Boerenorganisaties demonstreren vanaf vandaag tegen de stikstofplannen die het kabinet een maand geleden ontvouwde. Ze willen dat de kabinetsbrief van tafel gaat en dat ze betrokken worden bij nieuw te vormen stikstofbeleid.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over landbouw en voedsel.
De aankondiging is het begin van centraal georganiseerde, landelijke boerenprotesten tegen de plannen, die eind juni werden gepresenteerd. In 2019 en 2022 leidden kabinetsplannen al in een vroeger stadium tot grootschalige demonstraties en snelwegblokkades. De nieuwe demonstraties zijn een teken dat ook dit keer een deel van de boeren niet van plan is mee te werken.
De boeren begonnen maandag met ‘zichtbaarheidsacties’. Daarbij staan ze met trekkers langs opritten van zes grote bruggen. Ook andere attributen van de voorgaande boerenprotesten worden uit de mottenballen gehaald, zoals omgekeerde vlaggen en protestborden met dreigende teksten.
‘Deze plannen jagen boeren weg’, zegt Agractie-bestuurslid Bart Belser op een persbijeenkomst naast de Merwedebrug bij Gorinchem. ‘Tegen het kabinet zeggen wij: luister naar het platteland, trek deze plannen in.’
Het kabinet wil de stikstofuitstoot van de landbouw tegen 2035 met 42 tot 46 procent verlagen. Boeren mogen grotendeels zelf bepalen welke maatregelen ze nemen om dat te halen. Rond kwetsbare natuurgebieden komen zones waar de uitstoot nog verder omlaag moet.
De boerenorganisaties noemen die doelen onhaalbaar, zeker in de stikstofarme zones, en vrezen dat veehouders daardoor gedwongen zullen worden te stoppen. Ook betwijfelen ze in hoeverre de natuur lijdt onder het teveel aan stikstof uit de landbouw.
‘De acties die vandaag beginnen zijn geen eindpunt. Ze zijn het begin’, aldus Belser. Over eventuele hardere acties, zoals het blokkeren van snelwegen, wilde hij zich niet uitlaten. ‘Ik weet niet wat de toekomst gaat brengen.’
De protesten worden georganiseerd door zes organisaties, waarvan er drie boeren vertegenwoordigen: Agractie, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond en de Nederlandse Vakvereniging Pluimveehouders. Vee & Logistiek Nederland, de Vakbond voor Plattelandsbewoners en EMK Vissers zijn de overige deelnemers.
Opvallend is dat de naam van actiegroep Farmers Defence Force niet onder de verklaring staat. Ook brancheorganisatie LTO Nederland doet niet mee. LTO is ook kritisch op de kabinetsplannen, maar liet de afgelopen tijd tijdens ledenbijeenkomsten weten meer heil te zien in lobbywerk om pijnlijke plannen van tafel te krijgen. Volgens Belser zijn deze partijen ‘nog in overleg’. ‘Om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen, dat is af en toe even polderen.’
Naast de kabinetsplannen zijn de boeren ook verontwaardigd over het besluit van de provincie Noord-Brabant om de omgevingsvergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Zij moeten daarom eind dit jaar hoogstwaarschijnlijk hun bedrijf sluiten.
De provincie is daartoe gedwongen door milieuorganisatie MOB, die in een rechtszaak beargumenteerde dat de pluimveehouders een grote stikstoflast leggen op omliggende natuurgebieden. De provincie kon niet aantonen dat ze zelf voldoende maatregelen nam om de natuur daartegen te beschermen. Plannen die de boeren zelf indienden om hun stikstofuitstoot te verlagen, waren onvoldoende.
De boerenorganisaties eisen nu dat de pluimveehouders hun vergunning kunnen behouden. Dat de kabinetsplannen juist nodig zijn om provincies een sterkere positie te geven in de rechtszaal, gaat er bij Belser niet in. ‘Als jij een wettelijke vergunning hebt, dan kan het toch niet zo zijn dat de overheid die eenzijdig intrekt?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant