Brandbestrijding Honderden brandweerlieden uit heel Frankrijk kwamen naar de natuurbranden bij Biscarrosse, onder Bordeaux, om te helpen blussen. Hun catering wordt vrijwillig verzorgd door jagers uit het gebied. „Als brandweerlieden niet eten, kunnen ze hun werk niet doen. Zo simpel is het.”
De vele brandweerlieden die de natuurbranden in Biscarrosse bestrijden, op bijna 100 kilometer van Bordeaux, kunnen terecht voor een maaltijd bij een lokale jagersvereniging.
Stéphane Poyau heeft wel even tijd. „Kom, neem een stoel. Wie bent u?” We zijn in het kantoor van de brandweerkazerne van Biscarrosse, in het departement Landes. In de kale vergaderruimte staat één grote tafel, daar zit Poyau. Naast hem liggen op A3-papier geprinte kaarten van de omgeving, een rood vlak markeert de brand. „Oké. En u komt helemaal uit uw land hiernaartoe, om te zien hoe de brandweermannen eten?”
Poyau is lieutenant-colonel. „Weet je wat dat betekent? Het is een belangrijke functie.” Het betekent dat hij brandweerman van beroep is, en een van de hoogste operationele bevelvoerders voor deze regio. ”Daarom ben ik hier. Ik heb hier de operationele leiding, soms 24 uur achter elkaar, soms zelfs langer.”
De brand die bij Biscarrosse woedde, bijna 100 kilometer ten zuidwesten van Bordeaux, „was extreem”, de grootste in die regio sinds 1949. Ook hier moesten duizenden mensen geëvacueerd worden. In de omgeving van de kazerne is uitgebrande bebossing te zien, verwoeste huizen, een zwart skelet van een supermarkt. En hier en daar rookpluimpjes. De brandweer moet de komende tijd veel monitoren, en bijblussen.
De noodsituatie heeft tot een „enorme spontane sociale mobilisatie” geleid, vertelt de luitenant-kolonel. Haast iedereen lijkt te willen helpen. En zeker de boeren en de jagers, die de terreinen goed kennen, bieden hulp. Dat is hard nodig, ”want wij hebben beperkte middelen”.
Op de drukste dag, afgelopen zondag, had Poyau de leiding over zeshonderd brandweerlieden. Ze komen overal uit Frankrijk, dat wordt bij zo’n crisis nationaal georganiseerd. Het is een enórme operatie. „Niet alleen vanwege de omvang, maar ook vanwege de duur.” Je kunt je voorstellen, zegt hij, dat de brandweer niet de capaciteit heeft om iedereen te verzorgen. Terwijl dat wel belangrijk is: „Als brandweerlieden niet eten, kunnen ze hun werk niet doen. Zo simpel is het.”
Jagers komen naar de kazerne van Biscarrosse om de brandweerlieden te voorzien van goed eten.
Op het asfaltterrein voor de kazerne staan de mensen die zich uit eigen beweging hebben aangemeld om voor dat eten te zorgen. Het zijn jagers.
Jagen mag op dit moment sowieso niet; vanwege het brandgevaar is het in het hele departement Landes verboden. Régis Hargues, directeur van de Fédération Départementale des Chasseurs des Landes (de jagersvereniging van dit departement), zegt dat het voor hen logisch is om te helpen. Als de brand echt geblust is, zullen zij helpen met het natuurherstel. Met een geïmproviseerde keuken onder twee blauwe opzettenten, met daarin opklaptafeltjes, kratten en een grote ronde grillplaat op gas, koken ze sinds de uitbraak van de brand in Biscarrosse voor honderden brandweerlieden en andere hulpverleners.
Iets voor elf uur gaan de kippenpoten de plaat op. Drie mannen halen ze uit plastic verpakkingen. Het zijn kippen met een Label Rouge, weet jager en gepensioneerd docent Pierre Amulet. „Dat is een uitstekende kip, want die heeft alleen maar graan gegeten. Dat proef je.” Amulet hoort niet bij de kookploeg, hij zit in het serverende team en neemt straks plaats achter de tafels waarop het buffet wordt uitgestald, in de kazerne.
De mannen van de barbecue werken snel. Eerst leggen ze de kip in het midden, dan trekken ze ’m door de olijfolie (extra vierge) naar de rand van de grill, tot er geen ruimte meer over is. Er gaan een paar handen zout overheen, en dat is het.
Leden van de lokale jagersvereniging bereiden eten voor de vele brandweerlieden die de natuurbranden in de regio bestrijden.
Kippenpoten op de grill.
De lokale jagersvereniging van Biscarrosse deelt voedsel uit aan de brandweer.
Wie het menu bepaalt? „Nee, er is geen menu”, zegt Régis Hargues. Al het eten is gedoneerd, dus ze doen het met wat ze krijgen. Ze hebben zelfs foie gras geserveerd afgelopen week. Twee grote witte bestelbussen, geleend door lokale ondernemers, houden de ruime voorraad aan verse ingrediënten koel.
De vrijwilligersgroep van de jagers is groot; iedere dag komen tussen de twintig en dertig man helpen. Nu zijn vijf jagers in de kazerne in de weer met een grote pan pasta. Amulet snijdt binnen diverse cakes in plakken. Twee mannen dragen samen één grote pan in parten gesneden rauwe tomaat naar de buitenkeuken. In de eetzaal zijn nog eens tien vrijwilligers.
De eerste brandweerman en vijf politieagenten komen om vijf over twaalf deze vrijdag. In de kazerne staan naast wat voertuigen vier rijen van houten tafels opgesteld. Het buffet begint met het serveren van één of twee stukken stokbrood op papieren bordjes. Dan volgt een romige rijstsalade met olijven, tomaten en stukjes ham erin, op smaak gebrachte tomaten, een schaal met salami, pâté de canard, chips, gegrilde kippenpoten en pasta bolognese. Dessert: diverse schalen met roombotercake, appeltaart, chocoladegebak. En een bak met kratten sinaasappels, appels, pruimen en nectarines.
De twee, tweeënhalf uur daarop is het druk. Brandweerwagens komen aanrijden, parkeren rondom de kazerne, of de ploeg springt uit de wagen en gaat samen lunchen. De meesten weten inmiddels hoe het hier gaat. Een paar honderd, de jagers schatten vijfhonderd, komen eten.
De brandweermannen hebben het hier niet over vuur, zegt gepensioneerde brandweervrouw Hélène (achternaam bekend bij de redactie). Ze helpt op de kazerne. Hier kunnen de brandweerlieden tot rust komen. Aan de lange tafels draagt iedereen een uniform. Geel voor de bosbeheerders, blauw met rode streep voor de brandweer, lichtblauw voor de politie, rood voor de ploeg vrijwillige gepensioneerde brandweer, wit voor het ambulancepersoneel.
Het buffet voor de brandweerlieden en andere hulpverleners die de branden bestrijden, is rijkelijk gevuld.
Brandweervrouw Ophélie Gourdon zit met haar ploeg aan de lunchtafel. Ze heeft hier nu de hele week gegeten, het smaakt haar goed en het is fijn dat ze even kunnen bijkomen. Ze zijn moe, maar het gaat. „We houden vol.” Gourdon is een van de weinigen die wat zegt, want zo is het geregeld hier. De andere brandweerlieden zeggen daarom niets, ze verwijzen naar hun baas, die vervolgens zegt dat hij wel een chef is, maar niet „de chef-chef”. Dat is luitenant-kolonel Poyau.
Hij eet zelf ook in de kantine. Hij is blij met de variatie, elke dag iets anders te eten. Maar hij eet er ook om contact te houden met de mensen: „Ik kijk altijd goed rond en maak bewust tijd vrij om met de brandweerlieden te praten, gewoon om zeker te weten dat alles goed gaat.”
De mannen uit Essonne, Île-de-France, kunnen beamen dat het eten goed is. „Frans eten is altijd lekker.” Ze kwamen net binnen toen de kip op was, het is drukker dan verwacht. Er wordt extra pasta gekookt. Dus zitten de mannen uit Essonne met een bord met plakken tomaat, salami en wat pâté, tot een van de ‘barbecuejagers’ naar binnen snelt met een grote serveerschaal. Nieuwe kip.
Aan lange tafels wordt gezamenlijk gegeten. Iedereen is in uniform.
Na half drie is de lunchpiek voorbij, de vrijwilligers van de jagersvereniging zitten aan een tafel. Ze drinken rode wijn uit papieren bekertjes. Vrijwilliger Pierre Amulet kijkt wat voor zich uit en mijmert over zijn leerlingen, de schooljongens aan wie hij lesgaf in Bayonne. Brandweerman was een felbegeerd beroep onder die jongens, maar het was een moeilijke opleiding om binnen te komen en vol te houden, veeleisend, sommigen haalden het wel, je moest er erg atletisch voor zijn, maar voor die jongens, veertien, vijftien waren ze, had het beroep iets heroïsch, romantisch. Hij snapt dat wel. Voor nu is hij tevreden. Er was vandaag ruim voldoende te eten voor iedereen.
Nu de brandweer de inzet afschaalt omdat de ergste brand in decennia onder controle is, komt ook een einde aan de hulp van de jagers. Deze zondag koken ze nog één keer.