Sinds de invoering van het Europese asiel- en migratiepact op 12 juni ligt de asielregistratie in Griekenland vrijwel stil. In kampen op het vasteland en op de eilanden zitten mensen opgesloten zonder dat hun asielaanvraag is geregistreerd, terwijl ook het online aanvraagsysteem van het ministerie niet meer werkt. Hulporganisaties en juristen luiden de noodklok over de omstandigheden in de kampen.
Mensen vastgehouden zonder registratie
Mensen die zich melden bij registratiekampen worden vaak niet toegelaten en soms zelfs gearresteerd wegens illegaal verblijf, zegt Lefteris Papagiannakis, voorzitter van de Griekse Vluchtelingenraad. Hij wijst op detentiekamp Amygdaleza bij Athene, waar ook vrouwen en kinderen worden vastgehouden. Asieladvocaat Minos Mouzourakis van Refugee Support Aegean bevestigt dat mensen die voor screening en registratie naar kampen worden gebracht daar al weken onder slechte omstandigheden vastzitten. Volgens Europese regels mag detentie geen automatisme zijn, benadrukt hij.
Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR kwamen in de eerste vijf weken na de invoering van het pact 4200 migranten aan in Griekenland. Vrijwel niemand van hen is geregistreerd, zeggen Papagiannakis en Mouzourakis.
Kritiek op trage asielregistratie
Onderzoeker migratiebeleid Angeliki Dimitriadi wijst erop dat Griekenland bijna twee jaar de tijd heeft gehad om zich op de invoering van het pact voor te bereiden. Ze noemt de vertraging een signaal dat Griekenland zijn afschrikkingsbeleid versterkt. Dertien juridische hulporganisaties stuurden vorige week een brandbrief naar de Griekse regering en een afgevaardigde van de Europese Commissie, maar kregen nog geen reactie. Ook het Griekse ministerie van Migratie en de vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Athene reageerden niet op vragen van Nieuwsuur.
De Europese Commissie oordeelde vorige week in een tussenevaluatie juist positief over de eerste maatregelen die Griekenland bij de invoering van het pact nam. Mouzourakis zegt dat functionarissen van de Commissie in Griekenland aanwezig zijn en op de hoogte zijn van de problemen. De Commissie laat weten dat de registratie van asielzoekers onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten zelf valt.
Griekenland voerde daarnaast op eigen initiatief strengere regels in die verder gaan dan het migratiepact voorschrijft. Afgewezen asielzoekers moeten sinds september binnen twee weken het land verlaten, en wie dat niet doet kan maximaal vijf jaar worden vastgezet wegens illegale grensoverschrijding of illegaal verblijf.
Ook Italië loopt vast door migratiepact
Griekenland is niet het enige land dat moeite heeft met de uitvoering van het pact. Het Italiaanse detentiesysteem is niet ingericht op het vasthouden van afgewezen asielzoekers, zegt Eleonora Celoria van de Italiaanse juristenvereniging ASGI. Italië bouwt weliswaar nieuwe detentiecentra, maar door een wettelijke detentielimiet van 18 maanden komen veel mensen alsnog vrij en kunnen ze doorreizen. De Europese Commissie sprak Italië deze maand aan omdat het land weigerde twaalf geregistreerde asielzoekers terug te nemen die naar West-Europa waren doorgereisd.
Situatie in Nederland
In Nederland verliep de eerste maand van het migratiepact volgens de IND goed en rustig. Het grootste deel van de asielaanvragers doorloopt het hele proces, van aanmelding tot indiening, in één dag en kan dit zelfstandig via een tablet. De IND verwacht na ongeveer honderd dagen cijfers te kunnen delen over de werking van het pact in Nederland en Europa.
Boot met vluchtelingen op de Middellandse Zee (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage