schrijft voor de Volkskrant over hedendaagse muziek.
Help, denk je als je het cd-boekje leest. Bionic Environments is namelijk (hou je vast) ‘een cinematografische en tegelijk diep materiële reis door hybride omgevingen waarin biologische mutatie en synthetische architectuur samenkomen’. Laat dat maar even inzinken.
Maar eerlijk is eerlijk: de Poolse componist Qba Janicki overdrijft geen woord. Bionic Environments blaast dode landschappen leven in. Mensen veranderen in beesten, vuurvliegjes gonzen, de aarde beeft.
Janicki (37) maakt deel uit van de Poolse experimentele muziekscene. Hij speelt net zo goed in een concertzaal als in een nachtclub. Zijn Bionic Environments (2024) is een veertig minuten durend episch werk vol gebrul, gedonder, lichte strijkers en ruwe soundscapes. Al die klanken worden voorgebracht door het Poolse kamerorkest Aukso, de akelige stem van zangeres Audrey Chen en Janicki’s zelf ontworpen soundboard (een houten plank met ijzer en microfoontjes).
De klanktexturen zijn prachtig, maar wat Bionic Environments vooral knap maakt, is de structuur. Het is alsof je telkens een andere muzikale ruimte binnenstapt, elk met zijn eigen klankwereld. Een van de spannendste momenten gebeurt na zo’n twaalf minuten. De muziek lijkt te worden weggezogen en plotseling doemt de stem van Audrey Chen op.
Wat de Taiwanees-Amerikaanse zangeres doet, is lelijk, zoals de natuur dat kan zijn. Ze kraakt, gorgelt, sist en stottert. Het is shockerend, maar de pijn wordt verzacht als even later een oerwoud aan geluiden tot leven komt: gekrioel, vogelgeluiden en lieflijke strijkers. Het is donker in de jungle en de nachtdieren ontwaken.
Er zijn strikt gecomponeerde passages, maar soms laat Janicki de musici vrij improviseren. Het resultaat is niet altijd mooi of perfect, maar wel origineel. Als je clichés vermijdt en nieuwe uithoeken van de muziek verkent, is de kans groot dat je creatie soms wenkbrauwen doet fronsen. Wat ís dit in vredesnaam? Maar dat is juist het leuke: bepaal zelf maar wat je in Bionic Environments wilt horen.
Qba Janicki
Bionic Environments
Klassiek
★★★★★
Kairos
Welke nieuwe muziek is er uitgebracht en wat vinden de experts van de Volkskrant daarvan? Bekijk onze muziekpagina met het album van deze week, alle recensies en de tracks van de week.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant