Inti Orozco | slachtoffer seksueel misbruik Drie jaar geleden werd de Spaanse Inti Orozco tijdens een avondje uit gedrogeerd en misbruikt. Ze deed aangifte, vlak nadat de wet rondom seksuele misdrijven in Spanje was aangepast „Hij moet zich schamen, niet ik.”
Inti Orozco in haar woning in het Noord-Spaanse Girona.
Haar goede vriendin Vitòria draaide die avond in een bar in het Noord-Spaanse Girona, vertelt Inti Orozco (22). Samen met haar huisgenoot en een vriendin ging ze op stap. De sfeer was goed, ze dronken twee of drie biertjes, kletsten, lachten. In de volgende bar deelden ze één mixdrankje. Vanaf dat moment weet Orozco niks meer. Haar eerstvolgende herinnering is dat ze naakt op straat, wegvluchtend van een auto, om hulp schreeuwde.
Orozco vertelt het op een terras in Girona terwijl ze een ijsthee drinkt. Vandaag is ze vrij van haar werk als bloemiste. Die avond in mei 2023 was ze 19 jaar. Een groepje – twee jongens, twee meiden – kwam af op haar geschreeuw. De meiden vingen haar op, de jongens vochten met de man die haar achterna was gerend. Orozco werd met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Ze had pijn, in haar buik, haar geslachtsdelen, voor en achter. Drie dagen lang moest ze overgeven, ze at een week niks. Haar vriendin voelde zich ook zo, maar wilde zich niet laten onderzoeken. Ook zij was op straat aangetroffen, versuft en zittend tegen een lantaarnpaal.
De artsen en de politie denken dat de jonge vrouwen gedrogeerd zijn, maar in Orozco’s bloed werden geen sporen van drugs gevonden. In het ziekenhuis zeiden ze dat drugs of medicijnen die stiekem in een drankje worden gedaan vaak gebeurt met middelen die snel door het lichaam worden afgebroken, zoals ghb en ketamine, herinnert Orozco zich. „Ze zagen wel veel alcohol in mijn bloed, maar ik kan me niet herinneren dat ik zó veel had gedronken. Ik weet niet of die man me later die avond in de discotheek nog meer drankjes heeft gegeven.”
Orozco deed aangifte. Eerst in het ziekenhuis, een paar dagen later nog eens op het politiebureau. Ze kreeg een advocaat. Details over wat er die avond precies is gebeurd, werden langzaam bij elkaar gepuzzeld. Beveiligingscamera’s van de discotheek toonden beelden van momenten die Orozco niet kon terughalen: ze was met haar vriendin, ze zocht haar jas. „Ik keek wanhopig uit mijn ogen, omdat ik die niet kon vinden.” Ze verliet de discotheek met een man, die haar ondersteunde bij het lopen.
De twee jongens die later die nacht met de man vochten, deden ook aangifte en gaven een signalement af. Mede op basis van de beelden van de bewakingscamera’s werd een verdachte gevonden. Hij woont in Toroella de Montgri, een stadje op drie kwartier rijden van Girona. Hij is eind twintig, zegt Orozco. Ze weet niet of hij ook verdachte is in andere zedenzaken. „Hij loopt nog vrij rond.”
Een belangrijke wetswijziging die in Spanje in 2022 werd doorgevoerd is van invloed op haar zaak. Voorheen maakte de wet onderscheid tussen abuso sexual (misbruik) en agresión sexual (misbruik met agressie, waar verkrachting ook onder viel). Voor abuso golden lagere straffen (maximaal vier jaar) dan voor agresión (tot vijftien jaar).
In 2022 is dit onderscheid afgeschaft: toestemming werd het centrale criterium. Het toedienen van drugs en andere middelen die de wil van een slachtoffer uitschakelen, is nu een verzwarende omstandigheid, waar straffen tot vijftien jaar op staan. Voorheen gold voor dit type misbruik een maximale straf van vier jaar.
Orozco kreeg begin dit jaar te horen dat haar zaak in juli zou voorkomen. Maar op de dag van de geplande zitting werd de datum verplaatst naar februari, omdat een getuige niet aanwezig was en ze haar niet konden bereiken. Het ging om de arts die Orozco had behandeld op de spoedeisende hulp, zij was opgeroepen door de advocaat van de verdachte.
„Dat is lang. Te lang. Het hangt boven je hoofd, je loopt continu rond met iets afschuwelijks in het vooruitzicht. Ik heb tweeënhalf jaar niet geweten of de zaak zou voorkomen. De vraag of er genoeg bewijs is, hield me in zijn greep.”
„Het voordeel is wel dat ik er nu beter over kan praten dan drie jaar geleden. Ik heb tijd gehad om te herstellen en te verwerken wat er die avond is gebeurd. Intussen wil ik dit hoofdstuk graag afronden, maar het is moeilijk om verder te gaan zolang de rechtszaak niet is geweest. Uit het onderzoek komen steeds nieuwe details boven water. Ik moet telkens terug naar dat verhaal, telkens wordt die avond weer werkelijkheid. Ik ben jong, ik wil door met mijn leven.”
„In het ziekenhuis kreeg ik een psycholoog aangeboden, maar ik wilde liever contact opnemen met de psycholoog met wie ik al een vertrouwensband had. Op mijn vijftiende had ik al een aanranding meegemaakt, de sessies daarover had ik net afgerond. Dat het nu weer was gebeurd, is me die zomer bijna fataal geworden. Ik zocht mijn toevlucht in alcohol en beschadigde mezelf. September was het dieptepunt, toen heb ik de suïcidelijn gebeld. Ik ging naar het ziekenhuis en daar had ik een moment van inkeer: ik voelde me dood vanbinnen en dronk om mijn mentale pijn te verlichten. Ik kreeg hulp van een psychiater, begon met antidepressiva en stopte met drinken. Vanaf dat moment ging het langzaam beter.”
„In het ziekenhuis sprak ik met een agent die me aanraadde om aangifte te doen. Ik wist meteen dat ik dat wilde. Op mijn vijftiende had ik het niet gedaan omdat ik niks durfde te zeggen en daar heb ik altijd spijt van gehad. Ik heb het tot mijn negentiende nooit aan iemand verteld, aan mijn ouders niet, aan mijn vriendinnen niet. Nu had ik de woorden wel.”
Voor het eerst tijdens dit gesprek wellen er tranen op in haar ogen.
Inti Orozco deed aangifte van seksueel misbruik net nadat de wet daaromtrent gewijzigd was.
„Omdat ik zo jong was. Ik heb me zo alleen gevoeld. Ik schaamde me en dacht dat mensen vonden dat het mijn eigen schuld was. Zo ziet de samenleving het vaak. De vragen die worden gesteld zijn: waarom ben je meegegaan? Waarom rende je niet weg? Het dan gaat niet over hem, over wat hij heeft gedaan. Mensen denken: als je meegaat, dan wil je ook seks. Maar dat hoeft helemaal niet. Je kan ook meegaan met iemand om elkaar beter te leren kennen, om te kletsen, wat te drinken en een film te kijken. Ik heb mezelf erg gepusht om dit anders te bekijken en mezelf niet de schuld te geven. Hij moet zich schamen, niet ik.”
In Spanje werden de afgelopen jaren gespecialiseerde rechtbanken opgericht, waar alle medewerkers deskundig zijn in het onderzoeken en behandelen van seksuele misdrijven. Driekwart van de rechters in deze rechtbanken is vrouw en ook bij de politie worden vaker vrouwen ingezet die gespecialiseerd zijn in seksueel geweld. De gedachte is dat vrouwelijke slachtoffers zich veiliger moeten voelen om hun verhaal te vertellen. De toon van de vraagstelling zou in deze rechtbanken empathischer zijn. Ook kan de verklaring worden opgenomen zodat een slachtoffer het verhaal niet tientallen keren hoeft te vertellen. Inti Orozco geeft een inkijkje in hoe het proces nu verloopt.
„Ze waren aardig voor me, maar het is onmogelijk om je tijdens zo’n gesprek op je gemak te voelen. Ze vragen naar de meest intieme details, naar standjes… Mijn herinneringen zijn heel vaag, dus ik moest vaak zeggen dat ik het niet precies wist. Ze bleven lang doorvragen. Dat vond ik onprettig, want je hebt steeds het gevoel dat je teleurstelt, dat je verhaal ongeloofwaardig is en dat je niet genoeg te vertellen hebt om er een zaak van te maken. De aangifte is niet opgenomen met video, de verklaring die ik vijf maanden later aan de rechtbank gaf wel.”
Orozco heeft niet het gevoel dat ze haar verhaal minder vaak heeft moeten doen door de opgenomen verklaring, zegt ze.
„Ik moest op 6 november 2023, mijn verjaardag, naar de rechtbank in Girona komen. Daar werd ik ondervraagd door een vrouwelijke rechter, gespecialiseerd in dit soort zaken. Het gesprek voelde als een verhoor. De vragen waren heel direct, dus ik voelde me aangevallen. Ik begrijp dat zij hun werk doen, dat ze willen dat ik duidelijk ben, dat ze moeten onderzoeken of ik de waarheid vertel. Maar als ik bijvoorbeeld zei: ‘Ik denk dat dit mij is overkomen’, dan zei ze: ‘Met „ik denk” kunnen we niks. Met „Ik weet zeker” wel.’ Als ik die avond bij bewustzijn was geweest, had ik het duidelijk kunnen vertellen, maar met de flarden en flashbacks, tja, ik kon niks met zekerheid zeggen. Het voelde die dag alsof ze me aan het beoordelen waren en me misschien niet geloofden. Intussen weet ik van mijn advocaat dat het als een ernstig misdrijf wordt beschouwd en dat ze 9 tot 15 jaar gevangenisstraf eisen.”
„Er komen veel mensen getuigen: de jongens die met hem vochten, mijn ex-vriend die ik heb gebeld nadat het was gebeurd, mijn psycholoog, de forensisch arts die de onderzoeken deed. Mijn grootste angst is dat er toch te weinig bewijs is. Maar wat de uitslag ook is: ik weet dat ik dit heb meegemaakt en dat ik dit heb doorstaan. Daar heb ik geen bevestiging van de rechtbank voor nodig. Het helpt mij dat mijn familie en vriendinnen me geloven en me steunen. Dit is onderdeel van mijn leven, dit verhaal hoort – helaas – bij mij. Maar ik wil niet dat het proces eindeloos invloed heeft op hoe ik mij voel.”
Op de dag dat ze naar de rechtbank moest, Orozco’s verjaardag, gingen haar vriendinnen met haar mee. Ze hadden taart gekocht en zongen voor haar. Die middag sprak ze voor het eerst af met Marc, ze leerden elkaar kennen via een dating-app. Hij is 26 en ingenieur. „Dankzij hem heb ik voor het eerst ervaren dat je ook een gezonde relatie met een man kan hebben.” Orozco pakt haar telefoon: „Hier zijn we samen in een restaurant. Als we uit eten gaan, drinkt hij niet, dat doet hij voor mij, lief he?” Vorig jaar vroeg hij haar ten huwelijk. Ze laat een foto van haar lange, witte jurk met kant zien. En dan een foto van een echo. „Ik ben zwanger”, zegt ze. In december is ze uitgerekend, vlak voor de rechtszaak in februari.
„Mensen zeggen vaak dat ik dapper ben, en sterk. Dat vind ik niet fijn. Ik wil niet sterk hoeven zijn. Ik wil dit gewoon nooit meer meemaken. Ik ben nu gelukkig. Door mijn verhaal te vertellen, wil ik laten zien dat dit iedereen kan overkomen en dat je hier doorheen kunt komen. Ik wou dat ik dat een paar jaar geleden had geweten.”
De zaak van Inti Orozco zal in februari volgend jaar voorkomen.