De Indiase onderwijsminister Dharmendra Pradhan heeft onder druk van massale jongerenprotesten zijn ontslag ingediend. Het is de eerste keer in acht jaar dat een minister uit de Modi-regering onder publieke druk moet vertrekken.
is correspondent Zuid-Azië voor de Volkskrant
India is al twee maanden in de ban van fraude rond de zogenoemde Neet-toets, het toelatingsexamen voor de geneeskundeopleiding. Daarbij streden begin mei zo’n 2,2 miljoen aspiranten om nog geen 130 duizend studieplekken. De vragen werden verkocht voor bedragen tot wel 5 miljoen roepie, omgerekend 45 duizend euro. Examenschandalen komen in India vaker voor en leiden zelden tot veroordelingen.
Sinds 6 juni wordt in New Delhi onafgebroken geprotesteerd. De demonstraties zijn georganiseerd door de zogenoemde Kakkerlak Volkspartij, een populaire onlineprotestbeweging. De demonstranten eisten het aftreden van onderwijsminister Dharmendra Pradhan, die zij politiek verantwoordelijk houden voor het uitlekken van het examen.
Aanvankelijk trok de demonstratie slechts enkele honderden betogers, maar daarna groeide die uit tot een brede beweging. Dat is deels te danken aan het repressieve optreden van de autoriteiten.
Toen maandag tienduizenden mensen – volgens schattingen tussen de 50 duizend en 100 duizend – in New Delhi de straat op gingen, grepen de autoriteiten hard in. Het internet werd platgelegd; veiligheidstroepen gebruikten traangas en bamboestokken tegen demonstranten. Ook circuleren berichten over het gebruik van hagelgeweren en stroomstootwapens.
Beelden van huilende en gewonde jongeren verspreiden zich razendsnel via sociale media. Sindsdien zijn in steeds meer Indiase steden protesten uitgebroken. Ook in New York, Londen, Berlijn en Amsterdam werden solidariteitsprotesten van de diaspora georganiseerd. Op het Museumplein kwamen donderdagavond ruim tweehonderd betogers samen.
De Indiase premier Narendra Modi probeerde donderdag de gemoederen te bedaren. Hij noemde het schandaal ‘bijzonder pijnlijk’ en benadrukte dat de ‘schuldigen’ waren gearresteerd. Ook beloofde hij dat examenfraude voortaan via snelrecht wordt bestraft. Maar over het vertrek van onderwijsminister Pradhan repte hij met geen woord.
Volgens analisten wilde Modi geen precedent scheppen waarbij ministers opstappen onder publieke druk. Nu toegeven zou worden gezien als teken van zwakte. ‘Aftreden staat gelijk aan weglopen’, zei een woordvoerder van de regering vrijdag, ‘en weglopen is geen oplossing’.
Zaterdag concludeerde Pradhan zelf dat de situatie onhoudbaar was geworden. In zijn ontslagbrief benadrukte hij dat hij ‘vanaf de allereerste dag’ verantwoordelijkheid had genomen en dat hij zich ‘nooit van de situatie (heeft) afgekeerd’. De protesten hebben hem echter ‘bedroefd’.
‘De situatie die is ontstaan bij Jantar Mantar (de protestlocatie, red.) en in de rest van het land mag niet worden uitgebuit door antinationale krachten. De eenheid van het land moet behouden blijven. De toekomst van geen enkele student mag verloren gaan door politiek. Studenten moeten zich richten op hun studie en carrière.’
Het vertrek van Pradhan is een zeldzaam moment in de recente Indiase politiek. Modi’s regeringspartij BJP is sinds 2014 aan de macht; Pradhan is pas de tweede minister die onder publieke druk moest opstappen.
De voormalig staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, M.J. Akbar, nam in 2018 ontslag vanwege beschuldigingen van seksuele intimidatie. Hij was in tegenstelling tot Pradhan echter geen vertrouweling van Modi. Pradhan wordt omschreven als ‘BJP’s money man’, vanwege de grote sommen geld die hij ophaalt voor de regeringspartij.
Het nieuws van Pradhans vertrek werd op het protestterrein in New Delhi met groot gejuich ontvangen. Met opgeheven vuist sprak Abhijit Dipke, de 30-jarige voorman van de Kakkerlakpartij, de massa toe. ‘Ze zeiden altijd dat deze regering nooit ministers laat opstappen, maar wij zeggen: alles kan veranderen als mensen daar hard genoeg voor strijden.’
Dipke kondigde aan dat de protesten zullen doorgaan, tot ook de andere twee eisen van de beweging zijn ingewilligd. Vanwege het ongeldig verklaren van het toelatingsexamen voor de geneeskundestudie hebben meerdere jongeren een einde aan hun leven gemaakt. De Kakkerlakpartij eist voor de nabestaanden 10 miljoen roepie (omgerekend 90 duizend euro) schadevergoeding.
Daarnaast wil de beweging dat deelnemers van het protest niet worden vervolgd en eist ze excuses van de ordediensten voor het harde optreden tijdens de studentenprotesten eerder deze week. ‘We vertrekken niet zomaar’, zegt Dipke. ‘Wij zijn kakkerlakken: als we eenmaal binnen zijn, gaan we niet meer weg.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant