Modderstroom Nepal Zeven dagen nadat een afgebroken gletsjer een verwoestende modderstroom op gang bracht in Nepal, groeit de kritiek op de hulpverlening door de overheid. In tunnels van waterkrachtcentrales zitten mogelijk nog mensen vast, hun kans op overleving slinkt met de minuut.
Een reddingswerker bij de ingang van de Chilime waterkrachtcentrale in Rasuwa in Nepal.
In de Nepalese hoofdstad Kathmandu stonden woensdag rijen bij een ziekenhuis waar met een wattenstaafje dna werd afgenomen. Familieleden van vermisten hopen op die manier duidelijkheid te krijgen over het lot van hun geliefden. In het rampgebied, zo’n vijftig kilometer noordelijker, werden in witte lakens gewikkelde lichamen op een rij gelegd. Woensdagmiddag waren er volgens de autoriteiten in Nepal 1.114 doden geteld, terwijl er nog bijna vierduizend vermisten waren.
Zeven dagen nadat een verwoestende modderstroom door het rivierdal van de Trishuli in Nepal trok, wordt de kans dat er nog overlevenden worden gevonden steeds kleiner. Een sprankje hoop is er alleen nog voor de mensen die mogelijk vastzitten in tunnels bij waterkrachtcentrales. De Nationale Autoriteit voor Rampenbestrijding zei maandag dat nog ongeveer 639 mensen vermist waren bij de verschillende waterkrachtcentrales. Maar hun redding verloopt volgens familie en experts te traag.
In het getroffen gebied waren meerdere watercentrales in bedrijf, en enkele in aanbouw. Via tunnels wordt het water uit de bergen naar de turbines geleid in lager gelegen centrales. Sommige tunnels herbergen ook controlekamers en ventilatieruimtes waar volgens experts overlevingsruimte kán zijn.
Eén van die plekken is bij de waterkrachtcentrale Trishuli 3A. Daar werd vrijdag na een gecontroleerde explosie verse lucht naar binnen gepompt. Thermische drones vonden tot nu toe geen teken van leven. Op beelden is een kleine strook lucht zichtbaar in de tunnel boven de modder waarin puin drijft.
Afhankelijk van de omstandigheden kunnen mensen in tunnels weken overleven, zegt speleoloog en veiligheidsdeskundige Erik Birkhoff. Dat gebeurde bijvoorbeeld in Chili, waar in 2010 na 69 dagen 33 mijnwerkers levend uit een mijn werden gered. Of er nog mensen in leven zijn in de Nepalese tunnels hangt af van een aantal factoren, legt Birkhoff uit. „Zitten ze droog, is de luchtkwaliteit goed en kunnen ze bij drinkwater?”
Maar ook als deze lichten op groen staan, zijn er uitdagingen, zoals versperringen door puin en de kans op instortingen. Volgens Patrick Smulders, landelijk coördinator van het brandweerspecialisme technische hulpverlening (STH), is dat te ondervangen, door snel stutten aan te brengen: „Je hebt maar een kleine doorgang nodig, maar die moet wel veilig zijn.”
Bij de hulpverlening bij dergelijke rampen is het belangrijk zo snel mogelijk te weten waar zich mogelijk slachtoffers bevinden. Getuigen op de grond kunnen daar informatie over geven. De vijf teams die Smulders coördineert, kunnen met behulp van drones gebieden snel in kaart brengen.
Reddingswerkers zoeken naar overlevenden in de tunnels van Nepalese waterkrachtcentrales
Rond de Rasuwagadhi-waterkrachtcentrale, vlak bij de Chinese grens, zijn mogelijk nog mensen in leven. „We denken dat daar 46 mensen in een kamerachtige ruimte zitten”, zei Amshu Kiran Shahi van het Nepalese Energiebedrijf NEA tegen persbureau Reuters. „Ze hebben voedsel en water tot hun beschikking in deze ruimte.”
Of hun redding op tijd komt, is de vraag. Sinds de ramp heeft de Nepalese overheid maar beperkt hulp uit het buitenland geaccepteerd, vooral uit India, China en Zuid-Korea. De vicevoorzitter van de Nepalese Tunnelbouwvereniging uitte tegenover een journalist van Nepalnews teleurstelling over het tempo van de reddingsacties. Veel van onze collega-ingenieurs zitten daar vast, zei Kangada Prasai dinsdag. „De regering heeft iedereen opgedragen niet zelfstandig te handelen en beloofd dat ze de zoek- en reddingsoperaties zou uitvoeren. Maar we hebben een duidelijk gebrek aan expertise geconstateerd bij de zoek- en reddingsoperaties.”
Namens de stroomproducenten in Nepal zei Bhim Gautam tegen de Amerikaanse publieke radio NPR dat Nepal niet beschikt over „voldoende technologie, materieel en expertise” om succesvolle reddingsoperaties uit te voeren bij waterkrachtprojecten.
De Nepalese premier Balen Shah verklaarde woensdag dat de overheid alles op alles zet om het rampgebied weer bereikbaar te maken, door wegen en elektriciteitsvoorzieningen te herstellen. Ook zei hij dat was geprobeerd inwoners van het gebied voor de ramp te waarschuwen. Maar ook medewerkers die anderen moesten waarschuwen, zijn vermist geraakt.
Militairen verplaatsen het stoffelijk overschot van een slachtoffer van de vloedgolf bij een waterkrachtcentrale.