Een volle boodschappenkar met onder meer een potje gekarameliseerde uitjes, een gebraden kippetje, Franse wijn, muntsiroop en marseillezeep afrekenen tegen een bodemprijsje: een Franse hypermarché is voor veel Nederlanders onweerstaanbaar. Zó krijgt Frankrijk dat voor elkaar.
Zo'n drie miljoen Nederlanders gaan jaarlijks naar Frankrijk op vakantie en nemen volop Franse supermarktsouvenirs mee. Ook Belgen steken de grens over voor boodschappen: zij gaven er vorig jaar ruim 700 miljoen euro uit, waarvan 461 miljoen alleen al in supermarkten. Het is er namelijk goedkoper, groter en het aanbod is er ruim en kwalitatief hoogstaand.
De grootste onafhankelijke Belgische consumentenorganisatie TestAankoop vergeleek meer dan honderd dagelijkse producten in België, Nederland en Frankrijk. Frankrijk wint bijna over de hele linie, waarbij schoonmaakmiddelen een uitschieter zijn: die zijn gemiddeld 40 procent goedkoper dan in België.
De Nederlandse Consumentenbond kwam tot vergelijkbare cijfers. Je bespaart in Frankrijk gemiddeld 20 procent op een winkelmandje en bij A-merken loopt dat op tot 28 procent.
De Franse supermarkt is inderdaad veel goedkoper, zegt retailexpert en gedragseconoom Anouar El Hadj. "De kosten liggen daar lager en dat moet wel, want de koopkrachtcijfers van de Fransen zijn ook veel lager dan die van ons. Consumenten zijn daarbij ook zeer kieskeurig en willen alleen producten van de beste kwaliteit. De producten hebben het niveau van speciaalzaken, voor een lage prijs."
De koopkracht ligt in Frankrijk 6 procent boven het Europese gemiddelde. Ter vergelijking: Nederland zit op 20 procent boven dat gemiddelde, België 13 procent. En Hongarije zit er juist 27 procent onder.
Schaal is hierbij het toverwoord, zegt El Hadj. Frankrijk heeft gigantische ketens en grote spelers hebben structureel voordelen die de kleinere ketens niet kunnen evenaren. Een keten die miljoenen pakjes boter per jaar inkoopt, kan een veel lagere prijs afdwingen bij een producent dan een buurtwinkel die er honderd verkoopt.
De kosten voor bijvoorbeeld distributiecentra, IT-systemen en marketing zijn grotendeels hetzelfde. Of het nu om tien of vijfduizend winkels gaat. En grote ketens kunnen leveranciers dwingen tot betalingstermijnen en kortingen, wat een kleine speler nooit voor elkaar kan krijgen.
Frankrijk heeft daarom minimummarges wettelijk vastgelegd, zegt El Hadj. Supermarkten mogen bepaalde voedingsproducten niet goedkoper verkopen dan de inkoopprijs plus 10 procent, de zogeheten SRP+10-regel.
El Hadj: "De overheid greep in, omdat kleine supermarkten dat soort concurrentie niet aankunnen. Als een hypermarché onder de kostprijs gaat zitten, kan een kleine speler daar niet tegenop."
Het supermarktbeeld in Frankrijk laat zich lastig vergelijken met Nederland. "Hier bepalen Jumbo en Albert Heijn samen zo'n 50 procent van de markt, met daarnaast nog wat kleinere spelers als Vomar. Maar in Frankrijk is dat veel meer verspreid, met veel meer grote spelers naast elkaar."
De Franse supermarktwereld kent daarnaast een eigen verdeling. Er zijn gewone supermarkten in de binnenstad voor je dagelijkse boodschappen. Aan de rand bevinden zich de grote hypermarchés, waar heel Frankrijk op zaterdagochtend naartoe rijdt en files veroorzaakt rond het parkeerterrein.
Promoties werken in Nederland volgens een heel andere dynamiek dan in Frankrijk. "Je moet hier bijna gestudeerd hebben om alle bonusaanbiedingen goed te kunnen doorgronden. Dat is onze winkelcultuur geworden", zegt El Hadj.
Zou de Nederlandse consument alleen supermarktaanbiedingen in zijn karretje gooien, dan komt de kassabon wel dicht in de buurt van die van Franse prijzen.
In Franse supermarkten is geen bonuskaart nodig en het is niet de bedoeling dat de consument constant op aanbiedingen jaagt. Door die enorme supermarkten lopen is juist een heerlijke vrijetijdsbesteding, zegt Hannah König.
Ze is reisblogger en podcastmaker en reist met een camper door Europa. Momenteel verblijft ze in Frankrijk. "Er is zoveel variatie, je ontdekt van de producten die je al goed kent gegarandeerd weer nieuwe smaken. Fransen wonen vaak niet dicht bij zo'n hypermarché en laden karren vol om de hele week door te komen."
"Ik vind het leuk om te kijken wat zij kiezen. Wij hebben zo de afgelopen jaren al veel nieuwe favorieten ontdekt. Gehaast winkelen is er trouwens ook niet bij in Frankrijk. Iedereen staat op zijn gemak te neuzen."
Maar zo is de Nederlandse cultuur niet: de Nederlander jaagt op koopjes. El Hadj, die deze week ook naar Frankrijk vertrekt, heeft zelf ook een verlanglijstje in de hypermarché: verschillende soorten zout, honing en kaas.
Source: Nu.nl economisch