BERGAMBACHT - Logde Wilfred in op de server van de gemeente Lopik of was dit toch iemand anders? Volgens het Openbaar Ministerie was het de man uit Bergambacht, de verdachte ontkent alle betrokkenheid. 'Ik was die dag in Duitsland.'
Wilfred is jarenlang medewerker bij de gemeente Lopik in de provincie Utrecht. Naar eigen zeggen ziet hij daar hoe ambtenaren opdrachten van de gemeente doorspelen aan lokale bedrijven. Zij zouden het werk niet goed, of soms zelfs helemaal niet, uitvoeren.
Als leidinggevende probeert hij dit aan te geven en het proces te veranderen. Dit wordt hem niet in dank afgenomen. De gemeente Lopik start zelfs een integriteitsonderzoek naar Wilfred, maar hier blijkt niet uit dat de inwoner van Bergambacht iets verkeerds heeft gedaan.
Uiteindelijk blijkt de situatie niet houdbaar te zijn en in juli 2017 wordt Wilfred ontslagen. Toch blijkt dit niet het einde te zijn van het verhaal.
In november van dat jaar wordt er meerdere keren ingelogd in het besturingssysteem van het riool van de gemeente Lopik. Hierbij is gebruik gemaakt van IP-adressen gekoppeld aan Wilfred.
Het gaat hierbij onder meer om zijn woning en die van zijn ouders. De inwoner van Bergambacht verklaart hier niets mee te maken te hebben. 'Op de eerste dag zat ik bijvoorbeeld de hele dag met familie in Duitsland.'
Ook voor de andere data zegt Wilfred een verklaring te hebben. Dat hij zijn telefoon aan een ander zou hebben meegegeven, wijst hij resoluut van de hand. 'Wie doet dat nou? Ik heb altijd mijn telefoon bij me. Die ga ik toch niet aan iemand anders geven.'
Voor andere dagen heeft Wilfred eveneens een verklaring. Zo moet hij een avond met zijn broer op pad voor een melding van een inbraak in een hijskraan van het bedrijf.
Dat hij daar zou zijn geweest, blijkt volgens zijn advocaat ook uit de ritgegevens van de auto. 'Maar welk bewijs is er dat uw cliënt ook echt in die auto zat', wil de raadsheer, zoals een rechter bij het gerechtshof in een hoger beroep-zaak heet, weten.
De hacks gebeuren niet via het account van Wilfred, maar van andere medewerkers van de gemeente Lopik. Bij een doorzoeking in zijn woning worden post-its gevonden waarop de wachtwoorden van sommige collega's staan.
De rechters willen weten waarom hij deze heeft. 'We stonden 24/7 standby, als iemand dan niet in kon loggen of zijn wachtwoord niet meer wist dan werd ik gebeld', legt Wilfred uit.
De voorzitter van het gerechtshof lijkt het niet te geloven. 'Mensen die hun eigen wachtwoord vergeten en niet opslaan, wat heb je dan aan zulke medewerkers', vraagt hij zich af.
'Die vraag heb ik mij bij de gemeente Lopik ook vaak gesteld', antwoordt Wilfred.
Na zijn vertrek bij Lopik gaat Wilfred aan de slag voor het bedrijf RCW. Tijdens het dienstverband van Wilfred bij de Utrechtse gemeente is dit een opdrachtgever van de gemeente geworden. Samen met medeverdachte Willem van D. zou Wilfred de gemeente vervolgens hebben opgelicht door valse facturen te sturen.
Beide verdachten ontkennen de beschuldigingen. Zo wordt het de medewerkers kwalijk genomen dat zij een hoger bedrag aan de gemeente Lopik factureren dan ze onderaannemers betalen. 'Contractueel mochten wij 67 euro per uur facturen, terwijl wij onze onderaannemers 45 euro per uur betaalden', legt Van D. uit.
Wilfred heeft in het verleden bij Omroep West zijn kant van het verhaal verteld. Om die reden noemen we hem in dit verhaal constant bij zijn voornaam. Zijn medeverdachte Willem van D. wordt verder alleen met het initiaal van zijn achternaam besproken zoals gebruikelijk is in rechtbankverslaggeving.
De twee verdachten zijn van mening dat dit niet meer dan normaal is. 'Ik ken geen enkel bedrijf wat geen winst mag maken', zegt Wilfred. Uiteindelijk vraagt ook het OM vrijspraak voor dit deel van de beschuldigingen.
In de overige punten volgt de advocaat-generaal van het OM de verdachten echter niet. 'Er is nog geen begin van bewijs geleverd dat er iemand anders verantwoordelijk zou zijn voor de hacks in het rioolsysteem', aldus de advocaat-generaal.
Wilfred is namelijk van mening dat hij er in wordt geluisd omdat hij de misstanden binnen de gemeente Lopik aan heeft gekaart. De advocaat van Wilfred legt bijvoorbeeld uit dat de wachtwoorden breed bekend waren binnen de gemeente.
Ook heeft Wilfred een laptop ingeleverd aan het einde van zijn dienstverband, waarmee ook inloggegevens in de handen van de gemeente zijn gekomen.
Het OM vindt dit niet aannemelijk. 'Dit is een te kleine fraudezaak binnen een kleine gemeente, dus dit lijkt me niet aannemelijk', laat de advocaat-generaal de rechters weten.
De advocaat-generaal is dan ook van mening dat beide verdachten schuldig zijn. Wel hoeven de mannen wat het OM betreft niet naar de gevangenis.
In eerste aanleg werd wel een celstraf opgelegd, Van D. kreeg een celstraf van vier maanden (waarvan twee voorwaardelijk), terwijl Wilfred een gevangenisstraf van acht maanden (waarvan twee voorwaardelijk) is opgelegd.
Het hoger beroep heeft meer dan vijf jaar op zich laten wachten. Met het hele voortraject erbij speelt het voor Wilfred al veel langer.
'Al elf jaar zit ik in deze ellende. En niet alleen ik, maar ook de mensen om mij heen. Ik heb twee kinderen, maar die zijn bijna volledig opgevoed door mijn vrouw en schoonfamilie omdat ik constant met deze ellende bezig moest zijn', vertelt hij over de impact van de zaak.
Vanwege deze lange periode tussen de eerste veroordeling en het hoger beroep eist de advocaat-generaal een lagere straf. De eis voor Wilfred is drie maanden volledig voorwaardelijk en in totaal 400 uur taakstraf. Van D. krijgt als het aan het OM ligt een voorwaardelijke celstraf van een maand en een taakstraf van 240 uur.
Wilfred is van mening dat hij klokkenluider is, omdat hij binnen de gemeente misstanden aan de kaak probeerde te stellen. Om die reden zou hij recht hebben op bescherming volgens de klokkenluidersregeling.
Die houdt in dat een rechter uit moet gaan dat wat een klokkenluider zegt waar is en dat de tegenpartij het ongelijk moet bewijzen. Bovendien wordt de klokkenluider beschermt tegen eventuele wetsovertredingen.
Volgens de advocaat-generaal heeft Wilfred geen recht op deze bescherming. 'Als het al waar zou zijn, dan heeft iemand alleen recht op bescherming als de overtredingen in verband staan met de misstanden die aangekaart worden.
Daar is in dit geval geen sprake van. Het opstellen van valse facturen of hacken in het rioolsysteem heeft niet te maken met eventuele onregelmatige aanbestedingen van de gemeente Lopik.'
De verdachten zijn van mening dat ze moeten worden vrijgesproken. Volgens de advocaat van Wilfred blijkt uit niets dat hij ook echt heeft ingelogd. Het feit dat Wilfred de kennis heeft hoe er ingelogd moet worden, wil niet zeggen dat hij dit ook heeft gedaan.
Ook voor de andere verdenkingen zijn volgens de advocaat voldoende bewijzen die twijfelen aan de lezing van het OM. Zo zouden de gefactureerde uren zijn gebaseerd op geschatte uren en dit zou met de gemeente Lopik zijn besproken. Bovendien was medeverdachte Van D. de eigenaar van RCW en verantwoordelijk voor de facturatie richting de gemeente.
Het gerechtshof van Leeuwarden doet op 3 september uitspraak.
Source: Omroep West Den Haag