Een jaar na de moord op Lisa is geweld tegen vrouwen hoger op de agenda komen te staan, maar volgens deskundigen moet er nog veel gebeuren om die aandacht om te zetten in structurele maatregelen. "Anders blijven we achter de feiten aan lopen."
De zeventienjarige Lisa fietste in augustus 2025 van Amsterdam naar Abcoude toen ze in Duivendrecht werd aangevallen en doodgestoken. Geweld tegen vrouwen stond op dat moment al hoog op de agenda, maar de moord op Lisa had direct veel impact. "Alles kwam daarna in een stroomversnelling", zegt Marieke Liem, hoogleraar Veiligheid en Interventies aan de Universiteit Leiden.
Zo is Judith Kuypers in juli benoemd tot Nationaal Coördinator Geweld tegen Vrouwen en Huiselijk Geweld. Zij start half september en moet politie, gemeenten, onderwijs en hulpverlening beter laten samenwerken. Deskundigen hopen ook dat Kuypers ervoor zorgt dat er structureel wordt geïnvesteerd in de aanpak van geweld tegen vrouwen.
Ook onderzoekt het kabinet een regeling waarmee mensen onder voorwaarden kunnen navragen of een (ex-)partner een geschiedenis van huiselijk geweld heeft. Zo kunnen zij beter inschatten of er sprake is van een veiligheidsrisico.
De landelijke politie zegt tegen NU.nl dat ze de aanpak van geweld tegen vrouwen op verschillende onderdelen versterkt. Zo is een directeur aangesteld die specifiek verantwoordelijk is voor de aanpak van geweld tegen vrouwen.
Ook lokaal wordt extra geïnvesteerd. Zo trok de gemeente Amsterdam in juli 6 miljoen euro extra uit voor de aanpak van geweld tegen vrouwen. Dat geld werd bijvoorbeeld gebruikt voor het snoeien van bosjes, het herstellen van straatverlichting en de inzet van extra toezichthouders bij sportlocaties.
Deskundigen zijn positief over de eerste stappen, maar zien tegelijkertijd nog grote uitdagingen. Sara Alaoui, directeur van The Safe Space Club, vreest dat veel initiatieven afhankelijk blijven van tijdelijke subsidies en pilots. "De cijfers en onderzoeken laten al jaren zien hoe groot het probleem van geweld tegen vrouwen is, en toch blijft structurele financiering achter", zegt ze.
"Bij veel ernstige geweldszaken zien we achteraf dat er al signalen bekend waren bij verschillende instanties. Die willen vaak wel, maar hebben niet altijd de tijd, capaciteit of mogelijkheden om te doen wat nodig is. Wij horen dagelijks verhalen van vrouwen die zich niet gehoord voelen of die meerdere keren om hulp hebben moeten vragen voordat er echt werd ingegrepen. Dus ja, er is vooruitgang, maar we zijn er nog lang niet."
Ook betwijfelen deskundigen of de prioriteiten juist liggen. Een groot deel van het publieke debat verschoof bijvoorbeeld naar de veiligheid van vrouwen op straat. Vrouwen kregen het advies om 's avonds niet alleen te fietsen. Daarmee komt de verantwoordelijkheid voor hun veiligheid al snel bij vrouwen zelf te liggen.
Saskia Daru, expert Genderrechtvaardigheid bij Movisie, vreest bovendien voor maatregelen die vooral op de korte termijn effect hebben. "Bijvoorbeeld: 'Daar zijn een paar donkere tunnels, daar gaan we de verlichting verbeteren'. Dat is ook belangrijk en vrouwen zullen zich daar ook gehoord mee voelen, maar uiteindelijk moet je zorgen dat er minder daders komen."
Daru benadrukt dat het grootste deel van het geweld tegen vrouwen juist plaatsvindt binnen relaties en in de privésfeer. Wie alleen kijkt naar de veiligheid op straat, mist daarmee een groot deel van het probleem. Alaoui is het daarmee eens. "De meeste vormen van huiselijk geweld, partnergeweld en uiteindelijk ook femicide vinden achter de voordeur plaats. Dat vraagt om een structurele aanpak die verder gaat dan alleen het veiliger maken van de openbare ruimte."
Alaoui denkt onder meer aan investeringen in onderwijs, trainingen voor professionals en laagdrempelige plekken waar vrouwen hulp kunnen zoeken. Alle deskundigen zijn het in ieder geval over één ding eens: er moet meer worden ingezet op preventie.
"Dat betekent dat we mensen moeten leren hoe geweld ontstaat", zegt Alaoui. "Dat het vaak begint met ongepaste grappen, victimblaming of het normaliseren van grensoverschrijdend gedrag." Die patronen moeten we vroeg leren herkennen en bespreekbaar maken, vindt Alaoui. "Dan kunnen we voorkomen dat situaties escaleren."
Hoogleraar Liem denkt dat er eerst taboes doorbroken moeten worden, zoals het taboe rond huiselijk geweld en op het taboe rond het zijn van slachtoffer of dader. "Al die losse maatregelen zijn niet genoeg. Huiselijk geweld gedijt in het donker, als mensen denken dat ze alleen zijn. We zouden aan familie, buren en collega's moeten vragen: hoe is het thuis? Daar kunnen we terrein winnen."
Uiteindelijk moet blijken of de toegenomen aandacht leidt tot blijvende veranderingen, ook wanneer het onderwerp niet meer dagelijks in het nieuws is. "Gemiddeld wordt iedere acht dagen een vrouw vermoord in Nederland, en er is geregeld aandacht voor dit nieuws. Maar structurele oplossingen blijven uit. Voor vrouwen die dagelijks te maken hebben met stalking, partnergeweld of seksueel geweld, verandert dan niets."
Source: Nu.nl algemeen