Bloemen voor Mina Bij ‘boom 55’ in Hanoi reed vorig jaar een voormalige parlementariër van de Communistische Partij een achttienjarig meisje dood. Het ongeluk bleef zonder consequenties, maar de kritiek groeit omdat het de indruk wekt dat leden van de Communistische Partij boven de wet staan.
Half augustus liggen er bloemen bij ‘boom 55’
Toen in mei 2025 in het centrum van de Vietnamese hoofdstad Hanoi een vader en een dochter op hun brommer werden aangereden door een BMW die aan de verkeerde kant van de weg reed, was er nauwelijks media-aandacht voor. De achttienjarige dochter stierf nadat ze klem kwam te zitten tussen de auto en een boom. Hoe verschrikkelijk ook, in het chaotische verkeer van Hanoi is een ongeluk met fatale afloop geen groot nieuws.
Ruim een jaar later weet bijna iedereen in Vietnam waar het ongeluk plaatsvond: bij boom 55 – alle bomen in Hanoi zijn genummerd. Vooral de laatste weken werden er bloemen neergelegd door Vietnamezen, onder wie veel jongeren. Het meisje Do Ngoc Phuong Thuy werd thuis ‘Mina’ genoemd. Ze zou bijna toelatingsexamen doen voor de universiteit.
De bestuurder van de BMW is nooit vervolgd voor het ongeluk en dat leidde er deze week toe dat de Vietnamese overheid zich gedwongen zag te reageren. De bestuurder was een voormalige politicus van de communistische partij, Nguyen Sy Cuong. Zijn vrouw Lam Thi Phuong Thanh is sinds april minister van Cultuur, sport en toerisme. Nadat zij eind juli een omstreden besluit nam om een aantal hits van muzikant MCK te verbieden wegens grof taalgebruik (waar de rapper volgens door de partij gecontroleerde media direct gehoor aan gaf), nam het aantal posts op sociale media over ‘boom 55’ ineens sterk toe, zag Channel News Asia. De reden daarvoor is dat op beveiligingsbeelden te zien zou zijn dat een bijrijder die sterk op haar leek, wegliep bij het ongeluk.
Op de beelden is volgens The New York Times te zien hoe de bestuurder van de BMW én de vrouwelijke bijrijder uitstappen na het ongeluk. De vrouw pakt iets van de passagiersstoel en loopt dan bij het ongeluk vandaan. Geen van beiden, concludeert de krant, doet iets om de gewonde Mina en haar vader te helpen. Dat de bestuurder en de bijrijder niet werden vervolgd voedde de woede over bestuurders van de Communistische Partij die ‘boven de wet’ zouden staan.
Bij boom 55 staan volgens Channel News Asia nu permanent bewakers om te voorkomen dat er weer bloemen worden gelegd. Een verslaggever van The New York Times in Hanoi zag er dinsdag „zwijgzame mannen in burgerkleding die in tweetallen stonden, met subtiele tekenen van gezag— de nette schoenen van een middenmanager, de pilotenbrillen”.
Het is zeer ongebruikelijk dat de Vietnamese regering publiekelijk reageert op critici. Toch gaf maandag gaf de overheid een officiële verklaring uit over het ongeluk via staatszender VTV, die onder directe verantwoordelijkheid valt van de communistische partij.
Daarin werd bevestigd dat de oud-politicus de bestuurder van de BMW was en dat hij aan de verkeerde kant van de weg reed. Hij is volgens het statement nooit vervolgd omdat hij geen alcohol had gedronken, in het bezit was van een rijbewijs en omdat de familie van Mina dat niet wilde. Haar vader Do Viet Hung bevestigde, met geblurd gezicht, in de uitzending de officiële lezing van de gebeurtenissen en riep zijn landgenoten op de kwestie te laten rusten. „We hebben geen klachten en ook geen bedenkingen of vragen over de manier waarop de onderzoeksinstantie de zaak van onze familie heeft behandeld”, zei hij. „Bovenal moeten we als Vietnamese burgers onze vaderlandsliefde koesteren en ons niet laten beïnvloeden door reactionaire elementen”, voegde hij toe. ‘Reactionaire elementen’ wordt door de Vietnamese regering vaker gebruikt voor critici.
De officiële verklaring van de overheid heeft tot nieuwe online woede geleid, maar de vraag is of critici ongemoeid worden gelaten. Vietnam heeft in het recente verleden kritische bloggers en journalisten aangehouden en vervolgd. Anoniem posten is er bemoeilijkt sinds eind 2024, toen via ‘decreet 147’ is geregeld dat techbedrijven in Vietnam de identiteit van hun gebruikers moeten kennen. Alleen gebruikers van wie de identiteit is geverifieerd mogen een livestream starten.