Tv-recensie In zijn nieuwe videopodcast ‘Schuilen in Schoonheid’ interviewt Matthijs van Nieuwkerk BN’ers (Astrid Holleeder, Fresku, Pierre Bokma) over hoe ze troost vinden in een weerbarstige wereld. Van Nieuwkerk is nog altijd een goede interviewer. Toch wringt het.
Matthijs van Nieuwkerk presenteert de videopodcast ‘Schuilen in Schoonheid’.
Het beeld is zwart-wit. Matthijs van Nieuwkerk en hondje Bobby lopen over het Scheveningse strand. De wind rukt aan de grijze haren van man en hond. Van Nieuwkerk gooit een balletje, pruilstaart over de horizon. In dertig seconden heeft hij twee jassen aan: een strandjas en een terrasjas. Het is eigenlijk een wonder dat Matthijs van Nieuwkerk nog geen podcast had, maar met de aankondigingsvideo die dinsdag verscheen is het zover: Schuilen in Schoonheid.
In de videopodcast vraagt Matthijs van Nieuwkerk BN’ers waar zij troost vinden bij tegenslag. Van Nieuwkerk en Bobby vonden „de laatste jaren […] onze schuilplaats” op het strand, zegt hij. Hij krabbelt in een boekje met zijn hoofd op zijn hond. „In de zee durft Bobby niet. Jammer. Ik gun het haar zo.” Er is zoveel leed in de wereld.
In Van Nieuwkerks geval deed hij het leed zichzelf aan. Na beschuldigingen van verbaal grensoverschrijdend gedrag verdween hij in 2022 van de televisie. Twee jaar later ging ook een samenwerking met RTL niet door toen uit het rapport van de commissie-Van Rijn bleek dat de angstcultuur bij De Wereld Draait Door erger was dan voorheen gedacht.
Inmiddels maakt Van Nieuwkerk een stapvoetse comeback. Vorig jaar tourde hij met muziekprogramma Matthijs & Sven Feelin’ Alright door Nederlandse theaters. En in mei werd bekend dat Van Nieuwkerk terugkeert op tv. In SOULSISTERS (SBS6) zal hij met zangeres Shirma Rouse door de Verenigde Staten reizen in het spoor van Aretha Franklin.
Maar eerst is er dus Schuilen in Schoonheid: een auditieve voortzetting van een artikelreeks die Van Nieuwkerk publiceerde op zijn Substack Best of Matthijs, waar hij Paul de Leeuw, Shirma Rouse en Peter Vandermeersch al te gast had. Dinsdag verscheen de eerste aflevering op YouTube.
„Kg, kg, kg!” Van Nieuwkerks eerste gast is Astrid Holleeder en ze doet met haar hand een eksterbekje na. „Dan doe ik: ‘klk, klk, klk’. En dan doen zij ‘kg, kg, kg’. En dan doe ik ‘klk klk klk’!”
Even hiervoor vertelde Holleeder over haar onderduiken. Sinds ze in 2015 getuigde tegen haar broer Willem leeft ze in isolatie en voorzichtigheid. Toen ze één keer niet oplette, werd ze direct gespot en opgewacht door een (vermeende) moordenaar. „Ik zag de dood in zijn ogen”, vertelt ze. „En het plezier zag ik ook.”
Zelfs het vuilnis buitenzetten was gevaarlijk. En zo komen we bij de eksters, haar eerste schuilplaats in schoonheid. Restjes vlees rotten in de prullenbak, dus ze voerde die aan de vogels. Sindsdien is het „elke ochtend een theater voor de deur, elke ochtend een voorstelling”. En: „Ze kunnen heel mooi vertellen, die eksters!” Van Nieuwkerk: „Ik gun je alles, ook dat eksters kunnen praten.”
Haar tweede schuilplaats is het boek De keuze. Holocaustoverlever Edith Eger beschrijft daarin hoe ze danste voor de nazi’s om te overleven in Auschwitz en hoe ze zichzelf in haar gedachten bevrijdde. Holleeder huilt als ze een fragment voorleest. Haar derde schuilplaats is alleen zijn: ontdaan van al haar maatschappelijke rollen, moest ze leren voor zichzelf te leven.
Het is een scherp en ontroerend interview. Mede door iets wat je de ‘Matthijs van Nieuwkerk-paradox’ kunt noemen. Van Nieuwkerk is zó lyrisch sentimenteel over schoonheid dat je plaatsvervangende schaamte voelt, maar daardoor ontlokt hij toch iets bijzonders. Zijn gast durft er namelijk óók vol voor te gaan. Naast Van Nieuwkerk ben je altijd ‘de nuchtere’. Zo vertelt Holleeder dat ze miljardair Melinda Gates ooit een huwelijksaanzoek stuurde. Holleeder wil trouwen met een filantroop. „Dan kan ik al dat geld weggeven!” Aan „beren” en „oudjes”.
Toch wringt Schuilen in Schoonheid. Dat komt omdat Matthijs van Nieuwkerk tegenslag in de podcast voorstelt als iets onvermijdelijks en universeels. „Het zit ons allemaal weleens tegen”, zegt hij in het aankondigingsfilmpje. Maar tegenslag komt in veel verschillende vormen; een psychopathische, wraakzuchtige broer (Holleeder), is níét hetzelfde als: aangesproken worden op je wangedrag (Van Nieuwkerk).
Dat verschil zou zich niet zo wreken als dit louter Holleeders verhaal was, maar Van Nieuwkerk maakt zichzelf óók een hoofdrolspeler in de podcast. We zien zíjn zwart-witvideo als de titel „Schuilen in Schoonheid” in beeld komt. Zíjn „verwarde jaren” – zoals hij de afgelopen vier jaar consequent noemt – worden ook besproken, net zoals waar hij schuilt. Van Nieuwkerk impliceert dat zijn tegenslag hem overkwam, zonder enige rekenschap te geven.
Natuurlijk: Matthijs van Nieuwkerk mag een podcast maken, ook over zichzelf, niemand hoeft eeuwig gestraft te worden. Maar je hoopt toch op meer zelfreflectie dan je vindt in Schuilen in Schoonheid.