Werknemers die dit jaar (tijdelijk) minder gaan werken of van baan willen veranderen, moeten oppassen: die keuze kan grote gevolgen hebben voor hun latere pensioen, zowel in positieve als negatieve zin.
De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel kan voor sommige werknemers erg nadelig uitpakken, erkent minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Hans Vijlbrief in een Kamerbrief die hij vlak voor het zomerreces verstuurde. De Tweede Kamer had hem gevraagd deze groep werkenden te beschermen, maar dat is volgens de D66-minister niet mogelijk. Het enige dat pensioenfondsen kunnen doen, is hun deelnemers hiervoor waarschuwen.
Het probleem ontstaat doordat niet alle pensioenfondsen tegelijkertijd overgaan naar het nieuwe stelsel. Meer dan de helft is op 1 januari van dit jaar overgestapt naar de nieuwe regeling, maar veel andere fondsen (waaronder het ambtenarenfonds ABP, het grootste van Nederland) doen dat pas op 1 januari 2027.
Onderdeel van die transitie is bij de meeste fondsen een compensatieregeling voor werknemers van 40 jaar en ouder. Zonder compensatie zouden zij namelijk een deel van hun uiteindelijke pensioen kunnen verliezen: dat kan oplopen van een paar procent tot wel 15 procent.
Dat komt doordat jonge werknemers in het oude stelsel de pensioenopbouw van ouderen subsidieerden. Zij bouwden tot hun 40ste of 45ste minder pensioen op dan hun premieinleg rechtvaardigde, maar dat ‘onrecht’ werd later in hun loopbaan goedgemaakt doordat zij dan zelf profiteerden van de inleg van jongere generaties.
In het nieuwe pensioenstelsel is die subsidie afgeschaft. De huidige 40- tot 67-jarigen hebben dus in hun jonge jaren wel voor oudere collega’s betaald, maar lopen die subsidie nu zelf mis. Resultaat: een relatief lager pensioen dan andere leeftijdscohorten mogen verwachten.
In het Pensioenakkoord tussen werkgevers, overheid en vakbonden uit 2019 is afgesproken dat de gedupeerde generatie hiervoor wordt gecompenseerd. De meeste fondsen doen dat door 40-plussers op de transitiedatum een beetje extra pensioen toe te kennen ten koste van de ‘profiteurs’, de 40-minners die van de subsidieplicht verlost worden. Elk fonds moet precies berekenen wat een eerlijke verdeling is en dat ook kunnen verantwoorden tegenover toezichthouder De Nederlandsche Bank.
Maar werkende veertigers of vijftigers die dit jaar al dan niet gedwongen van baan veranderen en naar een andere bedrijfstak overstappen, kunnen deze compensatie mislopen. Dat geldt bijvoorbeeld voor ambtenaren die naar de zorgsector overstappen.
Het zorgfonds PFZW is begin dit jaar al overgegaan op het nieuwe stelsel en heeft de compensatie dus al uitgekeerd. Nieuwe zorgwerknemers kunnen daar geen aanspraak meer op maken. Maar het ABP stapt pas op 1 januari 2027 over, dus de vertrokken ambtenaar loopt ook daar de leeftijdscompensatie mis.
Ook mensen die vlak voor de transitiedatum (tijdelijk) minder zijn gaan werken of vervroegd met pensioen zijn gegaan, missen een deel van de compensatie. Hun pensioen kan daardoor ‘substantieel’ lager uitvallen, waarschuwt de Pensioenfederatie in een recent rapport.
Een werknemer die de omgekeerde route bewandelt, dus overstapt van een pensioenfonds dat de transitie al gemaakt heeft naar een fonds dat dit nog moet doen, ontvangt juist dubbele compensatie.
De voltallige Tweede Kamer vroeg Vijlbrief voor de zomer om een oplossing voor de groep die wordt benadeeld, maar volgens de minister is een uniforme aanpak niet haalbaar vanwege de grote verschillen tussen fondsen. Een aantal fondsen probeert het probleem te ondervangen met deelafspraken.
Zo hebben de twee pensioenfondsen voor de metaalindustrie, PME en PMT, een dispensatieregeling in het leven geroepen voor werkenden die tussen beide fondsen switchen.
Het bouwfonds BpfBouw heeft een regeling voor flexwerkers die op de transitiedatum tijdelijk niet in de bouw werkten, maar daarvoor en daarna wel. In een aantal sociale plannen (afspraken bij massaontslag en reorganisaties) is vastgelegd dat de ontslagdatum na de transitiedatum van het pensioenfonds valt, zodat de ontslagen werknemers de leeftijdscompensatie nog meepakken.
Maar de overheid en de pensioenfondsen zetten hoofdzakelijk in op voorlichting. Sinds half juni brengt het ministerie van Sociale Zaken de risico’s van baanwisselingen voor de pensioenopbouw extra onder de aandacht, onder meer via sociale media.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant