Het Utrechtse openbaar vervoer functioneert al maanden met horten en stoten sinds Transdev verantwoordelijk is voor de bussen en trams. Het bedrijf heeft te weinig buschauffeurs en moet uitzendkrachten en arbeidsmigranten inzetten om de roosters te vullen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Behendig manoeuvreert de chauffeur van lijn 6 deze vrijdagmiddag zijn bus vanaf bushalte Overvecht Winkelcentrum richting Utrecht Centraal. Tot hij een kruising oprijdt en vanuit rechts plotseling een collega komt aanrijden. Die moet zijn weg in en hij moet juist naar rechts. De bocht blijkt te krap voor beide bussen. Een achterliggende auto moet ruimte maken, zodat lijn 6 erlangs kan. Het past net.
‘Zie je wel? Dit krijg je ervan. Zulke dingen weet ik niet’, zegt de chauffeur (die liever niet met zijn naam in de krant wil omdat hij ‘problemen’ vreest) over de verkeerssituatie. Hij is een paar weken geleden als uitzendkracht ingehuurd door Transdev om het personeelstekort binnen het bedrijf op te vullen, maar hij is totaal niet bekend met de stad Utrecht. ‘Normaal gesproken word je ingewerkt en leer je de routes kennen, maar bij ons was het: ‘Neem de bus maar mee en zoek het maar uit’.’
De chauffeur zou deel moeten zijn van de oplossing die Transdev wanhopig probeert te vinden voor de problemen met het openbaar vervoer in en rondom Utrecht. Het bedrijf nam in december vorig jaar de verantwoordelijkheid voor de bussen en trams in Utrecht over van Qbuzz. Sindsdien kampen Utrechters met bussen die niet of te laat rijden en met reisinformatie die niet klopt of te laat wordt aangepast.
Onder meer een tekort aan arbeidskrachten en logistieke problemen rond het wisselen en opladen van de nieuwe elektrische bussen van Transdev lagen ten grondslag aan de chaos. De provincie Utrecht legde in april nog een boete van minimaal 1,5 miljoen euro op aan Transdev, omdat er te veel bussen uitvielen of te laat kwamen. Sinds 11 mei rijdt Transdev 11 procent minder bussen door Utrecht, wat heeft geleid tot een betrouwbaardere dienstverlening, maar ook tot langere wachttijden voor reizigers.
De maatregelen hebben nog niet genoeg opgeleverd. In juni kondigde de top van Transdev aan zich actief te gaan bemoeien met het busvervoer in Utrecht. ‘In deze situatie kunnen en willen we niet langer blijven doorgaan zoals nu’, zei topman Manu Lageirse.
‘Het is nu beter dan eerst, maar nog steeds slechter dan vorig jaar’, zegt de 36-jarige Joris van Zeben, die met zijn twee jonge kinderen op Utrecht Centraal op lijn 28 staat te wachten. Die komt wel op tijd aan. Eenmaal ingestapt vertelt Van Zeben dat hij drie keer per week gebruikmaakt van de bus, onder meer om zijn kinderen naar de opvang te brengen.
De periode van januari tot eind mei was voor de jonge vader het zwaarst. Hij vertelt dat hij ‘soms wel een uur’ moest wachten op de bus. Zijn uit Limburg afkomstige schoonmoeder, die weleens in de avond op de kinderen komt passen, haalde Van Zeben in die tijd uit voorzorg met de auto op van Utrecht Centraal. Inmiddels is de dienstverlening verbeterd en pakt zij zelf de bus.
Dat kan onder meer doordat Transdev naast de inzet van uitzendkrachten en het schrappen van busritten ook arbeidsmigranten heeft geworven uit onder meer Spanje, Griekenland en Polen. Dat doet het bedrijf ook al langer in andere delen van Nederland waar Transdev verantwoordelijk is voor het openbaar vervoer.
Een woordvoerder laat weten dat in Utrecht momenteel 117 van de in totaal 1.300 chauffeurs arbeidsmigranten zijn. Dat is geen tijdelijke oplossing, aldus de zegsman. ‘Na twaalf maanden krijgen deze chauffeurs de mogelijkheid om bij Transdev in dienst te treden.’ De chauffeurs zouden dan ook de mogelijkheid krijgen om de Nederlandse taal te leren. Tot die tijd regelt het verantwoordelijke uitzendbureau de huisvesting voor de arbeidsmigranten.
Titus Stam, die namens Pro in de Utrechtse gemeenteraad zit, is daar minder enthousiast over. ‘Dit zijn constructies die uitbuiting mogelijk maken. Als ze worden ontslagen, staan ze op straat.’ Volgens Stam moet Transdev meer investeren in ‘duurzame opleidingsmogelijkheden en goede arbeidsvoorwaarden’.
Stam, wiens partij in januari al een meldpunt startte waar inwoners problemen met het openbaar vervoer konden melden, zegt dat Transdev in de komende tien jaar ‘zo veel mogelijk wil verdienen’. Het bedrijf heeft de concessie in Utrecht tot december 2035. ‘Daardoor worden chauffeurs aan hun lot overgelaten en wordt een onmogelijk rooster gemaakt met veel te veel overstappen voor de overgebleven chauffeurs.’
Dat herkent de anonieme chauffeur van lijn 6 ook. ‘Ik heb dagen gehad waarin ik zeven lijnen op één dag moest rijden en ik ken al die lijnen natuurlijk niet. Vandaag gaat het goed, maar op sommige dagen is het alleen maar rennen.’ De chauffeur zegt daarbij dat hij soms zelf ook te maken krijgt met uitgevallen bussen. ‘Dan zet ik een bus neer op Jaarbeurs en wacht ik op de volgende bus, maar die komt dan niet opdagen. Daar sta ik dan als chauffeur.’
Het rijden van meerdere lijnen per dag maakt het voor chauffeurs van buitenaf extra moeilijk, stelt de chauffeur. ‘Er zijn dagen geweest dat ik de hele dag verkeerd reed. Ik heb vanochtend nog omgeroepen of er een reiziger was die mij de weg kon wijzen.’
Source: Volkskrant