DEN HAAG - Al decennialang staat op de hoek van de Weimarstraat en de Regentesselaan in Den Haag een modern, grijzig flatgebouw, omringd door klassieke herenhuizen met siergevels. Door het contrast met de andere huizen valt het gebouw daar nogal uit de toon, zeggen de bewoners. Een architect uit de buurt steunt hen en heeft zelfs al gratis een ontwerp gemaakt. De gemeente wijst naar gebouweigenaar Staedion, maar die zegt dat het laat is.
'Moet je kijken, dat is toch geen gezicht.' Er is geen woord Frans bij, als architect en buurtbewoner Ruud Beeuwkes gezeten vanaf het tegenoverliggende terras, zich uitlaat over de flat.
'De kleur, de vorm, de goedkope materialen, de kleine raampjes', somt hij achterelkaar zijn grieven op.
Hij woont al zo'n twintig jaar vlakbij de flat. In de afgelopen dertig jaar ontwierp hij honderden woningen, bedrijfspanden en interieurs van kantoren. Ook zat hij jarenlang in verschillende welstandscommissies in het midden van het land.
'Architectonisch en stedenbouwkundig past het hier totáál niet.' Het gebouw staat er sinds 1979, nadat een paar jaar eerder de Regentessekerk (uit 1899, een flink exemplaar met meer dan duizend zitplaatsen) werd afgebroken.
Een flat vol sociale huurwoningen kwam er te staan, met op de begane grond wijkcentrum De Regenvalk. Na al die jaren is het gebouw toe aan een flinke opknapbeurt, blijkt ook als de flat vorig jaar het nieuws haalt.
Bewoners klagen over betonrot, lekkages en onveilige situaties. Woningcorporatie Staedion heeft dit jaar groot onderhoud beloofd en dat zou binnenkort moeten beginnen. Tegelijkertijd is de gemeente druk bezig met de herinrichting van het Regentesseplein en de Regentesselaan.
Ook dat ging niet ongemerkt voorbij, er was een burgerinitiatief nodig om de brede stoepen te behouden. Hoe dan ook, nu de boel toch flink op de schop gaat, is dit het ideale moment om ook de gevel aan te pakken, zegt architect Beeuwkes.
Dus maakte hij een eigen ontwerp voor een nieuwe gevel. Eén die beter past bij de rest van de andere woningen aan het Regentesseplein.
De Hagenaar maakte in zijn vrije tijd en op eigen kosten een ontwerp, waarbij de flat ook sierlijke gevels krijgt en volgens hem veel beter in de omgeving past.
'Normaal gesproken zou zo'n schets tussen de 10.000 en 20.000 euro kosten, nu heb ik hem gratis aan Staedion en de gemeente gestuurd.'
Of Staedion het ontwerp dat Beeuwkes maakte mooi vindt, dat hebben ze hem niet laten weten.
Maar woningcorporatie Staedion liet hem naar eigen zeggen weten dat de gemeente Den Haag de flat 'helaas als beschermd stadsgezicht beschouwt' en dat 'zelfs een balkon of balustrade slanker maken, door de welstand niet wordt goedgekeurd.'
Daarnaast heeft de gemeente volgens Beeuwkes tegen hem gezegd hier 'sowieso geen geld en middelen in te steken', omdat het 'aan de eigenaar is hiermee iets te doen'.
Welstand gaat over het uiterlijk en de ruimtelijke kwaliteit van een bouwwerk. Gemeenten gebruiken regels om te zorgen dat een nieuw gebouw of een verbouwing netjes past bij de omgeving en de straat.
Maar is er geen addertje onder het gras, zit hij niet gewoon om betaald werk verlegen? Nee, bezweert hij. 'Ik geef toe dat er best wat werk bij kan en dat het zeker niet makkelijk is op mijn leeftijd, maar dit doe ik gewoon als betrokken buurtbewoner.'
'Je ziet gewoon aan alles dat het motto destijds was: veel, snel en goedkoop. Het is sociale woningbouw en mocht niks kosten. In de jaren '70 moest alles sowieso strak en modern. Mensen haalden toen ook hun ornamenten van het plafond, ook schuifdeuren en marmeren schouwen verdwenen in de container.'
Bruno Driessen, voorzitter van de bewonerscommissie van de flat in kwestie, is naar eigen zeggen 'honderd procent enthousiast' over het plan van zijn buurtgenoot. Ook een aantal bewoners dat hij de ontwerptekeningen liet zien, reageerde positief, zegt hij tegen Omroep West.
'Ik zou dat zeker de investering waard vinden. Ik vind ook dat het niet goed in de buurt past, zoals het nu is. Ik ken echt niemand die dit een mooi object vindt, echt onbegrijpelijk dat ze dit ooit mochten neerzetten.'
'We wonen hier heel fijn, de buurt is natuurlijk fantastisch. Maar de renovatie is wel hard nodig. Dus we hopen dat die snel begint en dat er voldoende budget beschikbaar is.' Over geld gesproken, heeft de architect enig idee wat zijn plannen kosten?
'Nee', is het korte antwoord. 'Dat heb ik niet uitgerekend.' Als Staedion en de gemeente niet met geld over de brug komen, wil hij graag op zoek gaan naar fondsen, ondernemers die willen helpen of net die ene rijke buurtbewoner die dit ook een gaaf idee vindt.'
En toch nog even over dat beschermd stadsgezicht. Lelijk is natuurlijk subjectief en het is wel een tijdsbeeld, moet je dat dan niet ook beschermen?
'Dat zal de welstand ook wel zeggen. Ja, ook lelijke gebouwen hebben recht op leven. Maar beschermd stadsgezicht betekent niet dat alle gebouwen dat predicaat verdienen, dat zou je per pand moeten beoordelen. Ik weet zeker dat bepaalde gebouwen het predicaat niet verdienen, zoals deze flat.'
Precies de gedachten van twee vrouwen, moeder en dochter, die op een bankje tegenover het gebouw zitten. 'Ik zat al te kijken naar die mooie panden hier en vroeg mij af wat die flat daar doet', zegt moeder.
We laten de ontwerptekening van architect Ruud zien. 'Ja, dit past absoluut beter', zegt de dochter. Zij woont in de buurt, maar kent niet de geschiedenis.
Als we een foto laten zien van de verdwenen Regentessekerk, reageren beiden geschokt. 'Dit wist ik niet', zegt ze. 'Wat erg', voegt haar moeder er zichtbaar verschrikt aan toe.
Een koppel uit de omgeving, dat aan de overkant langsloopt, snapt wel dat er destijds een flat is neergezet. 'Mensen moeten toch ook wonen', zegt de vrouw. 'Als je het mij eerlijk vraagt, haal dan die hele flat maar weg', zegt de man.
Of het aangepaste ontwerp een verbetering is, waagt hij te betwijfelen. 'Maar absoluut beter dan wat er nu staat', vult de vrouw aan.
Wat vindt de gemeente eigenlijk? 'Wij doen geen uitspraken over de vraag of gebouwen mooi of lelijk zijn.'
'Wanneer vergunningsplichtige wijzigingen worden voorgesteld, beoordelen wij deze aan de hand van de geldende stedenbouwkundige en welstandskaders. Daarbij vragen wij advies aan de onafhankelijke Adviescommissie Omgevingskwaliteit en Cultureel Erfgoed', vult de gemeente aan.
Hebben zij niet ergens een potje met geld om de gevels te verfraaien? 'Het gebouw is geen eigendom van de gemeente. Investeringen in onderhoud of aanpassingen aan het gebouw zijn daarom de verantwoordelijkheid van de eigenaar. We waarderen het natuurlijk wanneer bewoners betrokken zijn bij hun buurt en zich inzetten voor hun leefomgeving.'
Ook eigenaar Staedion is blij met de inzet van de buurtbewoners en de architect. 'We vinden het heel mooi dat de heer Beeuwkes zich heeft ingezet om een nieuw plan te maken.'
'Helaas is de fase van inspraak voorbij. Als wij hiermee opnieuw aan de slag moeten, loopt de renovatie vertraging op. Dat willen we niet voor onze bewoners. Het is onze prioriteit om ervoor te zorgen dan zij weer prettig in hun woning kunnen wonen en dat de renovatie snel kan starten.'
'Wij hebben serieus gekeken en onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor de renovatie van het woongebouw', verzekert Staedion. 'Daarbij hebben wij ook de historie meegenomen. Het woongebouw is door de gemeente benoemd tot beschermd stadsgezicht. Hierdoor zijn er vrijwel geen aanpassingen in de gevel mogelijk.'
Toch krijgen de bewoners wel een beetje hun zin, zo lijkt het. 'Met de afdeling Welstand van de gemeente hebben wij gekeken of er wellicht toch mogelijkheden voor aanpassingen waren', aldus Steadion.
'Met wat verandering van kleuren en kleine aanpassingen aan de kozijnen en hekwerk sluit het gebouw straks beter aan bij de omgeving en is er meer rust en eenheid in de gevel.'
Architect en buurtbewoner Ruud Beeuwkes snapt het verhaal van de gemeente wel, maar vindt het jammer dat Staedion niet met zijn plan aan gang gaat.
'Een gevel kan ook later, als ze eerst intern alles netjes maken. Dat het met een ander kleurtje beter bij de wijk gaat passen, dat geloof ik niet. Het blijft een zwaar blok met gemetselde balkons en kleine raampjes. Jammer dat ze daarvoor kiezen.'
Meer lezen over bijzondere gebouwen? Kijk dan eens rond in ons dossier
Source: Omroep West Den Haag