Pianisten die normaal gesproken in het schemerduister blijven, kunstenaars uit de periferie en een vettige stadsduif: ze treden allemaal op de voorgrond tijdens het openingsweekend van De Parade in Amsterdam.
schrijft voor de Volkskrant over theater, cabaret en media.
Elk theaterseizoen zien we er velen voorbijtrekken, maar toch krijgen ze weinig aandacht: theaterpianisten. Vanachter hun vleugel glimlachen ze beleefd, ze spelen onberispelijk piano en krijgen heus wel een applausje en een naamsvermelding. Maar de ware aandacht gaat naar de artiest in de spotlights. De theaterpianist zit in het schemerdonker. Het is dus een origineel idee van theaterpianist en componist Jan Groenteman (46) om een solovoorstelling te maken waarin de pianist eens zijn verhaal doet.
Jan Groenteman, bekend van samenwerkingen met onder anderen Alex Klaasen, Elfie Tromp en Paul de Leeuw, speelt zijn minimusical De theaterpianist in de kleine Paradetent Casa Mondo, met het publiek rondom geplaatst. De opzet is even simpel als effectief: Groenteman gaat achter zijn piano zitten en begint aan een gevarieerde liedcyclus van een halfuur.
In Steinway schetst Groenteman het leven op tour door Nederland. Een troosteloze aankomst in een theatercomplex in Alphen aan den Rijn krijgt een wending wanneer hij zijn favoriete Steinway-vleugel op het podium treft. In André legt Groenteman uit hoe zijn muziekliefde als kind werd aangewakkerd door André Hazes, terwijl hij de melodieën van Hazes-hits vernuftig door elkaar mixt.
Groenteman wil niet alleen maar lollig doen over het leven als ‘de meest normale, ideale theaterpianist/ een introvert geen extremist/ een omgekeerde exhibitionist’. Hij laat zich persoonlijk kennen in het geweldige lied Niemand, met een jachtige melodie en een tekst over het terugkerende gevoel ‘niemand’ te zijn. Hierin onderzoekt Groenteman wat de dood van zijn twee jaar oudere broer, die overleed toen Jan zelf 13 was, voor effect had op zijn leven en zijn werk als muzikant en liedjesschrijver.
Het openingsweekend van theaterfestival De Parade in Amsterdam bood meer acts met een focus op de mensen aan de zijlijn, op de buitenbeentjes van de samenleving. De singer-songwriter Dusty Stray (artiestennaam van Jonathan Brown), die is opgegroeid in Texas maar al geruime tijd in Nederland woont, brengt in Magnificent Obsessions een fraaie ode aan zijn favoriete ‘outsider artists’.
Zijn intieme tent staat vol met bijzondere spullen en muziekinstrumenten. Op het scherm worden projecties getoond. Stray vertelt en zingt over de straatfotografie van Vivian Maier en de werken van cultschrijver en schilder Henry Darger. Stray telt nogal schools van kunstenaar één tot en met kunstenaar vijf, waardoor zijn college iets te veel een opsomming wordt. Maar Stray kan boeiend vertellen en zijn dromerige folkliedjes zijn mooi.
Ook weer met een buitenstaandersblik is het absurde toneelstuk Hemelratten van schrijver Gilles Groot. We volgen het leven op Amsterdam Centraal vanuit het perspectief van twee duiven. De grijs-zwarte stadsduif Pier (Thomas van Luin) is getroffen door een klodder frituurvet, kan niet meer vliegen en ziet het leven somber in. De witte circusduif Federico (Tarik Moree) heeft optimistische, hoogdravende gedachten over de wereld.
In hun dialogen worden vragen opgeroepen over ongelijkheid in de maatschappij en de mate waarin vreemdelingen welkom zijn. Maar het bijzonderst zijn juist de woordeloze stukken, waarin Van Luin en Moree met fysiek spel de bewegingen van de duiven treffend en komisch ten tonele brengen.
Na al deze bijzondere invalshoeken steekt The Winner Takes It All van De brakke hond wat bleek af. Hier treffen we geen outsiders, maar de verwaande actrice Diana (Sayo Cadmus), die zich in het Hollywood van vroeger tijden in haar hotelsuite opmaakt voor de Oscar-uitreiking. Met haar man Sidney, een antiquair met een schaduwleven, bekvecht ze over collega-acteurs en de verdeling van de prijzen.
Wat bedoeld is als een snedige showbizzsatire, blijft helaas te veel hangen in clichés. Dit soort types zagen we al zo vaak op het toneel. Los hiervan wordt wel duidelijk dat Cadmus en Zanting getalenteerde acteurs zijn, met een goede podiumprésence. Dus dat visitekaartje wordt ondanks de povere teksten alsnog afgegeven.
Net als in 2025 is de volgorde van de Parade-steden omgedraaid: Amsterdam is nu als derde aan de beurt, Utrecht als vierde stad. Tijdens het Amsterdamse openingsweekend keerden succesnummers van voorgaande jaren terug: zangeressen Monique Klemann en Lucretia van der Vloot brachten Traumatherapie voor gevorderden, waarin trauma’s worden verwerkt met helende zangtherapie. Acteurs Niek Barendsen en Mylou Frencken speelden een reprise van hun komedie De huisjesmelkers-show. En in de grootste Paradetent De Reizende Schouwburg brachten zangeres Ellen ten Damme en haar band de nieuwe show Medusa, waarvoor Ten Damme zich liet inspireren door de Griekse mythologie.
Theaterfestival
De Theaterpianist door Jan Groenteman. Regie Marcus Azzini.
★★★★☆
Magnificent Obsessions door Dusty Stray.
★★★☆☆
Hemelratten door Tarik Moree en Thomas van Luin. Tekst en regie Gilles Groot.
★★★☆☆
The Winner Takes It All door De Brakke Hond. Tekst en spel Sayo Cadmus en Mike Zanting. Regie Mara van Vlijmen.
★★☆☆☆
Gezien op 25/7, Martin Luther Kingpark Amsterdam. Aldaar t/m 9/8. Ook nog in Utrecht van 14/8 tot 30/8.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant