Over twee weken moet hij af zijn: de begroting voor Prinsjesdag. Het is de grootste test voor het kabinet-Jetten tot nu toe, want zonder steun van de oppositie wordt geen enkel plan werkelijkheid. JA21 en PRO komen maandag langs.
Op dinsdag 15 september leest de koning de troonrede, waarin de belangrijkste plannen van de regering voor het komende jaar staan, weer voor. Normaal gesproken weten we op die dag wat ons te wachten staat, maar het is onzeker of dat dit jaar ook het geval is.
Het kabinet heeft in beide Kamers geen meerderheid en moet daardoor op zoek naar steun bij de oppositie. Premier Rob Jetten hoopt die steun in de komende twee weken te vinden. Het liefst bij linkse én rechtse partijen, zodat de plannen die op Prinsjesdag worden bekendgemaakt breed draagvlak hebben.
Het lijkt wensdenken. Zowel JA21 als PRO heeft voor de zomer al aangegeven dat het een breed akkoord niet ziet zitten, omdat de onderlinge verschillen te groot zouden zijn. Bovendien begint de tijd te dringen. Het is vrijwel onmogelijk om in krap twee weken tot een deal - met welke oppositiepartij(en) dan ook - te komen.
Het kabinet zal in ruil voor steun ook diep in de buidel moeten tasten, want onderhandelen kost geld. Zo ligt een plan op tafel om het eigen risico volgend jaar met 75 euro te verhogen. Vrijwel geen enkele oppositiepartij is hier voorstander van. Als dit plan sneuvelt, moet het kabinet op zoek naar 4,7 miljard euro.
Maar de lijst met problemen is langer. Box 3 kan natuurlijk niet ontbreken: het hoofdpijndossier levert elk jaar weer een financiële tegenvaller op. Aan de beoogde aanpassingen waaraan het kabinet deze zomer werkt, hangt al snel een prijskaartje van miljarden.
Ook heeft minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) de vakbonden nog niet opnieuw aan tafel weten te krijgen. Op 9 september staat wel een landelijke staking in het openbaar vervoer gepland. Zonder sociaal akkoord is er in de Kamer geen steun voor de bezuinigingen op de WW en WIA. Het kabinet heeft zelf al een streep gehaald door de bezuiniging op de AOW.
Het scheelt wel dat deze miljarden pas in latere jaren in de boeken staan. Het kabinet kan er dus voor kiezen om dit probleem voor zich uit te schuiven, maar daarmee wordt de steun van PRO wel onzeker. De partij heeft zich aan de vakbonden vastgeklampt en eist dat de bezuinigingen nu de prullenbak ingaan.
PRO wil de rekening neerleggen bij bedrijven en vermogenden. De linkse fusiepartij botst hier hard met de VVD. De liberale coalitiepartij voelt vanzelfsprekend meer voor een samenwerking over rechts.
In de Tweede Kamer kijkt men daarvoor naar JA21. Als het kabinet ook verzekerd wil zijn van steun in de Eerste Kamer kan het niet om de BBB heen, maar juist die partij is vooralsnog niet uitgenodigd voor een gesprek op het ministerie.
Er waren voor de zomer niet voldoende aanknopingspunten voor een samenwerking, zei Jetten vrijdag. De premier benadrukte wel dat de koffie natuurlijk altijd klaarstaat als BBB toch wil onderhandelen.
Bovendien moet de coalitie het ook onderling eens worden. Vlak voor de zomer gooide Vijlbrief nog een steen in de vijver door tegen Het Financieele Dagblad te zeggen dat een vermogensbelasting geen taboe mag zijn.
Een opsteker voor het kabinet is dat de recente raming van het Centraal Planbureau (CPB) geen al te schokkend beeld van de economie laat zien. Mensen houden wel minder over in de portemonnee door de hogere energieprijzen, maar de overheidsfinanciën verslechteren niet al te sterk.
Volgens het CPB koerst het begrotingstekort volgend jaar af op 2,1 procent. Een rooskleurig getal, want het tekort mag maximaal 3 procent zijn. Het biedt ook ruimte voor het kabinet om de oppositie te paaien.
Maar minister van Financiën Eelco Heinen temperde vrijdag na afloop van de ministerraad direct het optimisme door te zeggen dat hij toch echt anders naar dit tekort kijkt. Het CPB denkt dat er volgend jaar zo'n 9 miljard euro op de plank blijft liggen, doordat het uitgeven ervan niet lukt. Het kabinet houdt op voorhand juist geen rekening met zogeheten onderuitputting, zei Heinen.
Bewindspersonen die bij hem aankloppen voor extra geld "treffen een dichte deur aan". "Iedereen moet zijn eigen begroting op orde krijgen", benadrukte de minister.
Source: Nu.nl algemeen