Amsterdams festival Festival Kwaku in Amsterdam Zuidoost begon als voetbaltoernooi, maar groeide uit tot een begrip met jaarlijks tussen de 120.000 en 150.000 bezoekers, verspreid over vier weekenden. Volgens de organisatie is het in de huidige opzet te duur.
Kwaku Summer Festival in het Bijlmerpark, in 2013.
De directie van Kwaku Summer Festival heeft bekendgemaakt dat het festival in Amsterdam-Zuidoost na dit jaar niet meer door kan gaan in de huidige vorm. De directie stelt dat het niet langer is vol te houden om een betaalbaar festival te organiseren in een tijd dat de kosten alleen maar stijgen.
De geschiedenis van het festival is vervlochten met de geschiedenis van Amsterdam-Zuidoost. In 1975 werd Kwakoe (zoals het toen heette) voor het eerst georganiseerd. Niet als festival, maar als voetbaltoernooi voor jongeren die niet op zomervakantie gingen. Inmiddels trekt het festival tussen de 120.000 en 150.000 bezoekers, verspreid over vier weekenden. Kwakoe richtte zich van oorsprong met name op de Surinaamse gemeenschap. Over de jaren heen is Kwakoe uitgegroeid tot verzamelplek van vele diaspora die elke zomer feest vieren in het Nelson Mandelapark met eten, muziek, dans en sport.
Vijftig jaar later worden naast de Surinaamse ook de vele andere culturen die de stad rijk is gevierd met muziek, dans, eten en sport.
Het stoppen van Kwaku Summer Festival past in een bredere trend: veel festivals worstelen met stijgende kosten en tegenvallende ticketverkoop. Veel grotere festivals verhogen hun ticketprijzen en opvallend veel festivals worden geannuleerd.
De organisatie van het Kwaku Festival, dat vorig jaar een halve eeuw bestond, is sinds 2013 in handen van Ivette Forster, Vincent Soekra, Jacco van Sandijk en Frans de Vries. De Vries vertelt in een telefonisch interview met NRC dat het besluit zwaar valt bij betrokkenen. „Zwaarder dan we dachten.”
„Wij wisten dit al een tijdje. Een festival organiseren kost veel geld. In vier weekenden lopen de kosten op tot ongeveer vier miljoen euro en dat moet ergens vandaan komen. We hebben verschillende plekken waar verschillende gemeenschappen zich kunnen manifesteren. Die plekken worden door henzelf bestierd. Dat geeft een enorme samenhang en het gaat echt uit van participatie van de doelgroep.”
„Er wordt bijgebouwd in Zuid-Oost, dat maakt dat we ook een ruimtelijke uitdaging hebben. Daarnaast zijn de regels vanuit de overheid strenger geworden, wat ook kosten met zich meebrengt.”
„Onze standhouders hebben een barretje en een eettentje. Dat is geen professionele catering die je het einde van de wereld kan vragen aan stageld om bij te dragen aan de kosten. En als we de tickets duurder zouden maken, dan resulteert dat in een festival voor een doelgroep die niet onze oorspronkelijke doelgroep is.”
Kwaku Festival in het Nelson Mandela park in Amsterdam-Zuidoost, in 2025.
„We hebben enorme kortingsregelingen, van kinderen onder de 13 die gratis naar binnen mogen tot regelingen voor stadspashouders. En dan organiseren we nog samen met gezondheidsinstellingen ouderendagen. Dat past allemaal en het kan allemaal, maar tegelijkertijd zijn er veel mensen voor nodig om het geld bij elkaar te verzamelen.”
„Wij zitten door onze manier van werken met een beperkte verdiencapaciteit en we hebben nauwelijks reserves om tegenslagen op de vangen. De boel staat zo onder druk dat we moeten concluderen dat het festival zoals wij het in elkaar hebben gezet, met zoveel partijen en bezoekers, niet meer lukt. Eigenlijk moet je ook niet proberen om het toch voor elkaar te krijgen.”
„Dat is zo. Iedereen heeft het recht om te klagen, maar we hebben het altijd zo goedkoop mogelijk proberen te houden.”
„Er zijn jaren dat we er wat aan overhouden, maar dat staat ook onder druk. Twee jaar terug was er veel regen en schoten we er zo een paar ton onder. Die worden dan het jaar erna niet terugverdiend. Dat risico kunnen wij niet dragen.”
„Nee, daar hebben we het wel met de gemeente over gehad. Maar dat is dan misschien voor één jaar en dat is geen oplossing.”
„Opvolging zoeken van wat wij doen heeft geen zin. Het klinkt misschien als borstklopperij, maar het gaat een ander ook niet lukken. Er moet niet gezocht worden naar een kopie van wat het nu is. Het stadsdeel moet gaan nadenken over wat belangrijk is. Wij willen daar best over meedenken, maar we willen het ook niet in de weg zitten.”
„Nee. De wil en de noodzaak om iets dergelijks te doen in Amsterdam-Zuidoost is levensgroot. Het is levensvatbaar, maar op een andere manier dan wij het hebben opgebouwd. Net als wij vijftien jaar geleden hebben gedaan, moet je opnieuw naar de tekentafel om te kijken hoe je de kern van wat Kwaku is, op een nieuwe en eigentijdse manier neer kunt zetten.”