Gloria Steinem (1934-2026) Steinem was sinds de jaren zestig actief in de vrouwenbeweging. De Amerikaanse trok de discussie over vrouwenrechten altijd door naar die over rechten voor andere onderdrukte groepen.
Feminist en publicist Gloria Steinem, hier gefotografeerd tijdens een vrouwenmars in 2017, is woensdag op 92-jarige leeftijd overleden.
De Amerikaanse publicist, activist en feminist Gloria Steinem is woensdag in haar huis in New York overleden. Dat maakt haar familie bekend via haar Instagrampagina. Steinem werd 92 jaar en was decennialang een van de belangrijkste namen in de vrouwenbeweging. „De bijna honderd jaar die Gloria doorbracht op aarde waren welbesteed,” schrijft haar familie, „en ze bleef tot het allerlaatste moment strijden voor gelijkheid”.
Steinem begon in de jaren zestig met haar werk als journalist en schrijver. Bij het grote publiek werd ze in 1963 bekend met een verslag over de werkomstandigheden in de Playboy Club in New York, waar ze zelf ‘undercover’ was gegaan als Bunny. In de daaropvolgende jaren schreef en sprak Steinem over (toen) controversiële thema’s als abortus, anticonceptie en menstruatie. In 1972 was ze een van de oprichters van Ms. Magazine – het eerste feministische tijdschrift van de Verenigde Staten, dat nog elk kwartaal verschijnt.
Steinem was een leven lang onderweg, voor lezingen, om actie te voeren, reportages te maken, fondsen te werven. Ze noemde zichzelf een „ondernemer in sociale verandering”. „Ik wil gerechtigheid doen aan de vrouwen die ik spreek”, stelde Steinem tegen de New Yorker, „we kunnen vrouwen niet empoweren zonder naar hun verhalen te luisteren”.
Steinems activisme beperkte zich niet tot vrouwenrechten. Ze sprak zich ook veelvuldig uit tegen de discriminatie van mensen van kleur en queer personen. Schrijfster Rebecca Carroll noemde de voor Steinem vanzelfsprekende samenwerking met zwarte vrouwen „de belichaming van intersectioneel feminisme”. Steinem zelf zei daarover in 2015 dat zij „disproportioneel veel had geleerd over feminisme van zwarte vrouwen”. „Ik dacht dat zij de feministische beweging hadden uitgevonden.”
Ook de afgelopen jaren mengde Steinem zich nog geregeld in het publieke debat – zo nam ze het bijvoorbeeld op voor Rihanna, toen de artiest terugkeerde naar Chris Brown, de partner die haar had mishandeld. „Rihanna verdient onze steun, niet onze kritiek. Het is een aanleiding om over dit probleem te blijven praten”, zei Steinem. In 2013 ontving Steinem van toenmalig Amerikaans president Barack Obama de hoge onderscheiding Presidential Medal of Freedom. Twee jaar later publiceerde ze haar veelgelezen memoires, My life on the Road – in 2020 verfilmd als The Glorias.
NRC sprak met Steinem in 2016, per mail, naar aanleiding My life on the Road, en vroeg wat in deze tijd het belangrijkste feministische onderwerp is. Abortus? „Veilige en legale abortus is zeker belangrijk, maar het issue is groter. Het recht van vrouwen om zelf te beslissen over het wel of niet krijgen van een kind is een fundamenteel mensenrecht. Pas als vrouwen vrij kunnen beslissen of en wanneer ze een kind krijgen, beschikken ze over hun eigen gezondheid, over hun eigen opleiding, over of ze wel of niet gaan werken.”