Tv-recensie In het drieluik ‘Boeddha in de polder – het pad van Boeddha’ volgt Joris Linssen de voetsporen van de Boeddha. Het format wringt en is af en toe onbedoeld grappig, maar het is ook een mooie kapstok voor verhalen over mensen die doorleven, ondanks groot leed.
Joris Linssen in ‘Boeddha in de polder – het pad van Boeddha‘, te zien bij KRO-NCRV.
Als Joris Linssen niet verlicht is, dan is het simpelweg niet mogelijk.
In vier seizoenen Boeddha in de polder heeft hij alle stamppotspiritualiteit een kans gegeven. We zagen hem in mannencirkels lotgenoten vastgrijpen zoals een drenkeling een reddingsboei. Hij nam ijsbaden, liep blootsvoets door Zeeland, deed een cacaoceremonie met Giel Beelen. Hij kroop roodgloeiend uit een zweethut, doopte zijn voorhoofd in de modder, lachte verdoofd in de camera en plofte op zijn buik om het gras te knuffelen.
Joris Linssen heeft lichaam en geest eindeloos geschrobd en gezuiverd. Maar hij is nog niet klaar. Want in een nieuw, driedelig seizoen staat Linssen voor zijn heetste vuur tot dusver. Hij treedt in de voetsporen van de Boeddha zelf (in Nederland dan, ruim tweeduizend jaar later): Boeddha in de polder – het pad van Boeddha.
Aan het begin van de eerste aflevering zien we Linssen, gerugzakt, met gespreide armen door een graanveld lopen. „Boeddha liet zijn paleis, rijkdom en zekerheden achter”, zegt Linssen in een voice-over. „Er moest meer zijn.” Boeddha schrok van het leed dat hij aantrof. „Wat zou hij nu in Nederland aantreffen?”
Om dat te beantwoorden loopt Linssen mee met hulpverleners van HVO Querido, die kwetsbare burgers zoals thuislozen helpen in Amsterdam. Er rijst een tweede vraag: wie ben je als je alles achterlaat? Daarvoor gaat Linssen op bezoek bij de boeddhist Emma Slate (een beetje valsspelen, want die optie had de Boeddha zelf natuurlijk niet). Ze liet haar leven als bankier achter na een gijzeling in Jakarta.
In aflevering twee (woensdag) accepteert Linssen, zoals de Boeddha, dat hij niet weet waarom de wereld zoveel lijden accepteert. Hij zweert (zoals de Boeddha) zijn telefoon af, gaat op 24-uursretraite en praat met rapper Typhoon over burn-outs en bosbaden.
Het format wringt wat. Niet alles past perfect in de reis van de Boeddha, en dat is soms onbedoeld grappig. Toch is dat niet erg. Het pad van Boeddha is een kapstok voor ontroerende verhalen, over mensen die een manier vinden om door te leven ondanks onvoorstelbaar leed.
Linssen ontmoet de thuisloze Valentino en Jeroen, die voor elkaar zorgen in de bosjes naast de ringweg. Warren Gregory, bekend in Amsterdam als ‘Flowerbikeman‘, vertelt dat hij begon met het decoreren van fietsen nadat zijn vrouw Michelle was gevallen en haar eigen fiets niet meer herkende op het station. Nu zitten ze in de problemen: Michelle dreigt terug te moeten naar de VS. „Het is beschamend, omdat ik het gevoel heb dat ik niet goed voor haar zorg”, zegt Warren met tranen in zijn ogen. „Het enige wat ik voel, is schaamte tegenover haar ouders.”
Boeddha in de polder ontroert omdat Linssen alles volledig oprecht en open aangaat. Hij wil écht iets leren. Het maakt hem een traanzoekende raket van een interviewer, zoals hij al bewees in Hello Goodbye. Spiritualiteit gaat hij zonder enige ironie aan, mediteren doet hij met chakra’s wagenwijd open. Hij zweeft soms door het programma, alsof het zonlicht dat zijn ogen raakt een buitenaardse les is die hij moet decoderen.
Hij leert: „Lijden heeft vele gezichten en soms verschuilt het zich onder een brug.” Iedereen wil gezien worden, leert hij ook. En hij leert iets over zichzelf. Linssen maakt momenteel namelijk zélf een periode van vervelling door: na 30 jaar is hij uit dienst bij de KRO-NCRV, en zijn band Joris Linssen & Caramba („de Nederlandstalige band met Mexicaanse peper”) stopte onlangs na 23 jaar. Een kanotocht langs sigarenplanten biedt een inzicht.
„Die hebben een pluisje, en daar maken de vogeltjes weer nesten van. […] Ik voelde heel erg de circle of life. Dat het doorgaat en opnieuw begint en dat het veel waard is als je oud en ervaren bent. Dat je toch iets kan geven waar nieuw leven uit kan voortspruiten.”
Wat leert de kijker van drie afleveringen Boeddha in de polder? Vooral dat je Joris Linssen meer wilt zien: in wiccakringen, bij Burning Man, hangend in bonsaibomen. Je wilt hem zien macrameeën met leprapatiënten, hem burn-outs zien genezen met handopleggingen. Je wilt dat hij de Boeddha volgt tot ver in de paleizen, barakken en latrines van de geest. Op naar seizoen zes.