Tv-recensie De „hybride oorlog” die Rusland tegen het Westen voert is niet meer zo hybride, zegt Beatrice de Graaf bij ‘Eva’. Dat Jeroen van Koningsbrugge wéér een militair tv-format heeft weten los te frummelen stemt niet gerust.
Jeroen van Koningsbrugge weet wat je nodig hebt als Strijder.
Het is bijna een traditie dat Eva Jinek haar seizoen opent met hoogleraar internationale betrekkingen Beatrice de Graaf. Een explosie in een wapenfabriek in Italië, brandstichting bij Defensie in Bulgarije en drie drones vol explosieven bij het vliegveld van Leipzig. Niemand claimt de aanvallen – of „incidenten”, zoals er doorgaans in de journaals naar verwezen wordt. Volgens de Duitse bondskanselier Merz en Beatrice de Graaf zijn het geen incidenten. De aanvallen zijn een patroon in de constante dreiging en ondermijning van het Westen door Rusland.
Moskou ontkent. Strategische ambiguïteit heet dat. Zolang er verwarring ontstaat bij lidstaten onderling spint de agressor daar garen bij. „Poetin speelt een lang spel”, zegt de Graaf aan de talkshowtafel van Eva (AVROTROS). Het grondoffensief schiet niet op. De impasse aan het front wil hij compenseren door de steun aan Oekraïne vanuit Europa te ondermijnen.
Of zoals de Russische minister van Buitenlandse zaken Sergej Lavrov twee weken eerder zei: „We zullen onze methoden significant opvoeren om alles te vernietigen dat de oorlogsmachine van Kiev vanuit het Westen draaiende houdt.”
De Graaf: „Hij zegt het gewoon!”
„We noemen het steeds een hybride oorlog, maar hoe hybride is die oorlog als we steeds drones met explosieven in Leipzig vinden?”, wil Jinek weten van Pro-partijleider Jesse Klaver. „De tijd van vrede is voorbij”, zegt Klaver. De Graaf knikt, maar wil dan nog wel even wat op tafel leggen, met betrekking tot de overheidsbegroting. Iets waar het minderheidskabinet Jetten tot twee minuten voor Prinsjesdag met de coalitie niet eens uitkwam.
De ergernis over de stuurloosheid van Nederland druipt van het gezicht van De Graaf. Nederland is, met al haar infrastructuur, Rotterdamse havens en waterwegen, bij uitstek een makkelijk doelwit. Een Russische torpedojager in de Noordzee is geen noviteit. „Sterker nog, Nederland heeft niet eens een meldkamer voor dit soort incidenten”, zegt De Graaf. Voor sommigen is dit misschien niks nieuws. Maar na een zomer vol WK-televisie en herhalingen van Campinglife is het welkom dat de Nederlander met het bord op schoot in tien minuten wordt bijgepraat.
Gelukkig catert de AVROTROS ook de meer visueel ingestelde patriot. Na de waarschuwing van De Graaf begint het tweede seizoen van Strijders. Strijders 2026, locatie wederom Bulgarije. U weet wel, dat EU-land dat de steun aan Oekraïne in juni dit jaar stopzette na een ongedefinieerde drone-aanval. Duizend kandidaten meldden zich aan voor „de rauwe werkelijkheid van ultieme militaire beproevingen”, zegt de stem van Jeroen van Koningsbrugge.
Jeroen van Koningsbrugge, in mijn herinnering niet meer dan een goed doorvoederde grappenmaker, heeft zichzelf in de loop van de jaren een meer militaire look aangemeten. Met een kaal hoofd en een vuige ringbaard staat hij wéér toe te kijken hoe mensen zich de dood in kikkeren voor een non-descript militair tv-format. Als Van Koningsbrugge in een zwart T-shirt de posterboy is van Defensie, moet de marketingstrategie misschien nog even worden nagekeken.
„Waar ben ik? Wat doe ik hier?”, zegt crossfit-trainster Esther als iemand een zak van haar hoofd trekt. Mag toch hopen dat Esther bij die duizend mensen zat die zich wel hebben opgegeven en niet als een Russische jongeman van straat is geplukt door de AVROTROS. Voor een programma dat vanaf het begin vol zit met spannende muziek en intense voice-overs is het gewoon ontzettend saai. Na twintig minuten slow-motion-beelden van mensen die door een grasveld tijgeren en in de camera zeggen dat ze „willen winnen” en „nooit opgeven” verlang ik terug naar de analyse van Beatrice de Graaf.
Commandant Dai spreekt de groep toe bij een oorlogsmonument in Bulgarije. Op deze plek is écht gestreden. Dai gaat „niet het hele verhaal uitleggen” maar er is daar door een „kleine groep strijders gevochten tegen een veel grotere groep”. Waarvoor je moet strijden, Europese waarden, democratie, of zoals de Bulgaren in 1885 tegen een invallend buurland, maakt dus niet uit. Hoef je ook niet te weten. Bij Strijders moet je gewoon strijden onder het toeziend oog van Jeroen van Koningsbrugge.