De eerste maanden van de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA waren rommelig vanwege een zoektocht naar meerderheden. Toch zou CDA-leider Henri Bontenbal deze keuze zo opnieuw maken, zegt hij maandagavond tijdens de HJ Schoo-lezing in de Rode Hoed in Amsterdam.
"Regelmatig vragen journalisten mij: als je het nu zou moeten overdoen, zou je dan nog steeds in een minderheidscoalitie zijn gestapt?", zegt Bontenbal. "Mijn antwoord is: ja. Ik geloof dat een minderheidscoalitie kan werken."
Dat is niet makkelijk, erkende hij na afloop van een vraag- en antwoordsessie. "We hadden eerder moeten luisteren naar wat de oppositie wil. Ik vind dat een les."
De uitdagingen die zo'n minderheidskabinet met zich meebrengen, ondervond Bontenbal aan den lijve. Zondag werd tot na middernacht onderhandeld door het kabinet en de coalitie om de begroting rond te krijgen. Die gesprekken gingen maandag vroeg verder en duurden uiteindelijk een stuk langer dan gepland.
EW Magazine, het weekblad dat de HJ Schoo-lezing jaarlijks organiseert, werd platgebeld door journalisten. "Gaat het wel door?", kreeg hoofdredacteur Hella Hueck meermaals te horen.
Het ging door en Bontenbal was er op tijd. Maar hij moest ook op tijd weer weg om bij talkshow Pauw aan te schuiven en het toch weer over de begroting te hebben.
Een minderheidscoalitie zal wel moeten werken, denkt Bontenbal, omdat het volgens hem de komende tijd vaker nodig zal zijn vanwege de politieke versnippering. "Dus laten we proberen er zo goed mogelijk in te worden", zegt hij.
Dat vraagt alleen wel om een ander gedrag van politieke partijen. Van coalitie én oppositie. "Het is daarom belangrijk dat we elkaar na een verkiezingscampagne weer weten te vinden", zegt Bontenbal. "Wie vandaag in de coalitie zit, kan morgen in de oppositie zitten. En andersom."
Was die laatste opmerking een verhulde sneer naar coalitiegenoot VVD? Die partij sloot PRO in de campagne immers hard uit van kabinetsdeelname en doet er nu ook alles aan om niet te hoeven onderhandelen met de linkse fusiepartij. Daarover zei Bontenbal niets in zijn veertig minuten durende toespraak. Waar zijn voorgangers nog weleens venijnig wilden uithalen naar politieke rivalen, bleef hij netjes.
Anderen noemden dat buiten de zaal van de Rode Hoed maandagavond ook wel 'saai'. Bontenbal staat er in Den Haag ook niet om bekend een scherpslijper te zijn die met enkele oneliners de aandacht op zich vestigt.
Bontenbal hoopt dat het experiment van een minderheidscoalitie wat meer tijd krijgt. Ten eerste omdat weer nieuwe verkiezingen "fnuikend" voor het vertrouwen in de politiek en de economie zijn. "We komen, als we niet oppassen, in een spiraal terecht waarvan het eindpunt chaos is." Ten tweede omdat zoiets simpelweg meer tijd vraagt. "Weinig is zo lastig als cultuurverandering."
Zijn toespraak draaide om het thema 'veerkracht'. Met voorstellen hoe men binnen de maatschappij wat meer naar elkaar kan omkijken. Het zijn typische CDA-onderwerpen.
"Ik merk wel eens dat er lacherig gedaan wordt, van: oh, daar heb je het CDA weer met een pleidooi voor verenigingen en vrijwilligerswerk", zei Bontenbal dan ook. "Maar laten we eens eerlijk zijn: hoe vaak doen u en ik weleens wat voor een ander zonder dat we daar zelf beter van worden?"
Opvallend in dit rijtje was Bontenbals voorstel om de maatschappij ook veel meer bij de integratie te betrekken. "Ook hier kan de samenleving veel doen wat de overheid eigenlijk niet goed kan", zei hij. "Ja, we moeten eisen stellen aan taal en aan werk. Maar zonder ondersteuning lukt het vaak niet."
Naderhand wilde Bontenbal desgevraagd nog wel even kort reageren of hij een steekje gaf aan zijn coalitiepartner. "Als ik een sneer geef, dan is die vol in het gezicht." Daarna werd hij halsoverkop de Rode Hoed uitgeleid, op weg naar Pauw.
Source: Nu.nl algemeen