dan de Vega C, maar is wel goedkoper om te lanceren. In totaal kan hij zo’n duizend kilogram richting een baan rond de aarde vervoeren. De raket zal daarom naar verwachting vooral worden ingezet voor lanceringen van kleine satellieten.
Europa lanceert zijn raketten normaliter vanaf het Europese lanceercomplex in Frans-Guyana. Op die locatie, vlakbij de evenaar, krijgen raketten een gratis extra ‘zetje’ door de draaiing van de aarde. Dat betekent dat ze minder brandstof nodig hebben voor de lancering.
Lanceren vanuit West-Europa heeft echter weer andere voordelen. Zo is Noorwegen aantrekkelijker voor producenten van satellieten die op het continent worden geproduceerd. Deze hoeven dan niet langer eerst te worden verscheept naar Frans-Guyana, maar kunnen dichter bij huis aan de reis richting ruimte beginnen.
Bij de eerste vlucht vervoerde Spectrum vijf zogeheten cubesats, kleine kubusvormige satellieten die relatief goedkoop en daarmee populair zijn. Alle vijf werden na de lancering succesvol in de gewenste baan afgeleverd.
‘We hebben binnen een paar jaar bereikt wat de Europese ruimtevaartindustrie eerder nog decennia kostte’, jubelde Isar-CEO Daniel Metzler na de lancering in een persverklaring. ‘Europa heeft nu soevereine toegang tot de ruimte.’ Volgens hem gaat het bedrijf de productie van hun raket nu opschroeven om aan de eerste opdrachten te kunnen voldoen.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant