Amerikaanse politiek Trots was Jackie Hayden op haar kleinzoon, die net als anderen in haar familie bij de Amerikaanse krijgsmacht ging. Maar nu is ze laaiend – op Trump, op wie ze drie keer stemde. „Hij had beloofd: geen oorlogen meer.”
Jackie Hayden in de slaapkamer van haar kleinzoon Daemon, samen met zijn hondje Ryker.
In de slaapkamer van Jackie Hayden liggen twee deurbelcamera’s, nog in hun doosjes. Gekocht door haar kleinzoon Daemon, die zij heeft opgevoed sinds zijn derde. Toen hij na zijn eindexamen in 2023 uit huis ging om aan zijn opleiding tot marinier te beginnen, wilde hij ze installeren – voor haar veiligheid. Ze kregen er ruzie over, vertelt Hayden in juni in haar huis vlak bij Dallas.
„Ik zei: Als de dag komt dat ik de voordeur opendoe voor geüniformeerde militairen van het Korps Mariniers die mij condoleren en vragen wat er met je lichaam moet gebeuren, dan wil ik niet dat dat moment wordt vastgelegd. Dan stort ik in.”
Hayden (73) komt uit een militaire familie. Haar 102-jarige moeder, die in de keuken ligt te dommelen in een stoel, met haar voeten hoog op haar rollator, sloot zich in de Tweede Wereldoorlog aan bij de marine, net als haar vader en later haar broer. Haar eerste echtgenoot, Daemons opa, was een Groene Baret (commandotroepen van het leger). Het vervulde haar met trots dat ook de jongen die zij heeft grootgebracht besloot het land te dienen.
Haar moederlijke angst voor de nu 21-jarige die ze steevast „mijn zoon” noemt, was zeker zo groot. „Tegen de tijd dat Daemon eind vorig jaar zijn opleiding had afgerond, klaar om uitgezonden te worden, maakte ik me al een stuk minder zorgen”, zegt ze. „Want president Trump had beloofd geen oorlogen meer te beginnen.”
Van die opluchting is niets meer over. Hayden stuitert heen en weer tussen hoop, vrees en totale verwarring. De president op wie ze drie keer stemde en die ze bijna blind steunde, begon wél een nieuwe oorlog, waar voorlopig geen einde aan lijkt te komen. Daemon zit er middenin, als lid van een helikopterteam op een aanvalsschip in het Midden-Oosten.
„Ik werd zo boos, zo bóós op Trump toen hij hiermee begon. Hij had ons de Epstein-files beloofd, een betere economie, geen nieuwe oorlog meer. Elke keer dat ik Trump nu over Iran hoor praten, raak ik in grotere ontreddering over waarom we het land hebben aangevallen”, zegt ze aan een grote houten eettafel vol met paperassen over de Amerikaanse krijgsmacht. De informatie die ze heeft verzameld over de obscure missie van haar zoon is schaars, maar ze komt om in de documenten over de veteranenzorg aan haar moeder, die Trump flink gekort heeft.
Trump krijgt geen vat op het conflict met Iran waar hij de wereld zelf in stortte. Zijn beloftes dat het bijna voorbij is en dreigementen met totale vernietiging wisselen elkaar af. Deze maand brak het broze staakt-het-vuren officieel.
De prijs van de oorlog loopt op. Tijdens een hoorzitting in de Senaat dinsdag schatte minister van Defensie Pete Hegseth dat het conflict tot nu toe 37,5 miljard dollar (omgerekend bijna 33 miljard euro) Amerikaans belastinggeld heeft gekost.
Afgelopen weekend kwamen opnieuw vier Amerikaanse militairen om, door Iraanse aanvallen op bases in Jordanië en Irak. Dat brengt het totaal sinds het begin van de oorlog op achttien. ‘Slechts’ achttien, suggereert Trump. Pas nadat The New York Times anonieme bronnen aanhaalde die zeiden dat het Pentagon het aantal gewonden verzwijgt, maakte het ministerie bekend dat alleen in juli bijna honderd militairen verwondingen opliepen.
Jackie Hayden doet dagelijkse oefeningen met haar 102-jarige moeder Jacqueline.
Tijdens het gesprek in Texas heeft Hayden het het ene moment helemaal gehad met de president en zijn oorlog. „Anders stuur je je eigen verdomde zoon erheen. Die is prima in staat om in militaire dienst te gaan. Zet hem op het schip. Eens kijken welke keuzes je dan maakt. Of je dan nog steeds dreigt met grondtroepen.” Barron Trump is twintig jaar, bijna even oud als Daemon.
Om vervolgens te zeggen: „Ik heb mezelf aangeleerd de verwarring naast me neer te leggen. Ik snap dat het belangrijk is dat Iran nooit een atoomwapen krijgt. Ik moet erop vertrouwen dat de president weet wat hij doet en dat we hier uiteindelijk sterker uitkomen. Hij wil echt alleen wereldvrede. Hij gaat ons niet teleurstellen.”
En dan weer vertwijfeld: „Ik had nooit gedacht dat hij mijn vertrouwen aan het wankelen zou brengen. Dit moet geen nieuw Vietnam of Irak worden.”Met de aanval op Iran stelt Trump het vertrouwen van zijn meest fanatieke aanhangers op de proef. Opiniepeilingen tonen dat de mate waarin Republikeinen hem steunen afneemt. Net als andere Amerikanen lijden zij onder de economische gevolgen van de aanval op Iran, vooral aan de pomp. Ze vrezen meer slachtoffers en een nieuwe eindeloze oorlog. Ze kijken sceptisch naar de rol van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu; samen met Israël begonnen de VS eind februari Iran te bombarderen.
De oorlog drijft familieconflicten op de spits. Daemons halfzus heeft Hayden toegebeten: als hij niet thuiskomt, praat ik nooit meer met jou. Zij houdt haar grootmoeder vanwege haar stem op Trump verantwoordelijk voor het conflict en het gevaar dat haar broertje nu loopt. „Ze zei: mijn moeder zou nog een betere president zijn”, herhaalt Hayden verontwaardigd. Hun moeder, Haydens dochter, werd vanwege een heroïne- en drankverslaving achttien jaar geleden uit de ouderlijke macht ontzet.
Af en toe, zegt Hayden, kruipt ze ’s avonds op de bank met Ryker, het hondje dat Daemon bij haar heeft achtergelaten. Dan huilt en bidt ze uit gemis en onzekerheid. Vooral als ze hoort opperen dat grondtroepen Irans uranium in beslag zouden moeten nemen of de zeevaart in de Straat van Hormuz veilig zouden moeten stellen. „Want mariniers zijn altijd de eerste boots on the ground.”
Ze appt Daemon zeker eens per dag. Soms reageert hij een volle week niet en hij kan maar heel sporadisch bellen. Hij vertelt haar vrijwel niets over zijn werk, zoals hij haar ook pas achteraf vertelde dat hij in januari met zijn helikopterteam in Venezuela was op „een heel korte missie”. Waarschijnlijk was hij betrokken bij de ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro naar de VS.
Jackie Hayden met Ryker, het hondje dat Daemon bij haar achterliet.
Hayden is gefrustreerd over het gebrek aan informatie over de militaire ontwikkeling van het conflict. Fox News zendt vooral non-descripte satellietbeelden van explosies uit, minister van Defensie Hegseth heeft maar twee persconferenties gehouden. Er wordt geen enkele embedded verslaggever toegelaten op schepen of militaire bases in de regio. Hayden, geen groot fan van media en journalisten, zou zich een stuk beter voelen wanneer die er wel waren, zegt ze. „Als er wat extra ogen meekeken en ons vertelden wat er zich daar echt afspeelt.”
Het thuisfront wordt niet beter geïnformeerd. Het enige nieuws krijgt ze van andere moeders van wie kinderen in het oorlogsgebied zitten en wat loslippiger zijn.
Aan de telefoon is Hayden deze week nog moedelozer en verwarder over de oorlog dan ze was. Over Trump is ze „echt van gedachten veranderd”. Ze ziet geen lichtpuntjes meer of reden om te vertrouwen op zijn inzicht, laat staan een goede uitkomst. „My gosh”, zegt ze met haar Texaanse tongval aan de telefoon. „Genoeg is genoeg met die tegenstrijdige berichten en die waardeloze jojo-akkoorden. Politici gebruiken onze militairen als gebruiksvoorwerpen – ze kauwen ze fijn en spugen ze weer uit – puur om zelf de geschiedenisboeken in te kunnen gaan. Ze spelen met mijn kind.”
Ze heeft meer twijfels. „Ik snap zijn redenatie niet. Hij zegt dat we de oorlog winnen. Hij zegt dat het goed gaat met de economie. Waar dan? Niet voor gewone mensen. De prijzen gaan door het dak.”
Toch is ze ook gelukkiger en opgeluchter dan ze in lange tijd geweest is. Ze heeft net van Daemon gehoord dat zijn schip, na maanden onafgebroken inzet, is afgelost en het Midden-Oosten verlaat – het is ongewis voor hoelang. Ze houdt haar hart vast: „Er kan morgen weer besloten worden dat dat schip rechtsomkeert moet maken.”
Een foto van Daemon aan de muur van het huis van Jackie Hayden, die in de keuken lunch maakt voor haar moeder.