DEN HAAG - De nieuwe coalitie laat door Den Haag een gure, rechtse wind waaien. Daar is fractievoorzitter Mariëlle Vavier (Pro Den Haag) van overtuigd. Het baart de voormalig wethouder grote zorgen. Tegelijkertijd is ze hoopvol en belooft vanuit de oppositie 'stemmen die nu niet gehoord worden' te versterken. Vavier: 'We hebben een beweging opgebouwd die niet zomaar te stoppen is.'
De rust is een beetje teruggekeerd in het leven van Mariëlle Vavier (55). Een aantal dagen na de presentatie van het coalitieakkoord van Hart voor Den Haag, VVD, Denk en het CDA, het stekelige raadsdebat daarover en haar afscheid als wethouder is er voor haar nu tijd om de politieke omwenteling in Den Haag te beschouwen.
'Het waren chaotische, drukke en ook emotionele dagen', vertelt ze over de laatste dagen voor de zomervakantie. 'Ik ben tot het laatst als wethouder bezig geweest met dingen afronden, terwijl je tegelijkertijd weet dat het stopt. Ook moest ik afscheid nemen van mijn medewerkers. Ik had de afgelopen jaren een geweldig team om mij heen waar het fijn mee werken was.'
Vavier was dolgraag doorgegaan als wethouder. Die functie krijgt ze in 2022. Een paar maanden eerder ging ze als lijsttrekker van GroenLinks de verkiezingscampagne in en weet ze de vijf zetels voor haar partij vast te houden. GroenLinks sluit een akkoord met D66, PvdA, VVD en CDA en Vavier wordt wethouder Armoede, Inclusie, Zorg en Internationale Zaken.
'Ik ben met hart en ziel wethouder geweest met een fantastische portefeuille', zegt ze. 'Ik kreeg te maken met heel veel organisaties en mensen die de stad elke dag proberen beter te maken. De meest kwetsbare mensen, in de meest kwetsbare posities vielen allemaal in mijn portefeuille. Dat voelde ook als een enorme verantwoordelijkheid.'
Nu is alles anders. De partij van Richard de Mos wint afgelopen maart de verkiezingen met overmacht, GroenLinks gaat samen met de PvdA en heet nu Pro Den Haag en Vavier is geen wethouder meer. Ze is nu het boegbeeld van oppositiepartij Pro Den Haag in de gemeenteraad en leidt een fractie van zeven raadsleden.
Liever had Vavier een grotere fractie gehad, maar de samensmelting van GroenLinks en de PvdA levert niet het gehoopte succes op. Pro Den Haag is de derde partij van de stad geworden, na D66 met acht zetels en mijlenver achter Hart voor Den Haag, die is gestegen van negen naar zestien zetels.
'Echt een bizarre groei van Hart voor Den Haag', vindt Vavier. Het zegt volgens haar dat Hart voor Den Haag een campagnemachine heeft die 'continu aanstaat'. 'En die is deze winter in de overdrive gegaan. Daar hebben mensen voor gekozen', zegt ze.
De verkiezingsuitslag maakt coalitiedeelname voor Pro Den Haag niet onmogelijk. Hart voor Den Haag heeft coalitiepartners nodig en De Mos kijkt allereerst naar D66 en Pro. Een coalitie die bestaat uit de drie grootste partijen doet volgens hem het meest recht aan de verkiezingsuitslag.
Maar een poging van Richard de Mos om met D66 en Pro Den Haag gesprekken te starten wordt door Vavier direct van de hand gewezen. 'We zien geen mogelijkheden om een coalitie te vormen met Hart voor Den Haag', laat Pro Den Haag aan verkenner Ahmed Aboutaleb weten.
De Mos reageert verbolgen en gooit op zijn beurt de deur voor Pro dicht. 'Die is pot- en potdicht', zegt hij. De Mos verwijt Pro Den Haag dat de partij niet eens het gesprek met hem aangaat en Hart voor Den Haag bij voorbaat uitsluit. 'Dat is ondemocratisch', vindt hij.
Hart voor Den Haag is met zestien zetels de grote winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. D66 volgt op afstand met acht zetels en Pro Den Haag is de derde partij van de stad met zeven zetels.
Hart voor Den Haag vormt met VVD (drie zetels), Denk (drie zetels) en CDA (twee zetels) een meerderheidscoalitie van 24 zetels. De Haagse raad heeft in totaal 45 zetels.
Vavier staat nog altijd achter de keuze om niet met Hart voor Den Haag om tafel te gaan. De partij van De Mos is simpelweg te groot. 'Als De Mos minder zetels had gehad en we wat meer evenwicht in zo’n coalitie hadden kunnen bouwen dan was het een ander verhaal geweest', legt Vavier uit.
Ze verwacht dat Pro en D66 in zo'n coalitie tegen elkaar uitgespeeld zouden worden door Hart voor Den Haag, omdat De Mos steeds maar één van de twee partijen nodig heeft voor een meerderheid.
Vavier: 'En als we dat leggen naast de inhoudelijke verschillen, die mijlenver van elkaar af liggen, en het verschil in de manier van politiek bedrijven, dan zagen we voor onszelf geen mogelijkheid om daar een gezonde, uitgebalanceerde samenwerking van te maken.'
Om die conclusie te trekken was volgens Vavier geen gesprek met Hart voor Den Haag nodig. 'Wij vonden het belangrijk om zo snel mogelijk duidelijkheid te geven', zegt ze. 'Ook dat is verantwoordelijkheid nemen richting onze kiezers. Ik zie niet in waarom dat ondemocratisch zou zijn.'
Dat neemt niet weg dat ze vindt dat het 'natuurlijk veel beter voor de stad' zou zijn geweest als Den Haag meer een middencoalitie zou hebben. 'Het is nu knetterrechts. Onder het huidige coalitieakkoord zou ik mijn handtekening nooit gezet hebben.'
Eén van de pijnpunten is voor haar het schrappen van de opvang aan de Sportlaan in de Vogelwijk, een project waar Vavier als wethouder meer dan twee jaar aan heeft getrokken.
Aan de Sportlaan zouden voor een paar jaar 750 mensen worden opgevangen, waarvan 450 asielzoekers. Ook waren er plekken gepland voor andere doelgroepen zoals statushouders, starters en studenten. Maar de nieuwe coalitie zet een streep door de plannen.
'Dat is harteloos en onbetrouwbaar', vindt Vavier. 'We zijn hier jaren mee bezig geweest, we hebben ons te houden aan de spreidingswet en we hebben een enorme hoeveelheid dak- en thuisloze mensen die hier een plekje hadden kunnen krijgen.'
Bovendien zijn de plannen de afgelopen jaren samen met de gemeenteraad verbeterd, zegt ze. 'En daar wordt nu een streep doorheen gezet. Dat vind ik echt bizar.'
Het argument van De Mos dat de verkiezingsuitslag aantoont dat de wijk deze plannen van tafel wilde is volgens Vavier niet steekhoudend. 'Dat is pas ondemocratisch. Twee derde van de stad heeft niet op hem gestemd', zegt ze.
'En dat hij toevallig de grootste in de Vogelwijk is geworden komt door zijn extreme anti-asielcampagne. Pro en D66 hebben samen evenveel stemmen in de Vogelwijk gekregen als Hart voor Den Haag. Ik vind het dus een valse framing dat de hele Vogelwijk tegen de opvang zou zijn en dat het daarom niet door kan gaan.'
Maar het afblazen van de Sportlaan is niet het enige waar Vavier van is geschrokken. 'Ik maak mij het meeste zorgen over wat er niet in het coalitieakkoord staat. Over het actieplan Laak is bijvoorbeeld niets terug te vinden, terwijl de klankbordgroep daarover een manifest aan de politiek heeft aangeboden.'
Ook ziet ze in het akkoord 'heel weinig' over antidiscriminatie of vrouwenemancipatie. Vavier: 'Er staan een paar vage teksten in en die draaien er vooral om dat je de taal moet leren en anders op je bijstandsuitkering gekort wordt.'
Ze erkent dat de nieuwe coalitie een diverse wethouderploeg heeft samengesteld. Vavier: 'Dat is hartstikke tof. Het is een divers college met in ieder geval één vrouw meer dan het vorige college en wethouders met verschillende achtergronden. Maar daar zie je in het akkoord weinig van terug.'
Vavier spreekt van enkele 'bezwerende teksten' over het buiten de raadszaal laten van internationale conflicten, zoals de oorlog in Gaza. 'Maar internationale conflicten hebben wel degelijk weerslag op onze samenleving', zegt ze.
Deze teksten dienen er daarom alleen voor om de enorme afstand te bezweren tussen Denk aan de ene kant en Hart voor Den Haag en de VVD aan de andere kant, zegt ze.
'We weten dat de achterbannen van de verschillende partijen heel anders in sommige discussies staan. Als je daar met een paar zinnen omheen lult, dan laat je zien dat je geen oog en oor hebt voor de positie waarin mensen zich bevinden. Dan ben je er niet voor de hele stad.'
Al met al is Vavier niet gerust op deze coalitie en weet ze niet of ze de vier jaar van deze nieuwe raadsperiode gaat volmaken. 'Ik weet het niet. Ik moet kijken hoe het voelt om in de raad te zitten en daar een superrechts college bezig te zien', zegt ze. 'Ik weet niet hoeveel ze gaan afbreken van wat wij de afgelopen jaren hebben opgebouwd.'
Toch houdt Vavier hoop. 'Want wat ik wel zeker weet, is dat we de afgelopen jaren samen met de stad een beweging hebben opgebouwd die niet zomaar te stoppen is', zegt ze.
'Denk aan het werken aan vrouwveiligheid, de zichtbaarheid van het trans-Atlantisch slavernijverleden en de versterking van de gemeenschappen in de stad. Daar put ik veel hoop uit.'
Na de zomer komt ze in elk geval weer terug als raadslid. 'Het is de bedoeling dat ik na de zomer gewoon de raad in kom', zegt ze. 'Ik denk daar niet licht over en voel verantwoordelijkheid naar de 15.225 kiezers die het vakje achter mijn naam rood hebben gekleurd op 18 maart.'
Daar heeft ze zin in, zegt ze. 'Ik kijk ernaar uit om als volksvertegenwoordiger, samen met de fractie, de stem van de Pro-kiezers te laten klinken in de raadzaal en in de stad. Altijd op de bres voor een rechtvaardige en duurzame samenleving waarin iedereen mee kan doen.'
Source: Omroep West Den Haag