Tienduizenden kinderen gaan deze maand weer de schoolbanken in op een Regenboog, Wegwijzer of Sint-Jozefschool. Slechts 40 procent van de basisscholen heeft een unieke naam, blijkt uit een data-analyse van NU.nl. Maar dat verandert. De kerk en de koninklijke familie zijn niet langer hofleverancier.
Nederland telt dit schooljaar 6.098 basisscholen met 'slechts' 3.490 verschillende namen. De top tien wordt gedomineerd door christelijke namen (De Regenboog is dat van oorsprong ook) en namen van leden van het koninklijk huis:
In de toplijstjes per provincie is dat beeld wat gevarieerder. De top drie van Groningen en Limburg is bijvoorbeeld totaal niet terug te vinden in de landelijke top tien:
Hoe uniek de naam van jouw basisschool - of die van je kinderen - is, kun je hier opzoeken.
Gemiddeld komt elke basisschoolnaam in Nederland momenteel 1,75 keer voor. Maar dat beeld verandert als je puur kijkt naar de namen van scholen die de afgelopen kwart eeuw zijn opgericht (elke naam gemiddeld 1,14 keer) of de afgelopen vijf jaar (1,08 keer).
Omdat er relatief veel nieuwe islamitische scholen worden opgericht, hebben veel van de allernieuwste namen Arabische roots, zoals Elif of Al Amana.
Christelijke namen en vernoemingen naar leden van de koninklijke familie worden sinds de millenniumwisseling amper nog gekozen. Prinsessen Amalia, Alexia en Ariane hebben gezamenlijk slechts vijf scholen naar zich vernoemd gekregen. Dat is vele malen minder dan hun vader en zijn broers (53 scholen) en hun oma en haar zussen (51 scholen).
Of de jongste generatie prinsessen een inhaalslag maakt, is maar de vraag, vertelt onderwijshistoricus John Exalto. "De laatste pakweg vijftien jaar worden scholen minder vaak naar personen vernoemd", zegt hij.
"Iets langer geleden werden scholen juist wel veel vernoemd naar bijvoorbeeld Martin Luther King of Anne Frank. Zo was meteen heel duidelijk waar zo'n school voor stond. Tot aan de twintigste eeuw hadden de meeste scholen niet eens een naam." Daarna drukte de verzuiling z'n stempel.
"De katholieken kozen vaak voor dezelfde schoolnaam als hun parochie. Bij de protestanten was dat wat minder. Die kozen dan maar voor Eben Haëzer of Rehoboth", meent de historicus. Naast 37 Eben Haëzers en 30 Rehoboths telt Nederland vandaag de dag nog 86 scholen met School met de Bijbel als volledige naam of ondertitel.
De moderne schoolnamen "reflecteren hoe we naar onderwijs kijken. Er zitten allerlei waarden in met betrekking tot veiligheid, kinderen tot ontplooiing laten komen en kinderen zich prettig laten voelen", vervolgt Exalto.
"Het zegt ook iets over hoe we nu naar kinderen kijken. Veel namen met flora en fauna en veel rondom groeien en bloeien." Zo zijn er relatief veel nieuwe Boomgaarden, Wijngaarden, Klimbomen en Klimoppen. In de afgelopen vijf jaar kwamen daar bijvoorbeeld een Olijfboom, Vijgenboom en Kersenboom bij.
Een andere trend: "Namen waarmee je toekomstgerichtheid uitstraalt, zoals De Horizon, Sprong of Toekomst. Het tegenovergestelde van de pas geopende Renaissanceschool", legt journalist en merknaamdeskundige Erwin Wijman uit. En juist in het verlengde van die toekomstgerichtheid: "De Expeditie, Het Avontuur, De Wending, Verwondering of Meander."
Verder ziet hij tegenwoordig veel korte schoolnamen. "Roos, Beuk, Blink en Binck bijvoorbeeld. Dat past bij de eenlettergreperige namen die pasgeboren kinderen tegenwoordig vaak krijgen, zoals Daan, Noor en Liv."
"Elke school die wordt opgericht, worstelt met hetzelfde probleem: er zijn al heel veel andere scholen met jouw naamideeën", vertelt naamstrateeg Floris Hulsmann. Hij hielp onder meer de middelbare school Porteum (in Lelystad, een samensmelting van 'poort/haven' en 'lyceum') en de Wiedewei (een Zeeuwse 'groene' kinderopvang) aan hun naam.
"Maar is het echt erg als een naam wat vaker voorkomt? Ik denk het niet. Tenzij je honderd meter verderop al een school met die naam hebt", verdedigt hij de 85 Regenbogen. Het brandblussermerk Ajax, de voetbalclub Ajax en het schoonmaakmiddel Ajax kunnen ook prima naast elkaar bestaan, zegt hij. "Waarom zou je een algemeen goed als een school per se de meest originele naam moeten geven?"
Toch zou Hulsmann scholen wel willen adviseren: betrek niet te veel mensen bij je naamprocedure. "En het is voor heel veel mensen geen dagelijkse bezigheid, dus dan kom je al gauw op iets heel algemeens uit."
Zo doopte de Gomarusschool in Leiderdorp zich een paar jaar geleden om tot de Bron, de 31e in Nederland. De Michiel de Ruyterschool in Amstelveen werd onlangs de zevende Verrekijker. Het deed Hulsmann denken aan de namenwedstrijd voor de nieuwe zeesluis in IJmuiden in 2020. "Na duizenden inzendingen werd het alsnog Zeesluis IJmuiden. Zo pijnlijk."
Het tegenovergestelde gebeurt ook. De Bonte Boomhut, de Krokodaris en de Hoi Pipeloi zullen vast nog wel even uniek blijven. Exalto en Wijman staan niet te juichen bij die namen. Hulsmann is positiever: "Als de Krokodaris of de Hoi Pipeloi een heel eigenwijze organisatie is en dat ook wil uitstralen, dan valt er best wat te zeggen voor die naam. Dan kan die juist een opening naar hun verhaal bieden."
Source: Nu.nl algemeen