Vloedgolf Nepal Naarmate de tijd verstrijkt, krijgt angst de overhand bij de naasten van duizenden mensen die vermist zijn na de vloedgolf in Nepal. „Onze familie is in shock. Mijn moeder heeft al dagen niet meer gegeten.”
Ontreddering in Nepal na de allesverwoestende vloedgolf van 26 augustus.
In een legerkamp in Bidur, in het Nepalese district Nuwakot, zit Shamila Shrestha, zwaar aangeslagen na de vloedgolf die door haar afgelegen dorp in Trishuli raasde, en die haar huis verwoestte en haar beide ouders meesleurde.
De 36-jarige vrouw werd gered en met een helikopter naar de legerbasis gebracht. Maar meer dan een week na de ramp zijn haar vader Krishna Shrestha en haar moeder Mohan Maya nog onder de duizenden vermisten in Nepal en Tibet.
„We hadden een klein winkeltje waar we religieuze artikelen verkochten. Mijn ouders waren in de winkel toen de vloedgolf kwam. Ze zeiden dat ze de winkel zouden sluiten en naar huis zouden komen, maar voordat ze dat konden doen werden ze meegevoerd”, zegt Shrestha met tranen in haar ogen. „Ik wist te ontsnappen door de andere kant op te rennen.”
„Onze bezittingen en andere spullen lagen in het huis en in de winkel. Papa is een oud-medewerker van het Nepalese energiebedrijf NEA en kreeg een pensioen. Dat geld is weg. We hadden ook goud, dat is ook weg”, zegt ze.
Shrestha is een van de overlevenden en nabestaanden die wanhopig op zoek zijn naar de meer dan 4.200 mensen die nog vermist worden na de dodelijke ramp in de Himalaya op 26 augustus.
Sharmila Shrestha is in tranen terwijl ze vertelt over haar ouders die niet tijdig wisten te ontkomen aan de razende modderstroom. „Voordat ze de winkel konden sluiten, werden ze meegevoerd.”
Die ochtend sloeg om 8.40 uur plaatselijke tijd het noodlot toe in het noorden van Nepal. Een enorme vloedgolf – vermoedelijk veroorzaakt door het afbreken van een gletsjer op de noordwand van de berg Langtang Lirung – raasde bijna honderd kilometer door de rivier de Lende Khola naar beneden, richting dorpen op zo’n twintig kilometer van de Nepalees-Chinese grens.
De grote hoeveelheden stenen, modder, ijs en puin vormden even een natuurlijke dam die de rivier blokkeerde, tot deze het begaf en een muur van water stroomafwaarts gelegen dorpen en stadjes overspoelde en grote delen van de districten Rasuwa, Nuwakot en Dhading afsneed van de buitenwereld. Wegen, bruggen, watersystemen en energiecentrales werden verzwolgen.
Volgens officiële cijfers zijn in Nepal meer dan 1.200 doden geborgen, terwijl 4.216 mensen nog worden vermist. Aan de Chinese kant zijn tot nu toe officieel zestien doden gemeld, en 546 vermisten.
Onder de vermisten zijn ook tientallen hindoepelgrims, die op bedevaart waren naar Kailash Mansarovar, een heilige plek in Tibet. Velen van hen werden door de vloedgolf overvallen bij Gyirong, een belangrijke grenspost tussen China en Nepal.
Bijna twaalfduizend mensen zijn uit de getroffen gebieden gered, terwijl meer dan 21.000 leden van veiligheidsdiensten, waaronder leger en politie, zijn ingezet voor het reddingswerk. Volgens de Verenigde Naties zijn zeker zeventienduizend kinderen door de verwoestende overstromingen getroffen.
De Nepalese premier Balendra Shah heeft het hele staatsapparaat gemobiliseerd om reddings- en bergingswerk te verrichten. Het Nepalese leger heeft honderden helikoptervluchten uitgevoerd om overlevenden te evacueren en hulpgoederen te brengen.
De verwoesting in het rampgebied van Trishuli is enorm.
Noodteams evacueren gezinnen uit risicogebieden naar veiligere plekken, maken wegen vrij die door puin zijn geblokkeerd en coördineren zoek- en reddingsacties met lokale autoriteiten en bewoners.
Maar naarmate de dagen verstrijken en de aantallen doden en vermisten oplopen, krijgen angst en onrust de overhand bij de familieleden die in ziekenhuizen en opvangcentra in de drie getroffen districten wachten op nieuws over hun naasten.
Nerveus lopen ze heen en weer tussen balies en mededelingenborden waarop namenlijsten en foto’s hangen van patiënten en vermisten, op zoek naar een aanwijzing die ze dichterbij brengt.
In het Tribhuvan University Teaching Hospital in Kathmandu hebben zich honderden familieleden verzameld. Ze dragen foto’s van hun vermiste verwanten bij zich, met namen, adressen en telefoonnummers erbij, die ze op de borden prikken.
Suraj Karn (24), uit Birgunj in het district Parsa, is wanhopig op zoek naar nieuws over zijn broer Sagar, een 27-jarige vrachtwagenchauffeur die in Rasuwa was toen de vloedgolf toesloeg.
Sagar reed met zeven andere vrachtwagenchauffeurs op de internationale route langs de Nepalees-Chinese grenspost. Hij belde rond 8 uur ’s ochtends met zijn familie, enkele minuten voor de ramp. Sindsdien is er niets meer van hem vernomen.
Poster van de vermiste 27-jarige vrachtwagenchauffeur Sagar.
Mensen lopen nerveus rond bij de muur met vermiste personen in het Tribhuvan University Teaching Hospital in Kathmandu.
„Onze familie is in shock”, zegt Karn. „Hij heeft twee jonge zonen, van negen en drie. We weten niet wat we tegen ze moeten zeggen. Mijn moeder heeft al dagen niet meer gegeten.”
De familie zoekt al dagenlang naar Sagar maar blijft hoop houden dat hij zal terugkeren. Zijn telefoon bleef tot ongeveer 10 uur locatiegegevens uitzenden, twee uur na de vloedgolf. Sindsdien ontbreekt van hem ieder spoor, zowel online als onder de lichamen die tot dusverre zijn geborgen.
Nu wachten zijn familieleden op afname en analyse van hun dna, waarmee de overheid het identificatieproces wil versnellen. Meer dan 250 mensen stonden al dna-monsters af in de hoop hun naasten te vinden. „We zijn hier al dagen, in afwachting van nieuws”, zegt Karn. „Dit was onvoorstelbaar. We hadden nooit gedacht dat de overstromingen zo verwoestend konden zijn.”
Suraj Karn zoekt naar nieuws over zijn broer Sagar. De familie blijft hoop houden.
Wie de ramp overleefde, vraagt zich af hoe het nu verder moet. Eerder bloeiende dorpen en stadjes zijn volledig verwoest. Tussen het puin liggen sporen van levens: fluitketels, een snelkookpan, vliegenmeppers, recepten voor medicijnen en telefoons en hoesjes.
„We leven van de landbouw. Al onze bezittingen lagen in ons huis, maar er is niets van over”, zegt de 43-jarige Laxmi Chalise Ghimire uit Dunghe. „Mijn dochter is achttien jaar en een maand zwanger. Ik weet niet wat ik moet doen. Het is heel moeilijk. Veel van mijn familieleden worden nog vermist.”
Bij het rampenbestrijdingskantoor dat de overheid heeft opgezet, hangt de geur van de dood in de lucht. Families komen er de foto’s bekijken die de politie heeft gemaakt van de geborgen lichamen, wanhopig op zoek naar een bekend gezicht.
Volgens een politieagent is er niet voldoende plek om alle lichamen binnen te bewaren. Sommige liggen daarom noodgedwongen in politietrucks en ambulances die buiten zijn geparkeerd. Op een gegeven moment werden daarin 33 lichamen bewaard, en droegen reddingwerkers mondmaskers om zichzelf tegen de stank te beschermen.
Onder een van de politietrucks druppelt een mengsel van water en bloed op de straat. Agenten sprenkelen desinfectiemiddel op de grond om het weg te spoelen. Binnen worden autopsies uitgevoerd en bestuderen nabestaanden foto’s op de telefoons van politiemensen om hun geliefden te identificeren.
Foto’s van slachtoffers en vermisten hangen door elkaar heen op de muur van het universitair ziekenhuis in Kathmandu.
In sommige gevallen kwam dat aan op de kleinste details. Kalpana Bhatta (52) uit het district Dhading werd geïdentificeerd aan de hand van de gouden sieraden die ze droeg toen haar lichaam werd gevonden in het naastgelegen Nuwakot, waar ze heen was gereisd voor een hindoeïstisch ritueel. Haar identiteit werd aan de hand van een dna-monster bevestigd, haar echtgenoot wordt nog vermist.
Kalpana’s zwager komt haar lichaam ophalen, maar is te verslagen om te praten. Als haar lichaam in een auto wordt geladen, zien omstanders maden op de brancard. Sommigen happen naar adem, anderen barsten in tranen uit. Kalpana’s familie neemt haar mee om de uitvaartrituelen uit te voeren.
In Chitwan, een district niet ver stroomafwaarts van het getroffen gebied, wordt een massabegrafenis gehouden van bijna driehonderd lichamen die hier op de rivieroever zijn gevonden. De doodgravers dragen witte isolatiepakken met maskers, een scène die doet denken aan de coronapandemie.
Bij een klein hulpkamp aan de weg tussen Betrawati en Dhunche, dat is opgetuigd door het Dhulikhel Ziekenhuis, halen mensen medicijnen en voedselpakketten op.
Medisch personeel bereidt zich voor op het vervoer van de lichamen van slachtoffers voor hun uitvaart.
Het lichaam van Kalpana Bhatta ligt gereed om door haar familie te worden meegenomen voor de hindoeïstische uitvaartrituelen.
Terwijl het reddingswerk doorgaat, benadrukken artsen de noodzaak om psychologische hulp te bieden, met name aan de kinderen die hun ouders zijn verloren. „De prioriteit moet verschuiven van hulpgoederen naar het herstel van mensen en families, vooral het psychische welzijn en de toekomst van kinderen, gezinnen die hun kostwinners hebben verloren, ontheemden, overlevenden die huisvesting nodig hebben, huishoudens die hun inkomstenbron kwijt zijn”, zegt Mukesh Pokharel van de hulporganisatie Chaudhary Foundation.
Het hoge dodental heeft zelfs de reddingwerkers van hun stuk gebracht. Volgens Arjun Dhamla (29), die de voorbije twee dagen heeft geholpen met de berging van de lichamen, zijn politiemensen het gewend om doden te zien, maar niet op deze schaal. „Er liggen 21 lichamen in deze bus die net uit Rasuwa is aangekomen”, zegt Dhamla, terwijl hij wijst naar een bus die nieuwe slachtoffers aanvoert.
Dhamla was nog jong toen Nepal in 2015 werd getroffen door een zware aardbeving die aan 8.950 mensen het leven kostte. Toen hoefde hij niet met de doden bezig te zijn. Maar nu staat hij er middenin. „Het is overweldigend”, zegt hij. „Ik hoop dat de ambulances en vrachtwagens stoppen.”
Verwoeste huizen wrakhout in Trishuli.
Ahmer Khan is journalist en fotograaf en ging op verzoek van NRC op pad. Zijn Engelstalige teksten zijn vertaald naar het Nederlands door de redactie.