Home

Verfijning kost modulariteit

De Pro is een verfijndere versie van de gewone Framework Laptop 13. De behuizing is steviger, de speakers zijn beter, er zit een haptisch touchpad op en er is ruimte voor een grotere accu. In combinatie met de Intel Ultra X7 358H is de accuduur uitstekend, maar de prestaties vallen tegen. Het scherm is voor een lcd erg goed, maar oled is nog steeds geen optie. Zoals gebruikelijk kun je vrijwel alles aan de Framework aanpassen en upgraden. Sommige onderdelen, waaronder de nieuwe accu, passen alleen niet meer in het oude chassis.

  • Stevigere behuizing
  • Haptische touchpad
  • Betere speakers
  • Uitstekende accuduur
  • Prima lcd
  • Conservatief afgestelde cpu
  • Geen optie voor oled
  • Nieuwe accu alleen voor Pro-model
  • Prijs bij publicatie: € 3.269,-

    Bekijk product

    Bekijk alle uitvoeringen (2)

    Wat is de Framework Laptop 13 Pro? Eerlijk gezegd snapte ik dat bij het uitpakken van de laptop eerst niet. Goed, hij is zwart en heeft een haptisch touchpad, maar kan ik die onderdelen dan niet op mijn gewone Framework non-Pro zetten? Die upgradebaarheid van onderdelen was toch juist waar het allemaal om draaide bij Framework?

    Na een paar dagen werken en benchen heb ik het antwoord op die vraag gevonden. De Pro is eigenlijk een combinatie van nieuwe onderdelen, waarvan je een deel niet kunt overzetten naar de originele Framework Laptop.

    Wél uitwisselbaar zijn het nieuwe scherm – een mat touchscreen met een resolutie van 2880x1920 pixels – en het nieuwe moederbord met daarop een Intel Panther Lake-processor. Deze onderdelen kun je ook los bestellen en in iedere Framework 13 stoppen.

    Wat de Pro 'Pro' maakt, is de behuizing. Die is nu gemaakt uit een blok aluminium, ook wel unibody genoemd, en dat merk je. Zodra je de laptop oppakt, maakt hij een veel stevigere indruk. Het metaal flext niet, zoals bij de gewone Framework 13 nog wel een beetje gebeurt.

    Ook voelen de scharnieren aan alsof ze wat meer weerstand hebben en het scherm klikt wat trefzekerder dicht. Voor mensen die hun laptop graag met één vinger openklappen, is de opening tussen de behuizing en het scherm helaas niet groter geworden. Je moet daardoor even met je duim klungelen voordat je het scherm kunt openklappen.

    De vorm van de behuizing is ook anders geworden. Daardoor zitten de speakers niet meer onderop, maar wijzen ze naar de zijkant, vergelijkbaar met de Apple MacBook Neo. De geluidskwaliteit is bovendien flink verbeterd. Het geluid klinkt nu minder schel en je hoort zelfs wat lage tonen. Het blijven laptopspeakers, maar de nieuwe zijn niet slecht.

    De nieuwe vorm van de behuizing biedt ook meer ruimte voor de accu. Framework koos daarom voor een nieuwe accu met een groter volume en een hogere capaciteit. Daardoor kun je de oude en de nieuwe accu niet uitwisselen. Dat is jammer, want zoveel verschillen de accu's nou ook weer niet. Heb je dus een bestaande Framework Laptop, dan kun je niet upgraden naar de 74Wh-accu, tenzij je ook meteen de hele behuizing vervangt.

    Ook nieuw aan de Pro is het haptische touchpad. Haptische touchpads kwam je lange tijd vrijwel alleen op Apple-laptops tegen, maar je ziet ze nu ook op steeds meer Windows-laptops. Sinds het voorjaar van 2026 ondersteunt Windows dergelijke touchpads standaard.

    Ik vind het haptische touchpad van de Framework 13 Pro veel fijner werken dan klassieke touchpads. Op ieder punt van het touchpad heb je evenveel tegendruk en je kunt instellen hoe stevig de feedback is.

    De toetsenbordcover met daarin het haptische touchpad kun je wél los bestellen en op je bestaande Framework Laptop zetten. Als je om wat voor reden dan ook liever een ouderwets touchpad op je Framework Pro wilt zetten, heb je pech. Dat onderdeel past niet op de nieuwe behuizing.

    Met de stevigere behuizing, het haptische touchpad en de betere speakers voelt de Framework Pro niet zozeer aan als een professionele variant van de Laptop 13, maar eerder als een verfijndere versie. Misschien is de Pro wel de Laptop 13 zoals Framework hem vier jaar geleden had willen uitbrengen. Dat kon toen nog niet, omdat het bedrijf nog niet zoveel ervaring had met het bouwen van laptops. Inmiddels heeft het die wel.

    De aansluitingen zijn de afgelopen vier jaar niet veranderd. Framework levert nog altijd modules die het 'expansion cards' noemt en die je in de USB-C-aansluiting schuift. Voor de Pro-versie zijn er alleen enkele nieuwe zwarte varianten bij gekomen.

    Optioneel kun je ook kiezen voor een nieuwe oplader, maar daar is iets vreemds mee. Op papier en op de lader zelf staat dat hij 100W kan leveren, maar aangesloten levert hij slechts 92W. Met een loadgenerator heb ik er maximaal 94W uit weten te trekken, voordat hij zichzelf uitschakelde.

    Als ik hem vervolgens uitlees met de Power-Z KM003C, het apparaatje dat we ook gebruiken bij opladertests, blijkt dat de lader inderdaad maar 4,6A op 20V ondersteunt, dus 92W. Ook valt op dat de lader ondersteuning heeft voor PPS én het nieuwe AVS-protocol. Dat laatste staat dan weer niet op de verpakking.

    Ik heb contact opgenomen met Framework over de nieuwe lader. Volgens de fabrikant zou die geen AVS moeten ondersteunen, maar wel degelijk 100W moeten kunnen leveren. De laptop zelf kan echter niet meer dan 91W verbruiken, dus voor de Laptop 13 Pro volstaat de adapter. Op het moment van schrijven onderzoekt Framework nog waarom de adapter geen 100W levert. We werken dit artikel bij zodra Framework opnieuw reageert.

    Source: Tweakers.net

    Previous

    Next