Een nieuw ultralangeafstandsvliegtuig voltooide vrijdag een testvlucht van negentien uur van Frankrijk naar Australië. Volgend jaar staan commerciële vluchten met vergelijkbare afstanden gepland. Maar wat doet zo'n extreem lange vlucht met je lichaam?
Het toestel Airbus A350-1000ULR van de Australische luchtvaartmaatschappij Qantas vloog in één keer van het Franse Toulouse naar Melbourne. De vliegmaatschappij gaf het project de zonnige naam Project Sunrise. "Van zomer naar winter in één sprong", luidt de slogan.
Qantas wil vanaf oktober 2027 rechtstreekse commerciële vluchten aanbieden van Londen en New York naar Sydney. Die vluchten duren tot wel 22 uur.
Daarmee komt een einde aan de noodzaak om een zogenoemde 'kangoeroeroute' af te leggen, zoals een reis vanuit Europa of de VS naar Australië vaak wordt genoemd: je bent dan veroordeeld tot een of meer tussenstops. Daardoor duurt de reis al gauw langer dan dertig uur.
Maar hoewel overstappen vaak als vervelend wordt ervaren, heeft het ook voordelen. Je wordt namelijk gedwongen je te verplaatsen en dus in beweging te komen. Lang stilzitten, wat onvermijdelijk is tijdens een lange vlucht, vergroot de kans op gezondheidsproblemen.
De kans op reizigerstrombose - een bloedvat in je been dat verstopt raakt doordat je te weinig beweegt - neemt al toe bij een vlucht van langer dan vier uur. "Het risico ontstaat doordat de luchtdruk op grote hoogte een stuk lager is, waardoor bloed sneller stolt", legt directeur Tom Bos van de Trombosestichting uit. "Als je daarnaast weinig beweegt in een vliegtuig, wordt het bloed vanuit de benen minder goed naar het hart teruggestuurd. Aderen raken afgeklemd door gebogen of opgetrokken knieën."
De stichting waarschuwt nu al reizigers die lange intercontinentale vluchten maken, bijvoorbeeld naar Azië. Die duren ook al gauw twaalf uur. Een vlucht van 22 uur is nog aanzienlijk langer, maar wetenschappelijk onderzoek naar de vraag of de risico's dan verder toenemen ontbreekt nog. "Maar je kunt ervan uitgaan dat je bij zo'n lange zit écht beter op jezelf moet letten."
Reizigerstrombose kan namelijk ernstige gevolgen hebben. Een deel van bloedstolsel in een been kan losschieten en via de bloedbaan in de longen terechtkomen. Dat kan tot een longembolie leiden.
De stichting adviseert reizigers regelmatig op te staan en te lopen, de kuit- en bilspieren aan te spannen en regelmatig van houding te veranderen. Vooral als je ouder bent, een verhoogd risico op trombose hebt of recent bent geopereerd is het belangrijk om tijdens zo'n lange vlucht extra goed op jezelf te letten.
Luchtvaartdeskundige Joris Melkert volgt Project Sunrise op de voet en ziet dat maatschappij Qantas al heeft voorgesorteerd op mogelijke gezondheidsrisico's. Er kunnen minder passagiers mee, omdat het ultralangeafstandsvliegtuig veel brandstof moet meenemen en daardoor zwaarder is. Daardoor ontstaat meer ruimte om te bewegen. Zo is er een speciale wellnesszone ingericht waar passagiers kunnen lopen en drinken.
Maar volgens Melkert zijn aan extreem lange vluchten meer risico's verbonden dan alleen trombose. Omdat langeafstandsvliegtuigen op grote hoogte vliegen, is de lucht in de cabine erg droog. Er wordt voortdurend verse zuurstof aan de cabine toegevoegd, maar geen vocht. "Daardoor drogen je slijmvliezen langzaam uit", vertelt de deskundige.
"Hoe langer je in het toestel zit, hoe langer je wordt blootgesteld aan eventuele virusinfecties, zoals verkoudheid", vervolgt hij. Als je bijvoorbeeld slaappillen inneemt om de lange reis door te komen, loop je volgens hem nóg meer risico. "Dan droog je nog sneller uit."
Al met al is er een aantal dingen om rekening mee te houden als je volgend jaar daadwerkelijk bijna een heel etmaal in een vliegtuigstoel doorbrengt. Melkert verwacht wel dat Qantas veel aandacht zal besteden aan het welzijn van passagiers. "Het is natuurlijk slechte marketing als de eerste passagiers klagen dat ze ziek zijn geworden."
Bos hoopt dat ook, maar is sceptisch over de voorlichting door luchtvaartmaatschappijen. "De informatievoorziening over het tromboserisico van lang vliegen moet beter."
Source: Nu.nl algemeen