is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
De angstaanjagendste aller angstaanjagende vragen stond in de krant: of ‘we’ niet op achterstand raken. Het ging over Europa en AI (prachtig, doorwrocht artikel van Leen Vervaeke), maar het had net zo goed kunnen gaan over zesjes in het hoger onderwijs, jeugdvoetbalopleidingen waar geen kind meer leert pingelen, infrastructuur die afbrokkelt, zonnepanelen met een te laag rendement of ivf die met datzelfde euvel kampt. Het had kunnen gaan over een wapen dat niet genoeg mensen in één keer aan gort schiet, over alles waar je doelmatigheid en efficiëntie voor of achter kunt plakken, of over de KLM. Heel vaak gaat het over de KLM.
Op achterstand raken betekent achterblijven bij iets of iemand die harder stapt, dondert niet in welke richting, het gaat erom dat de ander harder gaat, en dat moeten we niet willen. Horror. Moeten lossen terwijl de rest doorstoempt. De enige peuter zijn die nog niet is opgehaald van de crèche: de leidster heeft alvast je jas aangedaan en je sjaal omgeknoopt en je bij de deur neergezet, als onuitgesproken verwijt aan je trage ouders. En jij maar snottebellen huilen, want je weet wat de medepeuters morgen zullen zeggen: loser. Op hun voorhoofd zullen ze een dikke L maken met duim en wijsvinger.
Daarom zei de Franse minister Tabarot vrijdag dat hij de zelfrijdende Tesla weliswaar niet de weg op wil laten gaan wegens allerhande onvolkomenheden (het voertuig begrenst te hard rijden niet, het zou niet waterdicht zijn ‘tijdens complexe manoeuvres’, het is geen Franse auto). Maar hij voegde er in één adem aan toe ‘dat Frankrijk niet wil achterblijven’. Uiteraard niet, stel je voor.
Bij winnen met AI zit de ethiek Europa in de weg, zeggen mensen die hoger en sneller willen. Ethiek betekent in dit geval respect voor privacy, voor datawetgeving, voor andermans intellectueel eigendom, voor de wet. Idealiter betekent het ook niet iets maken dat de ziel uit communicatie slaat, maar dat laatste is een zelfverzonnen, persoonlijke en tragisch vergeefse wens: álle communicatie met AI-agents is per definitie zielloos.
Wat de rest betreft: het kan, ethische AI ontwikkelen. Natuurlijk kan het. Alles kan, het is vaak vooral een kwestie van zelfbeheersing. In Zwitserland trof Leen ontwerpers die gewetensvol werken aan programma’s die zelfstandig taken kunnen uitvoeren terwijl ze zich – heel gek – gewoon aan de wet houden. Zonder dat het ontaardt in iets dat hackt, steelt, manipuleert, een megafoon op desinformatie zet, andermans creativiteit plundert en doorverkoopt, menselijke privégegevens tot handelswaar reduceert en alles wat een ziel heeft vermarkt.
Puntje van zorg: de Amerikanen en de Chinezen maken snellere, slimmere, nauwkeurigere, veelzijdigere en betere dingen. Dat wordt ‘op achterstand raken’ genoemd, met de ethiek als blok aan het been van Europese sukkels, maar je zou de zaken ook kunnen omdraaien.
Kijk Europa eens vooroplopen in genuanceerdheid, medemenselijkheid, beschaving, bescherming van auteursrechten en grondbeginselen, respect voor de wet en voor elkaar. Kijk die barbaren achterlopen met hun Grok en hun ChatGPT en hun Claude, die zo onderontwikkeld zijn dat ze niet eens in staat zijn om mijn van dijn te onderscheiden.
Je kunt zeggen: een kopgroep rent soms recht op het ravijn af.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant