Abdul B., de verdachte van de aanslag op de Pride in Berlijn, stond bij de veiligheidsdiensten bekend als een gevaarlijke islamist. Wie was hij en waarom werd hij niet tegengehouden?
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Nog maar een paar weken geleden werd de flat van Abdul B. in de Berlijnse wijk Schöneberg doorzocht door politiemensen. Op sociale media had hij een foto van zichzelf met een vuurwapen gepost. De agenten troffen slechts een speelgoedwapen aan.
De aanslag door B. op de Pride in Berlijn is uitermate pijnlijk voor de Duitse autoriteiten. Afgelopen mei stond hij nog terecht wegens het voorbereiden van een staatsgevaarlijke gewelddaad. Het Openbaar Ministerie eiste een celstraf van 3 jaar. De rechter in Berlijn zag het minder zwaar in, ook omdat B. zich tijdens het proces distantieerde van Islamitische Staat. B. werd veroordeeld tot 1 jaar en 10 maanden voorwaardelijk.
Daarna werd hij in de gaten gehouden door politie en veiligheidsdiensten. Maar Berlijn telt 2.600 geregistreerde islamisten, van wie er zo’n 980 ‘georiënteerd op geweld’ zouden zijn, zo liet de Verfassungsschutz (belast met het bewaken van de Grondwet) maandag weten. Het is moeilijk, zo niet ondoenlijk, om al deze mensen 24 uur per dag te controleren. Zo kon B. een bestelbusje huren, waarmee hij zaterdagavond tijdens de Pride op feestgangers inreed.
Het profiel van B. lijkt op dat van veel andere jihadisten: een vechtersbaas, een kleine crimineel die verlossing zoekt in religieus geweld. B.’s ouders komen uit Libanon. Zijn moeder werd in 2002 tot Duitse genaturaliseerd. Abdul werd in 2005 in Berlijn geboren als Duits staatsburger. Hij groeide op in Schöneberg, nauwelijks een kilometer verwijderd van de plaats waar hij zijn aanslag pleegde.
De familie B. is sjiitisch. Hoewel Abduls zus een hoofddoek draagt, is het gezin niet bijzonder religieus, zei zijn vader tegen Der Spiegel. Als jongen viel Abdul niet op door zijn vroomheid, maar door zijn gewelddadige gedrag. ‘Hij behoorde tot de jongens die rotzooi trapten’, zei buurjongen Hamza tegen Die Zeit. In 2019 sloeg hij een medescholier in elkaar, in 2020 beroofde hij een medescholier van een koptelefoon. Daarvoor werd hij in 2002 veroordeeld.
Volgens Hamza werd Abdul enkele jaren geleden religieuzer. Op Tiktok en Instagram bekeek hij video’s over de islam. Met zijn vader maakte hij ruzie over zijn haardracht en baard. ‘Ik heb hem verboden een lange baard te dragen’, zei zijn vader in Der Spiegel.
B. radicaliseerde steeds meer en voelde zich aangetrokken tot de soennitische Islamitische Staat, tot ongenoegen van zijn vader. In 2025 probeerde hij eerst vanuit Turkije naar jihadisten in Mauritanië te reizen. Daarna ging hij naar Libanon, om zich van daaruit bij Islamitische Staat aan te sluiten. Hij probeerde contact te leggen met IS-leden, maar werd gearresteerd en veroordeeld tot 3 maanden gevangenisstraf wegens het aanzetten tot religieuze conflicten. Bij terugkeer op het vliegveld van Berlijn werd hij meteen vastgezet. Hij zat 6 maanden in voorarrest en werd in mei 2026 tot een voorwaardelijke gevangenisstraf veroordeeld.
De rechter wilde ook dat hij deelnam aan een deradicaliseringsprogramma. Midden juni en begin juli voerde hij twee gesprekken met de organisatie Violence Prevention. Hij toonde zich ‘uiterst vriendelijk, beheerst en ondoorgrondelijk’, zei Thomas Mücke, hoofd van de organisatie, in Die Zeit. Violence Prevention betwijfelde of het zin had om B. aan haar programma te laten deelnemen, omdat zelfinzicht en bereidheid tot verandering leken te ontbreken. Om daarover te beslissen was een derde gesprek nodig, dat voor komende weken op het programma stond.
Zo ver zou het nooit komen. Zaterdag pleegde B. zijn aanslag, zondag troffen agenten hem aan in een volkstuinencomplex in de Berlijnse wijk Spandau. Hij was niet alleen. Volgens sommige berichten zou hij in gezelschap zijn geweest van ‘feestvierende mannen’. Toen hij de zwaarbewapende agenten zag, zou hij ze met een mes hebben aangevallen. Daarop werd hij doodgeschoten.
Voor zover bekend heeft hij geen video’s of andere documenten achtergelaten waarin hij zijn daad opeist. Over het motief hoeft echter geen twijfel te bestaan: de haat van islamistische groepen als IS tegen de queergemeenschap.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant