De EU-landen zijn het eens over een nieuw pakket sanctiemaatregelen tegen Rusland. Griekenland lag lang dwars, maar werd donderdag over de streep getrokken met de belofte dat Griekse tankers voorlopig Russisch vloeibaar gas (lng) mogen blijven vervoeren.
De lidstaten stonden onder grote druk om een akkoord te bereiken. Onderdeel van het nieuwe 21ste sanctiepakket is dat de prijs voor Russische olie bevroren blijft op 44 dollar per vat. Zonder overeenstemming zou die maximumprijs vrijdag aflopen, waarna Rusland kon profiteren van de veel hogere marktprijs voor olie.
Het bereiken van de benodigde unanieme steun voor de sancties had dit keer nogal wat voeten in aarde, terwijl de traditionele dwarsligger Hongarije na de machtswisseling in Boedapest juist wel meewerkte. Naast Griekenland protesteerden ook Duitsland, Portugal, Oostenrijk, Frankrijk en Italië tegen onderdelen van het pakket. Betrokken EU-diplomaten concluderen dat na twintig eerdere sanctiepakketten de rek eruit is. ‘Wat we nu op tafel leggen, doet niet alleen Rusland maar ook ons echt pijn’, aldus een diplomaat.
De EU pakt Rusland economisch aan vanwege de bezetting van de Krim en de invasie van Oekraïne in 2022. Met de woensdag afgesproken maatregelen worden dertig nieuwe tankers uit de Russische schaduwvloot – schepen die stiekem Russische olie vervoeren – op de zwarte lijst van de EU gezet. Daar stonden al 632 tankers op. Deze schepen mogen de Europese territoriale wateren niet meer in. Ook boten die deze schepen helpen met het leveren van brandstof, voedsel of andere diensten, komen op de zwarte lijst.
Verder verbiedt de EU alle transacties met nog eens 31 kleinere Russische banken, alsook met banken, cryptohandelaren en andere financiële dienstverleners buiten Rusland die Moskou helpen. Daarnaast belanden er nog eens ruim tweehonderd Russen en Russische bedrijven op de lijst van ongewenste personen en instellingen. Zij krijgen geen visa meer en eventuele bankrekeningen worden bevroren. Deze lijst telt inmiddels circa drieduizend namen.
Ook wordt het verbod op de export van EU-goederen naar Rusland extra aangescherpt. Het prijsplafond voor Russische olie blijft de komende twaalf maanden gehandhaafd.
Dat de onderhandelingen over de nieuwe sancties de afgelopen weken extra stroef verliepen, kwam vooral door Griekenland. Athene wilde terugkomen op het vorig jaar overeengekomen verbod (vanaf 2027) op de aankoop en het vervoer van Russisch lng, ook naar landen buiten de EU. Het Griekse bedrijf Dynagas verdient daar momenteel miljarden euro’s mee.
Volgens Athene treft een Europees verbod Rusland niet omdat andere niet-Europese rederijen het transport zouden overnemen. Wel raakt het Dynagas van de Griekse scheepsmagnaat Prokopiou. Athene dreigde het 21ste pakket te blokkeren als er geen ontheffing kwam voor Dynagas.
Andere EU-landen waren zeer ontstemd over de Griekse opstelling. Ze wezen Athene erop dat ook bedrijven in andere EU-landen forse verliezen hebben moeten incasseren door de EU-sancties. Zij verwijten Dynagas nog steeds Russisch vloeibaar gas te vervoeren, de export van olie en gas is essentieel voor Moskou om de oorlog tegen Oekraïne te betalen.
Griekenland hield zijn poot echter stijf. Om de blamage van helemaal geen nieuwe sancties te voorkomen, stemden de EU-landen uiteindelijk in met een uitzondering voor Dynagas: het mag doorgaan met de gasexport die was vastgelegd in langlopende contracten van voor de start van de oorlog.
Ook andere landen lagen aanvankelijk dwars. Zo protesteerden Duitsland en Portugal tegen de door de Europese Commissie voorgestelde importbeperking voor Russische vis als kabeljauw en schelvis. Volgens Berlijn en Lissabon zou dat tot tekorten leiden voor de consumenten en de visverwerkende industrie. De importbeperkingen verdwenen daarop uit het pakket.
Ook een inreisverbod voor Russen die sinds 2022 soldaat zijn geweest – een verzoek van de Baltische landen – haalde het voorlopig niet. Frankrijk en Italië meenden dat zo’n verbod moeilijk uitvoerbaar is bij gebrek aan controle op wie er daadwerkelijk aan het front heeft gevochten. Diplomaten stelden dat Parijs en Italië vooral hun toeristische sector willen veiligstellen: beide landen verstrekten afgelopen jaren honderdduizenden visa aan Russische toeristen. De lidstaten beloofden wel aan een oplossing te blijven werken. Eerder hield België lang een verbod op de import van Russische diamanten tegen om de diamantsector in Antwerpen te beschermen.
Diplomaten zeggen dat er inmiddels geen ‘makkelijke’ sancties meer zijn. ‘De insteek van de EU was steeds dat de pijn voor Rusland door de sancties groter moest zijn dan de pijn voor ons. Maar dat lukt niet meer. Het laaghangende fruit is weggehaald.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant