Jelle van Baardewijk waarschuwt dat in Nederland een groeiende "klasse van middelmatigen" ontstaat, doordat grote groepen jongeren onvoldoende leren lezen en schrijven. In de WNL-podcast Onze Eeuw zegt de auteur en universitair hoofddocent dat daardoor een nieuwe generatie opgroeit die zich moeilijk kan uitdrukken en minder goed kan meekomen in de samenleving.
Volgens Van Baardewijk sluit zijn zorg aan bij cijfers over dalende leesvaardigheid. Uit internationaal PISA-onderzoek blijkt dat Nederlandse 15-jarigen de afgelopen jaren flink zijn teruggezakt en nu onder het gemiddelde van vergelijkbare Europese landen scoren. Daarnaast hebben naar schatting 2,5 miljoen Nederlanders moeite met lezen, schrijven of rekenen, wat gevolgen heeft voor hun kansen op werk, onderwijs en deelname aan het openbare leven.
Van Baardewijk werkt als universitair hoofddocent aan Nyenrode Business Universiteit en is verbonden aan het platform De Nieuwe Wereld, waar hij gesprekken voert over maatschappelijke ontwikkelingen. Hij schrijft veel om zijn eigen denken te ordenen en benadrukt dat schrijven meer is dan een intellectuele oefening: "Bijna al het onderzoek wijst uit dat zelf je gedachten ordenen niet alleen een gevoel van bevrediging geeft, maar ook orde schept in je leven."
Voor hem is taalbeheersing een cruciale vaardigheid. "Het vermogen tot articulatie is een van de belangrijkste vermogens in het leven", zegt hij. Hij wijst erop dat mensen die veel lezen en goed geletterd zijn gemiddeld meer verdienen, meer kunnen en langer leven, al erkent hij dat er ook praktisch ingestelde mensen zijn die ver komen. Toch ziet hij in de breedte een duidelijke kloof ontstaan tussen een geletterde groep en een grote middengroep die achterblijft.
In de podcast noemt hij het "heel zorgwekkend" dat jongeren steeds minder goed lezen en schrijven. Waar eerdere generaties volgens hem moeiteloos een literair werk of een Duits boek lazen, heeft nu een aanzienlijk deel van de jongeren al moeite met het beschrijven van hun gevoelsleven of het vinden van simpele informatie, zoals de route naar een zwembad. Hij spreekt over "een afgestompte generatie" die op komst is en zegt dat hij dat terugziet in papers van studenten op masterniveau.
Tegelijkertijd ziet Van Baardewijk een groep ouders die bewust inzet op vorming, door voor te lezen, boeken mee te nemen op vakantie en samen met kinderen kranten te lezen, ook uit het buitenland. Die ouders noemt hij "de elite qua vormingsideaal" en volgens hem is het goed dat zij er zijn, maar de basis onder die top wordt kleiner. Door segregatie en een verzorgingsstaat waarin het materieel goed gaat, maar culturele verschillen groeien, dreigt volgens hem een samenleving waarin een grote groep "middelmatigen" is verwaarloosd door te lage eisen en te weinig stimulans in het onderwijs.
Idiocracy
Source: Fok frontpage