Automobilisten betalen aan de pomp fors meer voor benzine en diesel, mede doordat de kosten voor raffinage sterk zijn gestegen. Voor een liter benzine ging de raffinageprijs sinds het begin van de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran van 6 naar 22 cent. Bij diesel liep dat bedrag op van 16 naar 37 cent per liter.
Olieprijs schommelt door oorlog
De prijs van ruwe olie is sinds het uitbreken van het conflict in het Midden-Oosten sterk in beweging. Voor de oorlog kostte een vat ongeveer 70 dollar, op het hoogtepunt lag dat op 118 dollar en inmiddels ligt de prijs rond de 95 dollar.
De Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz zorgde maandenlang voor vrijwel geen olietransport via die zeeroute. Na een akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran in juni kwam de scheepvaart weer op gang, maar sinds begin juli is het conflict opnieuw opgelaaid. Recente aanvallen op schepen bij de Straat van Hormuz en op een oliefaciliteit in Koeweit dreven de Brentolieprijs vorige week op tot ruim 91 dollar per vat, meldde het ANP. Volgens diezelfde bron is de brandstofprijs aan de pomp mede daardoor nog altijd niet terug op het niveau van vóór het conflict, wat naar voren komt uit de Monitor Brandstofprijzen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Beperkte productie raffinaderijen
Door het conflict draaien raffinaderijen in de Golfregio op een lager niveau. De opslagen zitten vol, maar de blokkade verhindert dat geraffineerde olie de wereldmarkt op kan.
Ook de oorlog tussen Rusland en Oekraïne speelt mee. Oekraïne voert al maanden droneaanvallen uit op Russische raffinaderijen, waardoor in Rusland zelf brandstoftekorten zijn ontstaan. De Russische olie-export ligt daardoor vrijwel stil. ING-econoom Rico Luman wijst erop dat die olie weliswaar door sancties toch al niet naar de EU ging, maar wel naar landen als India en Turkije. Het wegvallen daarvan raakt indirect ook Europa.
China, eveneens een belangrijke exporteur van geraffineerde olie, heeft de eigen export grotendeels stopgezet en importeert nu juist meer olie, terwijl het land teert op een grote eigen voorraad.
Minder raffinaderijen, hogere marge
Sinds 2009 zijn ongeveer 30 van de circa 100 raffinaderijen in Europa gesloten. Energie-expert Jilles van den Beukel van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies wijst erop dat een raffinaderij in Europa het afgelopen decennium niet winstgevend was, maar dat op korte termijn nu wel is door het tekort aan olieproducten. De marge tussen de prijs van ruwe olie en olieproducten, de zogeheten crack spread, is daardoor hoog.
Volgens Jan-Willem van den Beukel, directeur van brancheorganisatie Vemobin, spelen ook logistieke kosten mee: olieproducten kunnen wereldwijd per schip naar de hoogste bieder worden verscheept, maar productie dichter bij de afnemer blijft goedkoper door lagere transportkosten.
Rotterdamse raffinaderijen draaien op volle capaciteit
De problemen raken vooral de diesel- en kerosineprijs. Raffinaderijen bij Rotterdam draaien al op volle capaciteit en proberen de productieverhouding aan te passen. Van den Beukel legt uit dat het enkele dagen kost om een raffinaderij zo om te bouwen dat die iets meer kerosine en minder benzine levert. Dat lost het onderliggende probleem niet op, maar geeft volgens hem wel wat extra tijd om de crisis te doorstaan.
Energiedeskundige Lucia van Geuns van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies verwacht dat de pompprijs voorlopig hoog blijft, zeker nu de olieprijs weer stijgt. Raffinaderijen moeten daardoor over ongeveer een maand meer betalen voor ruwe olie, wat een snelle daling van de prijs aan de pomp onwaarschijnlijk maakt.
Lege vaten Brentolie (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage