Het congres van Reform UK had een rechts-nationalistisch feestje moeten worden, maar een nieuw schandaal rond de partijfinanciering overvleugelde de bijeenkomst. De trouwe fans van leider Nigel Farage zien geen probleem, maar wil hij premier worden, dan moet hij ook de zwevende kiezer voor zich winnen.
‘De eerste honderd dagen’, dat was de afgelopen dagen het thema op het congres van Reform UK, de rechts-nationalistische partij van Nigel Farage. In Birmingham spraken afgevaardigden onder meer over belastingverlagingen, bezuinigingen op de sociale zekerheid, het afzwakken van klimaatdoelstellingen en het zingen van het volkslied op scholen. Vanuit Frankrijk was Rassemblement National-topman Jordan Bardella gekomen met de belofte om samen met Farage de Kanaalmigratie te stoppen.
Maar het gesprek van de afgelopen dagen ging niet over de plannen van de partij, maar over de jongste rel rond de top van de jonge partij. Televisiezender Channel 4 had aan de vooravond van het congres een undercoveroperatie uitgezonden waarin te zien was dat topadviseurs en vertrouwelingen van Farage bereid waren om via een creatieve route illegale donaties aan te nemen van een Amerikaanse weldoener, die in werkelijkheid een onderzoeksjournalist was.
Het fragment legde een bom onder het partijcongres, temeer omdat het volgde op twee donatieschandalen rond de leider zelf. Daardoor had Farage zich dit voorjaar genoodzaakt gezien om via een tussentijdse verkiezing een nieuw mandaat van de kiezers in zijn district te vragen.
Dat leidde tot een merkwaardige verkiezing waarbij uiteindelijk een kandidaat met een vuilnisemmer op zijn hoofd de enige serieuze uitdager was. Bovendien loopt er nog een parlementair onderzoek naar de donaties aan Farage.
Na de uitzending van donderdag besloot Farage meteen twee betrokken partijprominenten op non-actief te zetten. Het betreft niet zomaar adviseurs. James Orr, een hoogleraar ethiek en godgeleerdheid aan Cambridge, staat bekend als de denker van de partij en is de beoogde stafchef.
De andere geschorste adviseur is de trouwe Dan Jukes, iemand die Farage al kent van zijn vorige politieke avontuur, UKIP. Al tijdens zijn schooltijd zette Jukes zich vol overgave in voor Farage. De partijleider relativeerde het belang van deze twee vertrouwelingen door hen te omschrijven als aannemers.
In zijn toespraak deed hij de acties van Orr en Jukes af als ‘borrelpraat’, maar toch leeft de indruk dat ze handelden in de geest van de leider. Van Farage is bekend dat hij soms een losse omgang met de regels hanteert, reden dat hij weleens wordt vergeleken met die andere bekende populist, Boris Johnson. Tijdens het congres zei Farage dat het jongste schandaal bewijst dat de gevestigde orde ‘bang’ voor hem is, een trumpiaanse verdediging.
Dat viel goed bij de aanwezigen, behalve bij de vier linkse demonstranten die zijn speech een voor een onderbraken. Bij de trouwe partijleden kan de 62-jarige leider geen kwaad doen. Dat lijkt anders te liggen bij zwevende kiezers die hij voor zich moet winnen als hij premier wil worden.
Een jaar geleden stond Reform UK ruim voor in de peilingen, maar die voorsprong is geslonken. De drie grootste partijen – Reform UK, Labour en de Tories – liggen dicht bij elkaar.
Labour heeft geprofiteerd van de vervanging van Keir Starmer door Andy Burnham, terwijl de Conservatieven onder Kemi Badenoch bezig zijn met een geleidelijke terugkeer. Recente verkiezingsuitslagen waren teleurstellend voor Farage. Zelfs de marge van zijn zege op Count Binface in zijn eigen district viel wat tegen. Daar komt bij dat Reform UK last heeft van Restore Britain, een radicale afsplitsing ter rechterzijde.
Reform UK wil zich profileren als een volkspartij die opstaat tegen de gevestigde orde. Ze heeft, anders dan de PVV in Nederland, een actief netwerk van plaatselijke partijafdelingen met vele duizenden vrijwilligers die weglopen met Farage.
Tegelijkertijd heeft de partijtop, deels bestaande uit multimiljonairs, warme banden met rijke geldschieters in herenclubs. Dat doet juist af aan het imago van een doorbraakpartij die het bestel in Westminster wil opblazen.
‘We zien hoe Reform te werk gaat’, schreef commentator Fraser Nelson in The Times. ‘Ze hebben een netwerk van clubs in Mayfair, ontvangen dubieus buitenlands geld en tonen een gebrek aan transparantie. Reform organiseert opiniepeilingen en verkoopt die, met medewerking van de peilers, als onafhankelijk onderzoek aan deze krant en andere media.’ The Daily Telegraph plaatste een cartoon waarin Fifa-baas Infantino wordt voorgesteld als nieuwe Reform-penningmeester.
Farage zelf probeert ervoor te waken niet te radicaal over te komen. Zaterdag uitte hij ferme kritiek op honderden anti-immigratiedemonstranten die, met zwarte bivakmutsen op, de haven van Dover platlegden. Wel verdedigde hij de actiegroep Raise the Colours die honderden Britse vlaggen heeft opgehangen langs de straten van Birmingham. De stad, die zichzelf enkele jaren terug failliet had verklaard, gaat nu bijna drie miljoen euro uitgeven om de twintigduizend vlaggen weg te halen.
Voor Farage was de bijeenkomst in Birmingham niet het feest waarop hij had gehoopt, een doorstart na een lastig jaar. Op de Britse ontbijttelevisie zei partijideoloog Tim Montgomerie zondag dat de partij uitblinkt in sociale media en een prima partijcongres kan organiseren, maar dat de partij, inclusief de leider, nog steeds wordt geplaagd door een gebrek aan professionalisme. ‘Reform kan niet op deze manier blijven doorgaan.’
Een ander probleem, aldus Montgomerie, een oud-Conservatief, is dat Farage te weinig met collega’s overlegt. Dat beeld sluit aan bij de Farage-biografie One party after another, waarin Michael Crick de Reform-leider portretteert als een wat zorgeloze rebel en einzelgänger, iets dat teruggaat tot zijn kinderjaren. De positie van Farage is echter onaantastbaar binnen de partij. Hij is de kracht van de partij – en meteen haar zwakte.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant